Otwórz menu główne

Port lotniczy Olsztyn-Mazury

Port Lotniczy Olsztyn-Mazury (kod IATA: SZY, kod ICAO: EPSY) – port lotniczy położony w miejscowości Szymany, ponad 10 km od centrum Szczytna i ok. 56 km na południowy wschód od centrum Olsztyna. Port ten obsługiwał region Warmii i Mazur w latach 1996–2003 oraz po rozbudowie od 2016. Jest jedynym portem lotniczym w województwie warmińsko-mazurskim.

Port Lotniczy Olsztyn-Mazury
Lotnisko Szymany
Ilustracja
Terminal lotniska
Państwo  Polska
Miejscowość Szymany
Właściciel Warmia i Mazury Spółka z o.o.
Data otwarcia 2016
Kod IATA SZY
Kod ICAO EPSY
Strefa czasowa UTC UTC +1
Wysokość 141 m n.p.m.
Statystyki ruchu (2019)[1]
Liczba pasażerów 121 300 (2018 r.)
128 302 Increase2.svg 24,34% (I -X 2019 r.)
Cargo 0 t
Liczba operacji 2400 (2017 r.)
2850 Increase2.svg 19% (2018 r.)
Drogi startowe
Kierunek 01/19: beton, 2500 × 60 m
Położenie na mapie gminy wiejskiej Szczytno
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Szczytno
SZY
SZY
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
SZY
SZY
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
SZY
SZY
Położenie na mapie powiatu szczycieńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu szczycieńskiego
SZY
SZY
Ziemia53°29′16,486″N 20°56′50,243″E/53,487913 20,947290
Strona internetowa

Część lotnicza lotniska zajmuje powierzchnię ok. 322 ha.

NazwaEdytuj

Oficjalna nazwa w rejestrze ICAO Lotnisko Szymany, w 2015 r. Rada nadzorcza zarządzającej lotniskiem spółki „Warmia i Mazury” zatwierdziła nazwę Olsztyn-Mazury. Oficjalną pełną nazwą lotniska jest „Port lotniczy Olsztyn-Mazury”[2]. Autorem logo Portu Lotniczego Olsztyn-Mazury jest Mateusz Obarek Studio Gravite.

HistoriaEdytuj

Port lotniczy Olsztyn-DajtkiEdytuj

Osobny artykuł: Lotnisko Olsztyn-Dajtki.

Po zakończeniu I wojny światowej postanowiono wybudować port lotniczy w pobliżu Olsztyna. Do tego celu wybrano w 1926 r. największy w pobliżu miasta teren o płaskiej powierzchni w pobliżu wsi Dajtki. Lotnisko miało służyć celom wojskowym, a także cywilnym. 1 czerwca 1926 roku rozpoczęły się w sezonie letnim regularne loty pasażerskie Lufthansy do Gdańska. Był poprzednikiem portu lotniczego Szymany.

Port lotniczy SzymanyEdytuj

 
Logo Portu lotniczego Olsztyn-Mazury

Port ten obsługiwał region Warmii i Mazur od 1996 do 2003. Jest jedynym portem lotniczym w województwie warmińsko-mazurskim. Lotnisko w Szymanach było wykorzystywane przez niemieckie lotnictwo wojskowe przed i w czasie II wojny światowej, a po jej zakończeniu przez polskie lotnictwo wojskowe. Na początku lat 60. podniesiono parametry lotniska do II klasy wojskowej.

16 stycznia 1996 – w związku z malejącym wykorzystywaniem przez wojsko – lotnisko zaczęto wykorzystywać do celów cywilnych. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Olsztynie powstaje spółka z ograniczoną odpowiedzialnością: Porty Lotnicze „Mazury-Szczytno”.

 
Stanowiska odprawy biletowo-bagażowej check-in

Czerwiec 1996 – pierwsze lądowanie samolotu Polskich Linii Lotniczych LOT – ATR-72 z pasażerami na pokładzie.

10 października 2001 – rozporządzeniem Rady Ministrów lotnisko zostało wpisane na listę lotnisk, na których mogą być wykonywane starty i lądowania w ruchu międzynarodowym /przejście graniczne/.

22 sierpnia 2002 – Ministerstwo Obrony Narodowej przekazuje lotnisko Agencji Mienia Wojskowego.

