Otwórz menu główne

Pomnik Zygmunta Berlinga w Warszawie[2] – nieistniejący pomnik Zygmunta Berlinga, który w latach 1985–2019 znajdował się w Warszawie przy ulicy Wał Miedzeszyński, w pobliżu skrzyżowania z Trasą Łazienkowską.

Pomnik Zygmunta Berlinga
w Warszawie
Ilustracja
Nieistniejący obecnie monument w czerwcu 2019
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miejscowość Warszawa
Miejsce ul. Wał Miedzeszyński przy skrzyżowaniu z Trasą Łazienkowską (po stronie północnej)
Projektant Kazimierz Danilewicz
Całkowita wysokość 6[1] m
Data odsłonięcia 1985
Data likwidacji 2019
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Pomnik Zygmunta Berlinga w Warszawie
Pomnik Zygmunta Berlinga
w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pomnik Zygmunta Berlinga w Warszawie
Pomnik Zygmunta Berlinga
w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Pomnik Zygmunta Berlinga w Warszawie
Pomnik Zygmunta Berlinga
w Warszawie
Ziemia52°13′37,12″N 21°03′17,58″E/52,226978 21,054883

OpisEdytuj

Monument został zaprojektowany przez Kazimierza Danilewicza[2]. Trzymetrowa rzeźba generała została wykonana z białego marmuru pochodzącego z Kojełgi, natomiast trzymetrowy cokół z napisem Generał broni Zygmunt Berling 1896–1980 z czerwonego wapienia kieleckiego[3]. Na frontowej ścianie pomnika umieszczono wyrytego w piaskowcu orła[2]. Zwrócona w stronę lewobrzeżnej Warszawy[2] postać trzymającego w prawej dłoni lornetkę generała została pokazana od kolan w górę, co było interpretowane jako niemożność udzielenia pomocy walczącemu miastu[3].

Monument został odsłonięty w 1985[2] w miejscu, skąd we wrześniu 1944 żołnierze 3 Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta dokonali desantu na przyczółek czerniakowski[4]. Znajdujący się w pobliżu most Łazienkowski nosił w latach 1981–1998 imię Zygmunta Berlinga[5].

Po 1989 monument był kilkakrotnie oblewany czerwoną farbą[6]. Miał zostać usunięty na podstawie tak zwanej ustawy dekomunizacyjnej z 2016[7] i do końca 2019 przeniesiony do magazynu Muzeum Historii Polski[8]. Jednak 4 sierpnia 2019 rzeźba została rozbita, a na cokole namalowano Znak Polski Walczącej[9].

Zniszczona rzeźba została zmagazynowana przez Urząd Dzielnicy Praga-Południe[8]. Zgodnie z informacją przekazaną przez miejskiego konserwatora zabytków pomnik nie będzie odbudowany i zostanie przekazany do muzeum[10].

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Irena Grzesiuk-Olszewska: Warszawska rzeźba pomnikowa. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2003, s. 159. ISBN 83-88973-59-2.
  2. a b c d e Wiesław Głębocki: Warszawskie pomniki. Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, s. 92. ISBN 83-7005-211-8.
  3. a b Paweł Giergoń: Warszawa - pomnik Zygmunta Berlinga. sztuka.net. [dostęp 2019-08-07].
  4. Lesław M. Bartelski: Praga. Warszawskie Termopile 1944. Warszawa: Fundacja „Wystawa Warszawa Walczy 1939–1945”, 2000, s. 158. ISBN 83-87545-33-3.
  5. Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 401. ISBN 83-86619-97X.
  6. Marcin Szaflarski. Berling znów oblany farbą. „Gazeta Stołeczna”, s. 3, 4 sierpnia 2017. 
  7. Ustawa z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki Dz.U. z 2016 r. poz. 744
  8. a b Pomnik Berlinga w czterech częściach, policja zatrzymała jedną osobę. tvnwarszawa.tvn24.pl, 2019-08-05. [dostęp 2019-08-07].
  9. Tomasz Urzykowski: Przewrócony pomnik Berlinga rozbił się na kawałki. Policja szuka sprawcy. wyborcza.pl, 4 sierpnia 2019. [dostęp 2019-08-07].
  10. „Pomnik Berlinga nie może zostać odbudowany”. Ustawą dekomunizacyjną został wskazany do usunięcia. W: Polsat News [on-line]. polsatnews.pl. [dostęp 2019-08-07].

BibliografiaEdytuj

  • Wiesław Głębocki: Warszawskie pomniki. Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1990, s. 92. ISBN 83-7005-211-8.