Otwórz menu główne

Potok-Stany

wieś w województwie lubelskim

Potok-Stanywieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Potok Wielki. Przez miejscowość przepływa Stanianka niewielka rzeka dorzecza Sanny[1].

Potok-Stany
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat janowski
Gmina Potok Wielki
Strefa numeracyjna (+48) 15
Kod pocztowy 23-313
(poczta: Potok Wielki)
Tablice rejestracyjne LJA
SIMC 0803963
Położenie na mapie gminy Potok Wielki
Mapa lokalizacyjna gminy Potok Wielki
Potok-Stany
Potok-Stany
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Potok-Stany
Potok-Stany
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Potok-Stany
Potok-Stany
Położenie na mapie powiatu janowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu janowskiego
Potok-Stany
Potok-Stany
Ziemia50°48′45″N 22°13′18″E/50,812500 22,221667

Miejscowa ludność wyznania katolickiego przynależy do Parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Potoku-Stanach[2].

Spis treści

HistoriaEdytuj

Początkowo wieś wchodziła w skład rozległego kompleksu osadniczego Potoka. Początek jej powstawania poprzez wyodrębnienie z ziem Potoka przypada na rok 1529. W XVI wieku należała do Chamców, w XVII w. do Drzewickich, w XVIII w. do Ostrowskich, Zamojskich, Karskich i Drzewickich. Z końcem wieku znalazła się w rękach Sołtyków (1778). W XIX wieku wieść nabyli ją Pruszyńscy.

W 1863 roku oddział powstańczy poniósł klęskę w okolicach lasu Osinki. Podczas walk frontowych w 1915 roku spłonęło kilkadziesiąt zabudowań.

Według pierwszego powszechnego spisu Ludności z 1921 wieś liczyła 124 domy i 798 mieszkańców. W latach siedemdziesiątych XIX wieku rozparcelowano między osadników galicyjskich dobra folwarczne Potok Stany Duże i Małe (Stańki). Jeszcze w okresie okupacji austriackiej powstała szkoła powszechna, a w latach dwudziestych straż pożarna. Podczas II wojny światowej istniała w Potoku Stanach silna placówka NSZ. W kwietniu 1944 r. wieś stała się świadkiem bratobójczego ataku oddziałów AL skierowanego wobec członków NSZ. W lipcu 1944 r. w wyniku walk frontowych spłonęło 21 zagród.

W latach 1955-1957 Potok Stany był siedzibą gromady. W latach sześćdziesiątych przeprowadzono elektryfikację. W 1984 roku erygowano parafię, oraz rozpoczęto budowę kościoła parafialnego[2]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Obiekty użyteczności publicznejEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Informacje na podstawie mapy na Geoportalu.
  2. a b Opis Parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Potoku-Stanach na stronie Dieciezji Sandomierskiej
  3. Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Potok Wielki.
  4. Zespół Szkół w Potoku Stanach na stronie [www.szkoly.info.pl www.szkoly.info.pl].
  5. Publiczna Szkoła Podstawowa im.Romualda Traugutta w Potoku Stanach na stronie www.szkolnictwo.net.
  6. Informacje o jednostce OSP w Potoku Stanach na stronie Krajowego Rejestru Sądowego (KRS).

BibliografiaEdytuj

  • Baranowski Z.:Rys historyczny miejscowości powiatu janowskiego, Stalowa Wola 2001, ​ISBN 83-87840-53-X​.
  • Województwo lubelskie w 15 tomach Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich 1880-1904, oprać. W. Sakławski, Lublin 1974, str. 246, 299-300.
  • Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. IV, Województwo lubelskie, Warszawa 1924, str. 38.
  • Lawera H., Bata A.: Gmina Potok Wielki. Historia i współczesność, Krosno 1999, str. 48-52.
  • Chodakiewicz M. J.: Narodowe Siły Zbrojne. „Ząb" przeciw dwóm wrogom, Warszawa 1999, s. 162.
  • Pawiński A.: Polska pod względem geograficzno-statystycznym opisana, Małopolska, t. III, w: Źródła Dziejowe, t. XIV, Warszawa 1886.
  • Inglot S. (red.): Rejestr poborowy województwa lubelskiego, Wrocław 1957. s. 83-84.
  • Rocznik Diecezji Sandomierskiej 1994, Wydawnictwo Diecezjalne, Sandomierz 1995, s. 209-210.
  • Rząd Gubernialny Lubelski, Spisy, sygn.: 32; 143.
  • Księgi Grodzkie Lubelskie, Relacje, sygn.: 274,357v-364; 363,205-206.
  • Komisarz do spraw włościańskich powiatu Janów, sygn.: 432, 435.
  • Księgi Ziemskie Lubelskie, Ingrosacje, sygn.: 18, 90v-95.
  • Komisja Województwa Lubelskiego, sygn.: 330, 16.
  • Starostwo Powiatowe Kraśnickie, sygn.: 547.
  • Opis Gmin Powiatu Janowskiego, 1933 r.
  • Archiwum Zamojskich, sygn.: 122-124.