14 maja 2003 – Spółka Porty Lotnicze Mazury-Szczytno uzyskuje certyfikat Agenta Obsługi Naziemnej Nr PL-15H/03 w zakresie obsługi pasażerów, obsługi bagażu, obsługi płytowej statków powietrznych, obsługi w zakresie zaopatrywania statków powietrznych w paliwo, transportu naziemnego pomiędzy statkiem powietrznym i dworcem lotniczym.

30 listopada 2003 – wojsko opuszcza lotnisko.

2 grudnia 2005 – lotnisko zostało wpisane do Rejestru Lotnisk Cywilnych pod numerem 59 jako lotnisko cywilne użytku publicznego kodzie referencyjnym 3C.

27 października 2006 – Urząd Lotnictwa Cywilnego certyfikuje część lotniczą lotniska.

 
Płyta postojowa z samolotem LOT odlatującym do Lwowa
 
Widok na terminal od strony płyty postojowej

Listopad 2008 – spółka European Businessa Partners sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie obejmuje 60% udziałów w spółce zarządzającej lotniskiem. Jest to pierwsza prywatyzacja polskiego lotniska regionalnego. Lotnisko powstało w latach 50. XX w. jako obiekt wojskowy. Jego znaczenie wzrosło po usytuowaniu Ośrodka Kształcenia Kadr Wywiadu (tzw. szkoły szpiegów) w pobliskich Starych Kiejkutach. W 1996 lotnisko zostało przekazane jako zbędne dla potrzeb wojska Agencji Mienia Wojskowego, która wydzierżawiła je spółce Porty Lotnicze „Mazury-Szczytno”. Od tego czasu, w latach 1996–2003, w sezonie letnim, odbywały się regularne, cotygodniowe loty z Warszawy i z miast w Niemczech.

W 2005 port posiadał infrastrukturę zdolną do obsługi samolotów średniej wielkości, w tym 2000-metrową betonową drogę startową oraz system ILS. Wolę wykonywania połączeń do tego portu wyraziła linia lotnicza Ryanair, uzależniając to od inwestycji w rozbudowę terminalu oraz poprawę jakości nawierzchni pasa startowego.

31 października 2006 spółka zarządzająca lotniskiem podpisała 5-letnią umowę dzierżawy gruntu z Agencją Mienia Wojskowego, z opcją na jej przedłużenie na następne lata. Dzięki temu była w stanie otrzymać 1 mln zł dofinansowania od samorządu województwa na ponowne uruchomienie portu. Dalszy milion miał być przekazany spółce przez jej udziałowca, firmę Energopol. Spółka miała jeszcze szanse otrzymania 2 mln zł od polskiego rządu. Również inny udziałowiec spółki, Przedsiębiorstwo Państwowe „Porty Lotnicze”, miało zamiar darować jej część zadłużenia[3].

 
Wnętrze terminala
 
Miejsce oczekiwania dla pasażerów
 
Taras widokowy (1sze piętro) terminala

W latach 2007–2013 na rozbudowę portu lotniczego przeznaczono ponad 204 miliony złotych, między innymi na przekształcenie go z kategorii 3C do 4D oraz wyposażenie w przyrządowe podejściem do lądowania (ILS II kategorii, VOR/DME). Zakończenie prac nastąpiło w 2015 roku, natomiast pierwszy rejsowy lot odbył się 20 stycznia 2016. Samoloty rejsowe firmy Sprint Air obsługują połączenia z Krakowem i Berlinem[4].

Lotnisko uzyskało certyfikat Urzędu Lotnictwa Cywilnego 18 stycznia 2016. 20 stycznia wystartował z niego pierwszy czarterowy samolot do Berlina. Natomiast pierwszy samolot rejsowy wystartował z Szyman 21 stycznia[5].

5 lipca 2017 z Szyman odleciał samolot z turystami na Rodos, a 7 lipca 2017 lotnisko przyjęło stutysięcznego pasażera[6].

