Postępowa Partia Obywatelska

Postępowa Partia Obywatelska (niem. Fortschrittliche Bürgerpartei, FBP) – najstarsza, działająca do dziś partia polityczna w Liechtensteinie, jedna z dwóch głównych sił politycznych od początków XX wieku obok Unii Patriotycznej. Partia rządząca w koalicji z Unią Patriotyczną, posiadająca 10 z 25 mandatów w Landtagu.[1] Prezesem partii od 2019 roku jest Marcus Vogt.[2] Partia należy do European Democrat Union (EDU).[3]

Postępowa Partia Obywatelska
(niem. Fortschrittliche Bürgerpartei)
Ilustracja
Państwo  Liechtenstein
Skrót FBP
Prezes Marcus Vogt
Data założenia 22 grudnia 1918
Adres siedziby Harrengasse 8
9490 Vaduz
Ideologia polityczna chrześcijańska demokracja,
narodowy konserwatyzm,
monarchizm
Poglądy gospodarcze liberalizm
Członkostwo
międzynarodowe
European Democrat Union
Młodzieżówka Junge FBP
Barwy      niebieski
     pomarańczowy
Obecni posłowie
10/25
Strona internetowa
Josef Ospelt - pierwszy premier Liechtensteinu po reformie z 1921 roku.
Adrian Hasler z FBP, pełniący funkcję szefa rządu w latach 2013-2021.

HistoriaEdytuj

Po wyborach do Landtagu w 1914 roku w Parlamencie znalazły się osoby, które krytykowały dotychczasową politykę Liechtensteinu.[4] Stanowiło to impuls do powstania w tym kraju partii politycznych. Zwolennicy reform zgromadzeni wokół prawnika Wilhelma Becka stali się opozycją w Parlamencie dla monarchistów i konserwatystów, a prace Parlamentu znacznie się ożywiły.[4]

Przed wyborami w 1918 roku ukształtowała się pierwsza partia w Liechtensteinie, pod przywództwem Wilhelma Becka - Chrześcijańsko-Społeczna Partia Ludowa (niem. Christlich-Soziale Volkspartei), zwana potocznie Partią Ludową (niem. Volkspartei, VP).[4] Przeciwnicy zmian proponowanych przez VP, gromadzący się wokół dziennika Volksblatt, byli nazywani Partią Lwów (niem. Löwen–Partei).[4][2] Wybory w 1918 roku okazały się dużym sukcesem dla kształtującego się ugrupowania, które zdobyło 7 z 12 mandatów (7 z 8 mandatów z Oberlandu).[4][2] Formalnie nowe ugrupowanie zostało założone 22 grudnia 1918 roku i przyjęło nazwę Postępowa Partia Obywatelska (niem. Fortschrittliche Bürgerpartei).[4]

Partia Ludowa proponowała m.in. skierowanie polityki zagranicznej ku Szwajcarii, reformy konstytucyjne, demokratyzację ustroju oraz oddanie administracji państwowej w ręce obywateli Liechtensteinu (wówczas wysokimi urzędnikami byli przede wszystkim Austriacy).[4][2] Postępowa Partia Obywatelska natomiast swój program opierała przede wszystkim na wierności wobec Księcia, a w polityce zagranicznej opowiadała się za pogłębianiem relacji z Austrią.[2] Różnice ideowe między tymi partiami były niewielkie i obie można określić jako konserwatywne.[4]

Przed II wojną światową powstawały opozycyjne siły polityczne chcące się sprzeciwić duopolowi władzy FBP i VP, które później po aferze finansowej z 1927 roku i dymisji rządu Gustava Schädlera, przekształciło się w Unię Patriotyczną (VU), która działa do dziś.[4] Jednak żadna z partii opozycyjnych nie przekroczyła progu wyborczego, który wynosił 18%.[4] Ważnym wydarzeniem w polityce Liechtensteinu było sprzymierzenie się obu najważniejszych partii w 1939 roku (stworzono wspólną listę wyborczą i koalicyjny rząd), które miało nie dopuścić do władzy powstałej partii nazistowskiej.[4] Był to początek koalicji dwóch największych partii, która trwała 58 lat, do 1997 roku, kiedy całkowitą władzę zdobyła Unia Patriotyczna, ale w 2005 roku koalicja została odnowiona i rządzi krajem do dnia dzisiejszego.[4]

Pierwszą partią opozycyjną, która dostała się do Landtagu w 1993 roku, po obniżeniu progu wyborczego z 18% do 8% była Wolna Lista (niem. Freie Liste, FL).

 
Podział mandatów w Landtagu (2021).      Posłowie z FBP

Po 1921 roku (reforma konstytucyjna) siedmiu z trzynastu Premierów było z partii FBP (pozostałych sześciu było z VU): Josef Ospelt, Josef Hoop, Alexander Frick, Gerard Batliner, Walter Kieber, Markus Büchel, Otmar Hasler i sprawujący urząd obecnie Adrian Hasler.[2][5]

Rezultaty w wyborach do LandtaguEdytuj

Wybory Sejm Rząd
Głosy Mandaty
% Liczba +/−
1918 brak danych
7/12
  7 Większość
1922 brak danych
4/15
  3 Opozycja
I 1926 brak danych
6/15
  2 Opozycja
IV 1926 brak danych
6/15
  Opozycja
1928 brak danych
11/15
  5 Większość
1930 brak danych
15/15
  4 Większość
1932 brak danych
13/15
  2 Większość
1936 brak danych
11/15
  2 Większość
1939 brak danych
8/15
  3 Koalicja z VU
1945 54,9%
8/15
  Koalicja z VU
1949 52,9%
8/15
  Koalicja z VU
II 1953 50,5%
8/15
  Koalicja z VU
VI 1953 50,4%
8/15
  Koalicja z VU
1957 52,3%
8/15
  Koalicja z VU
1958 54,5%
9/15
  1 Koalicja z VU
1962 47,2%
8/15
  1 Koalicja z VU
1966 48,5%
8/15
  Koalicja z VU
1970 48,8%
7/15
  1 Koalicja z VU
1974 50,1%
8/15
  1 Koalicja z VU
1978 50,8%
7/15
  1 Koalicja z VU
1982 46,5%
7/15
  Koalicja z VU
1986 42,7%
7/15
  Koalicja z VU
1989 42,1%
12/25
  5 Koalicja z VU
II 1993 44,2%
12/25
  Koalicja z VU
X 1993 41,3%
11/25
  1 Koalicja z VU
1997 39,2%
10/25
  1 Opozycja
2001 49,9%
13/25
  3 Większość
2005 48,7%
12/25
  1 Koalicja z VU
2009 43,5%
11/25
  1 Koalicja z VU
2013 40,0%
10/25
  1 Koalicja z VU
2017 35,2%
9/25
  1 Koalicja z VU
2021 35,9%
10/25
  1 Koalicja z VU

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Landtagswahlen 2021 - Neuer Landtag, www.landtagswahlen.li [dostęp 2021-02-08].
  2. a b c d e f FBP - Geschichte, www.fbp.li [dostęp 2021-02-08].
  3. IDU : International Democrat Union, web.archive.org, 10 czerwca 2011 [dostęp 2021-02-08] [zarchiwizowane z adresu 2011-06-10].
  4. a b c d e f g h i j k l Krzysztof Koźbiał, System Polityczny Księstwa Liechtensteinu, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2013, s. 180, ISBN 978-83-233-3523-8.
  5. Mitglieder der Regierung des Fürstentums Liechtenstein 1861-2021, www.regierung.li [dostęp 2021-02-08].