Porażenie nerwu twarzowego

Porażenie nerwu twarzowego – mononeuropatia dotycząca jądra i (lub) pnia nerwu twarzowego, zazwyczaj jednostronna, rzadziej obustronna[1]. Stanowi najczęściej występujący rodzaj porażenia nerwów czaszkowych[2].

Porażenie Bella
Ilustracja
Porażenie Bella (prawostronne)
Klasyfikacje
ICD-10

G51.0

Rozmowa z dr n. med. Justyną Dutkiewicz na temat przyczyn, diagnostyki i leczenia porażenia nerwu twarzowego
wideo objawów choroby Porażenie nerwu twarzowego

Etiologia

edytuj

Najczęściej porażenie nerwu twarzowego jest samoistne (idiopatyczne)[1][2] i określa się je wtedy jako porażenie Bella[3]. Inne możliwe przyczyny porażenia nerwu twarzowego to[4]:

Objawy

edytuj
  • opadanie kącika ust
  • gromadzenie jedzenia między dziąsłami a policzkiem
  • utrata czucia głębokiego z obszaru twarzy
  • utrata zdolności gwizdania, mrugania, zamykania oka, marszczenia czoła, dmuchania, szczerzenia zębów
  • upośledzenie łzawienia

Skala oceny czynności nerwu twarzowego

edytuj

Klasyfikacja czynności nerwu twarzowego według House'a i Brackmanna pozwala ocenić stopień uszkodzenia i prześledzić przebieg procesu gojenia. Wyróżniono sześć stopni uszkodzenia nerwu[4]:

  • I - czynność prawidłowa - prawidłowa czynność wszystkich mięśni twarzy
  • II - niewielki niedowład - prawidłowa symetria i napięcie w spoczynku; całkowite zamknięcie oka przy niewielkim wysiłku; niewielka asymetria ust
  • III - niedowład umiarkowany - widoczna asymetria stron przy ruchach; występują współruchy, przykurcze lub połowiczy kurcz twarzy; w spoczynku symetria zachowana; upośledzenie czynności mięśni czoła, całkowite zamknięcie oka przy wysiłku, asymetria ust przy ruchach
  • IV - niedowład znaczny - widoczna wyraźna asymetria przy ruchach; zachowana symetria i napięcie w spoczynku; brak ruchów mięśni czoła; niedomykanie szpary powiekowej; asymetria ust nawet przy maksymalnym wysiłku
  • V - niedowład ciężki - śladowe ruchy; asymetria twarzy w spoczynku; brak ruchów mięśni czoła; niedomykalność szpary powiekowej; śladowe ruchy ust
  • VI - porażenie całkowite - brak ruchów

Przypisy

edytuj
  1. a b Nathan R. Walker, Rakesh K. Mistry, Thomas Mazzoni, Facial Nerve Palsy, „StatPearls [Internet]”, Treasure Island (FL): StatPearls Publishing, 2022, PMID31747222 [dostęp 2023-03-09].
  2. a b Elizabeth George, Megan B. Richie, Christine M. Glastonbury, Facial Nerve Palsy: Clinical Practice and Cognitive Errors, „The American Journal of Medicine”, 133 (9), 2020, s. 1039–1044, DOI10.1016/j.amjmed.2020.04.023, ISSN 0002-9343, PMID32445717 [dostęp 2023-03-09] (ang.).
  3. Gary F. Moore, Facial Nerve Paralysis, „Primary Care: Clinics in Office Practice”, 17 (2), 1990, s. 437–460, DOI10.1016/S0095-4543(21)00873-3, ISSN 0095-4543 [dostęp 2023-03-09] (ang.).
  4. a b Cheka R Spencer, Richard M Irving, Causes and management of facial nerve palsy, „British Journal of Hospital Medicine”, 77 (12), 2016, s. 686–691, DOI10.12968/hmed.2016.77.12.686, ISSN 1750-8460 [dostęp 2023-03-09] (ang.).

Bibliografia

edytuj
  • Choroby układu nerwowego. Wojciech Kozubski, Paweł P. Liberski (red.). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2004, s. 319-321. ISBN 83-200-2636-9.
  • Porażenie nerwu twarzowego. W: Otorynolaryngologia praktyczna. Podręcznik dla studentów i lekarzy. Tom I. Grzegorz Janczewski (red.). Gdańsk: Via Medica, 2007, s. 51-63. ISBN 978-83-60072-75-2.