27 października 2019 r. poleciał pierwszy samolot Wizzair do Bremy.[7]

28 października 2019 r. aby zapewnić większy komfort podróży pasażerom korzystającym z Portu Lotniczego Olsztyn-Mazury uruchomiono nowy dodatkowy Gate nr 3 znajdujący się na pierwszym piętrze terminala. [8]

7 listopada 2019 r. poleciał pierwszy samolot Ryanair do Koloni.[9]

Statystyki ruchuEdytuj

Rok Pasażerowie Cargo Operacje lotnicze
1998 2632 0 180
1999 2453 0 238
2000 1873 0 788
2001 2049 0 928
2002 1091 0 516
2003 448 0 418
2004-2015 0 0 0
2016 47146[10] 0 882[11]
2017 104851[12] 0 2400[12]
2018 121300[13] 0 2850[13]
2019 128302[14] (I-X) - -

Źródła

Kierunki lotów i linie lotniczeEdytuj

Loty rejsoweEdytuj

Linia lotnicza Kierunek
PLL LOT
  1.   Lwów[16]
  2.   Kraków-Balice[17]
Ryanair
  1.   Londyn-Stansted[18]
  2.   Kolonia/Bonn[19]
Wizz Air
  1.   Londyn-Luton[20]
  2.   Dortmund
  3.   Brema[21]
Razem: 7 kierunków w 4 krajach

Loty czarteroweEdytuj

Biuro podróży Linia lotnicza Kierunek
Neckermann Polska Bulgarian Air Charter
  1.   Burgas[22]

Mapa kierunków lotówEdytuj

 
Olsztyn-Mazury
Londyn-Luton
Londyn-Stansted
Burgas
Lwów
Dortmund
Kraków
Kolonia/Bonn
Brema
Kierunki lotów regularnych z lotniska Olsztyn-Mazury

Kierunki obsługiwane w przeszłościEdytuj

Linia lotnicza Kierunek Okres operowania
Adria Airways   Monachium od 17 czerwca do 28 października 2016[23]
LOT   Warszawa-Okęcie[24] od 2 lipca do 30 września 2016[25]
Sprint Air   Berlin-Tegel[4]  Kraków-Balice[4]

  Wrocław[26]

od 21 stycznia do 28 października 2016[27]od 22 stycznia do 28 października 2016

od 6 czerwca do 28 października 2016

Wizz Air   Oslo-Torp od 20 maja[28] do 25 grudnia 2017[29]
Small Planet Airlines   Burgas[30] od 19 czerwca do 4 września 2018[31]

Połączenie kolejowe i autobusoweEdytuj

 
Peron przystanku kolejowego przy terminalu lotniska Olsztyn-Mazury

od koniec 2015 roku ukończono budowę przystanku kolejowego Szymany Lotnisko[32]. 21 stycznia 2016, w dniu rozpoczęcia działalności portu lotniczego, połączenie kolejowe zostało uruchomione. Odległość od stacji Olsztyn Główny wynosi 55 km, a czas przejazdu wynosi około godziny[33].

Olsztyn-Mazury jest szóstym portem lotniczym w Polsce (po Krakowie, Warszawie, Szczecinie-Goleniowie, Lublinie i Gdańsku), który posiada pasażerskie połączenie kolejowe. Pociąg lotniskowy zatrzymuje się w drodze na lotnisko na wszystkich stacjach i przystankach osobowych: Klewki, Marcinkowo, Pasym, Grom, Szczytno i Siódmak. Wszystkie kursy pociągów lotniskowych są skorelowane z odlotami i przylotami samolotów operujących z lotniska Olsztyn-Mazury. Na połączenie do lotniska obowiązuje promocja „Połączenie w dobrej cenie” co powoduje, że dojazd pociągiem jest najbardziej atrakcyjną cenowo formą dojazdu na lotnisko (bilet normalny kosztuje jedynie 10zł). Również czasowo jest to najszybsza możliwość dotarcia do lotniska z Olsztyna. Na kursach lotniskowych kursuje autobus szynowy.

Do lotniska można dojechać z Olsztyna autobusem przewoźnika Markus Travel, a także z Grajewa, Ełku, Orzysza, Pisza autobusem przewoźnika Transport Wesołowski. Kursy autobusów lotniskowych są skorelowane z odlotami i przylotami większości samolotów operujących z lotniska Olsztyn-Mazury.

