Potiomkin (1887)

Potiomkin (ros. Потемкин) – rosyjski, radziecki, a następnie niemiecki statek na Morzu Czarnym.

Potiomkin
Historia
Stocznia

"R.& W. Hathorn, Leslie & Co" w Newcastle

Położenie stępki

1887

Wodowanie

1887

 MW Rosji
Nazwa

Książę Potiomkin
Potiomkin

Wejście do służby

1887

Wycofanie ze służby

kwiecień 1919

 MW ZSRR
Wejście do służby

1933

Wycofanie ze służby

14 maja 1942

 Kriegsmarine
Nazwa

Sperrbrecher-194
SM-241

Wejście do służby

1942

Wycofanie ze służby

sierpień 1944

 ZSRR
Nazwa

Potiomkin

Wycofanie ze służby

po 1953

Los okrętu

oddany na złom

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność

1260 t

Długość

71,2 m

Szerokość

8,1 m

Zanurzenie

3,64 m

Napęd
maszyna parowa 1000 KM
Prędkość

12 węzłów

SłużbaEdytuj

Statek został zbudowany w 1887 r. w brytyjskiej stoczni „R.& W. Hawthorn Leslie & Co” w Newcastle jako pasażersko-towarowy parochód dla Rosyjskiego Stowarzyszenia Statków Parowych i Handlu. Według części źródeł nastąpiło to w 1892 r. w stoczni w Nikołajewie. Funkcję kapitana pełnił Iwan Krutnikow. Portem macierzystym była Odessa.

Statek pływał na trasie Chersoń-Nikołajew-Odessa. W latach 1907-1909 przeszedł remont kapitalny w Odessie.

Po wybuchu I wojny światowej wszedł w skład Floty Czarnomorskiej. W 1917 lub 1918 r. przemianowano go na „Potiomkin”. Jesienią 1918 r. w Odessie został przejęty przez wojska niemieckie, a następnie przez alianckich interwentów. Podczas ewakuacji wojsk francuskich z Odessy na początku kwietnia 1919 r., przepłynął na wody pobliskiej Zatoki Tendrowskiej, gdzie został porzucony. 15 maja tego roku zatonął podczas sztormu. W 1933 r. parochód został podniesiony z dna przez czarnomorskie przedsiębiorstwo EPRON. Po przejściu remontu w Odessie pływał ponownie po Morzu Czarnym.

Po ataku wojsk niemieckich na ZSRR 22 czerwca 1941 r., został w sierpniu tego roku ewakuowany prawdopodobnie do Sewastopola. W grudniu zainstalowano na nim działo 76 mm. Funkcję kapitana objął T. M. Morozow. Pod koniec grudnia ewakuował z Sewastopola część żołnierzy broniących miasta. Od lutego do kwietnia 1942 r. przewoził różnego rodzaju towary z portów Kaukazu do Kerczu. 4 maja tego roku w porcie w Kamysz-Burun został zaatakowany przez niemieckie samoloty, w wyniku czego zginęło 30 członków załogi, zaś 25 było rannych. Na statku wybuchł pożar. Podczas odwrotu wojsk sowieckich z Cieśniny Kerczeńskiej jego kadłub 14 maja został wysadzony w powietrze i zatopiony. Na początku 1943 r. statek został przez Niemców podniesiony z dna, po czym wyremontowany w Nikołajewie, a następnie w rumuńskim Turnu Severin (według części źródeł w Gałaczu). Uzbrojono go w działo 88 mm, działko 37 mm i 4 działka 20 mm. Włączono go do Flotylli Dunajskiej Kriegsmarine pod nazwą „Sperrbrecher-194”. Pełnił zadania niszczyciela min. Od 1 sierpnia 1944 r. pod nazwą „SM-241” służył w 2 Flocie Obrony Wybrzeża Morza Czarnego.

Część źródeł mówi, że statek 24 sierpnia tego roku zatonął na Dunaju w rejonie Gałacza. Według innych 25 sierpnia został zdobyty przez Sowietów w okolicy Braiły. Istnieje jeszcze wersja, że tego samego dnia zatopiła go sowiecka artyleria. We wrześniu jego kadłub został zdjęty z mielizny i odesłany do Odessy. W 1953 r. stał się hulkiem w porcie w Odessie, ale wkrótce oddano go na złom.

Linki zewnętrzneEdytuj