Otwórz menu główne

Powiat świętochłowicki – dawny powiat z siedzibą w Świętochłowicach w województwie śląskim. Istniał w latach 1922–1939.

Powiat świętochłowicki
powiat
Państwo  II Rzeczpospolita
Województwo śląskie
Siedziba Świętochłowice
Powierzchnia 83 km²
Populacja (1931)
• liczba ludności

201.176
• gęstość 2423,8 os./km²
Położenie na mapie województwa
POL powiat świętochłowicki map.svg
brak współrzędnych
Portal Portal Polska

HistoriaEdytuj

W połowie czerwca 1922 zapadły końcowe decyzje w sprawie obszarów należących do Polski po plebiscycie górnośląskim. Polsce przypadła część powiatu bytomskiego i postanowiono utworzyć nowy powiat z siedzibą w Świętochłowicach. Swoim zasięgiem (83 km²) obejmował on 14 gmin wiejskich i 7 obszarów dworskich. Ewenementem było to, że nie posiadał on na swym terenie żadnego miasta, nawet Świętochłowice, jako jego siedziba, nie posiadały praw miejskich. Poza tym powiat składał się z dwóch rozdzielnych fragmentów, rozdzielonych obszarem Królewskiej Huty. Był to powiat najmniejszy w kraju (zajmował 2% województwa śląskiego). Jednocześnie miał on największą gęstość zaludnienia w kraju: ok. 2700 osób na 1 km² (przy średniej dla całej Polski ok. 70 mieszkańców na 1 km²)[1]. Ów wiejski powiat nie miał prawie wcale użytków rolnych. Zamieszkiwany był prawie wyłącznie przez górników, hutników i robotników fabrycznych. W 1932 r. mógł się natomiast poszczycić największym zagęszczeniem kin w całym województwie: 14 sal, w tym 10 udźwiękowionych.[2]

W połowie lat 20. wchłonięto do powiatu tereny po zlikwidowanym powiecie rudzkim. 1 lipca 1934 r. od powiatu odłączono Nowe Hajduki[3], a 1 kwietnia 1939 r. Wielkie Hajduki[4]. 1 kwietnia 1939 r. zniesiono powiat świętochłowicki przyłączając gminy: Chropaczów, Godula, Lipiny, Łagiewniki, Nowy Bytom, Orzegów, Ruda i Świętochłowice do powiatu katowickiego, a gminy: Brzeziny Śląskie, Brzozowice-Kamień, Dąbrówka Wielka, Piekary Śląskie do powiatu tarnogórskiego[5]. W 1931 powiat liczył ponad 200 tys. mieszkańców, a sama siedziba powiatu (wieś Świętochłowice) – 26 tys.

Podział administracyjnyEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Gajdzik Bonifacy, Zięba Stanisław: Czarny Śląsk. Monografia krajoznawcza, Spółdzielczy Instytut Wydawniczy "Kraj", Warszawa 1952, s. 39
  2. Biel Urszula: Kina, kiniarze, polityka, w: „Śląsk”. Wydanie kwartalne tygodnika „Tak i Nie”, nr 8 (II/1987), s. 42-47
  3. Dz. U. Śl. z 1934 r. Nr 13 poz. 24
  4. Dz. U. Śl. z 1939 r. Nr 6 poz. 14
  5. Dz. U. Śl. z 1939 r. Nr 6 poz. 15
  6. nazwę z Brzeziny na Brzeziny Śląskie zmieniono ustawą z 7 maja 1931
  7. a b od 15 lutego 1924 po zniesieniu powiatu rudzkiego
  8. w 1934 przyłączono Szarlej do Piekar Wielkich