Szymany a tajne loty CIAEdytuj

Lotnisko w Szymanach stało się szerzej rozpoznawalne w 2005 roku, gdy organizacja Human Rights Watch ogłosiła, że Boeing 737 o numerach N313P, który należał do CIA, przewoził więzionych bojowników z Kabulu do Guantánamo i lądował w Szymanach. W Szymanach miał też lądować Gulfstream V o numerach N379P, który według Amnesty International zaliczył ponad 50 lotów do Guantanamo, zyskując przydomek „Guantanamo Bay Express”. Według byłej rzeczniczki prasowej lotniska Marioli Przewłockiej miało miejsce 6 lądowań, w przypadku których władze nakazywały, aby nie urządzać normalnej odprawy pasażerów, a opłaty lotniskowe, znacznie wyższe niż normalnie, były uiszczane w gotówce, na faktury wystawiane na fikcyjne amerykańskie przedsiębiorstwa[34][35]. Dowody w tej sprawie opublikowała „Rzeczpospolita[36]. Według brytyjskiej organizacji Reprieve oraz na podstawie materiałów sądowych z pozwu o zapłatę wniesionego przez Richmor Aviation i SportsFlight, loty te były organizowane przez amerykańskie przedsiębiorstwo Dyncorp z siedzibą w Wirginii, które potem połączyło się z Computer Sciences Corporation[37][38].

Więźniowie mieli być przewożeni do tajnego obiektu wojskowego znajdującego się w okolicy Szczytna – do Ośrodka Kształcenia Kadr Wywiadu (tzw. szkoła szpiegów) w Starych Kiejkutach, w którym następnie mieli być torturowani[39]. Wśród więźniów miał być Chalid Szajch Muhammad, uważany za głównego organizatora zamachu na World Trade Center[39][40].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. https://www.pasazer.com/news/42651/olsztyn,mazury,w,pazdzierniku,12,proc,wzrost.html
  2. Tomasz Kurs: „Port Olsztyn-Mazury”. Dyrektor tłumaczy, skąd ta nazwa. 2015-07-02.
  3. Gazeta Olsztyńska, „Będzie lotnisko w Szymanach”, 1 listopada 2006, [1].
  4. a b c Do Berlina i Krakowa z lotniska Olsztyn-Mazury. Znamy ceny biletów i godziny odlotów!. gazetaolsztynska.pl. [dostęp 2015-10-28].
  5. Lotnisko Szymany już działa. Port lotniczy Olsztyn-Mazury już działa, Onet Biznes [dostęp 2016-01-24] (pol.).
  6. Stutysięczny pasażer wylądował. Jakie plany na przyszłość ma lotnisko Olsztyn-Mazury?, gazetaolsztynska.pl [dostęp 2017-07-08] (pol.).
  7. SZYMANY. POLECIAŁ PIERWSZY SAMOLOT DO BREMY, NIEBAWEM RUSZA POŁĄCZENIE DO KOLONII, Ostróda News, 28 października 2019 [dostęp 2019-11-17] (pol.).
  8. Pasazer.com: Dodatkowy gate na lotnisku Olsztyn-Mazury, Pasazer.com [dostęp 2019-11-17].
  9. Pasazer.com: Ryanair poleciał z Olsztyna do Kolonii, Pasazer.com [dostęp 2019-11-17].
  10. Lotnisko Olsztyn-Mazury z kolejnym rekordem, gazetaolsztynska.pl [dostęp 2017-01-05].
  11. Dane nie uwzględniają lotnictwa ogólnego i ruchu tranzytowego. Źródło: Urząd Lotnictwa Cywilnego, Liczba obsłużonych pasażerów oraz wykonanych operacji w ruchu krajowym i międzynarodowym, rok 2016. Link sprawdzony 2017-11-12.
  12. a b Olsztyn: Imponujący wzrost liczby pasażerów w 2017 roku [dostęp 2018-01-21] (pol.).
  13. a b Dobry rok Portu Lotniczego Olsztyn - Mazury, wnp.pl [dostęp 2019-01-03] (pol.).
  14. Pasazer.com: Olsztyn-Mazury: W październiku 12-proc. wzrost, Pasazer.com [dostęp 2019-11-17].
  15. Dane nie uwzględniają lotnictwa ogólnego i ruchu tranzytowego. Źródło: Urząd Lotnictwa Cywilnego, Statystyki przewozów osobowych i przesyłek oraz wykonanych operacji lotniczych w ruchu rejsowym oraz czarterowym w polskich portach lotniczych w latach 2007–2004. Link sprawdzony 2008-03-18.
  16. LOT wraca do Szyman. Poleci do Lwowa.
  17. LOT poleci z Krakowa do Olsztyna - Pasazer.com, www.pasazer.com [dostęp 2018-12-11].
  18. ''Nowa trasa z Portu Lotniczego Olsztyn-Mazury. Ryanair poleci z Szyman do Londynu Stansted!
  19. RYANAIR OTWIERA NOWE POŁĄCZENIE LOTNICZE OLSZTYN-MAZURY – KOLONIA – Port Lotniczy Olsztyn – Mazury, RYANAIR OTWIERA NOWE POŁĄCZENIE LOTNICZE OLSZTYN-MAZURY – KOLONIA – Port Lotniczy Olsztyn – Mazury [dostęp 2019-07-02] (pol.).
  20. Boom opublikowany = pasazer.com [dostęp 2016-10-11] (pol.).
  21. WIZZ AIR OTWIERA NOWE POŁĄCZENIE LOTNICZE - OLSZTYN-MAZURY – BREMA – Port Lotniczy Olsztyn – Mazury, WIZZ AIR OTWIERA NOWE POŁĄCZENIE LOTNICZE – OLSZTYN-MAZURY – BREMA – Port Lotniczy Olsztyn – Mazury [dostęp 2019-07-02] (pol.).
  22. Czarterem z Szyman do Bułgarii - Pasazer.com, www.pasazer.com [dostęp 2018-12-19].
  23. Koniec lotów do Monachium z portu Olsztyn-Mazury? Lotnisko nie potwierdza, gazetaolsztynska.pl [dostęp 2017-04-20] (pol.).
  24. LOT uruchomi połączenia z Warszawy na Mazury - Port Lotniczy Olsztyn - Mazury, LOT uruchomi połączenia z Warszawy na Mazury – Port Lotniczy Olsztyn – Mazury [dostęp 2017-04-20] (pol.).
  25. Loty z portu Olsztyn-Mazury do Warszawy zawieszone, gazetaolsztynska.pl [dostęp 2017-04-20] (pol.).
  26. SprintAir poleci z Olsztyna do Wrocławia, „SprintAir SA” [dostęp 2017-04-20] (pol.).
  27. Odleciał ostatni SprintAir do Berlina. Co dalej z lotniskiem Olsztyn-Mazury?, gazetaolsztynska.pl [dostęp 2017-04-20] (pol.).
  28. Wyborcza.pl, olsztyn.wyborcza.pl [dostęp 2018-12-18].
  29. Wizz Air odwołuje loty z Szyman do Oslo!, gazetaolsztynska.pl [dostęp 2018-12-18] (pol.).
  30. Small Planet: Z Olsztyna do Bułgarii.
  31. Burgas - Port Lotniczy Olsztyn - Mazury, Burgas – Port Lotniczy Olsztyn – Mazury [dostęp 2018-12-18] (pol.).
  32. Otwarto port Olsztyn-Mazury. Jutro na lotnisko ruszą pociągi, kurierkolejowy.eu [dostęp 2016-01-21].
  33. Pierwszy pociąg na lotnisko Szymany zderzył się z jeleniem, kurierkolejowy.eu, 21 stycznia 2016 [dostęp 2016-01-24].
  34. The Guardian, Deep in Le Carré country, the remote Polish airport at heart of CIA flights row, 4 stycznia 2007, [2].
  35. Gazeta.pl, BBC: CIA korzystała z Szyman, przewożąc więźniów, 4 stycznia 2007, [3].
  36. Rzeczpospolita, CIA w Szymanach: są dowody, 16.04.2009, [4].
  37. Reprieve–Huge stash of rendition documents reveal how the CIA covered its tracks.
  38. BBC News – US court case reveals CIA rendition details.
  39. a b Helsińska Fundacja Praw Człowieka.
  40. CIA ‘tortured suspects’ in secret prison in Poland (ang.). BBC, 2010-10-06. [dostęp 2011-10-08].

Linki zewnętrzneEdytuj