Otwórz menu główne

Powiat Glatz (niem. Landkreis Glatz, pol. powiat kłodzki) – prusko-niemiecka jednostka administracyjna istniejąca między 1816, a 1945 r. wchodząca w skład prowincji prowincji śląskiej (do 1919 r.), a następnie prowincji dolnośląskiej. Obszarowo był dużo mniejszy od obecnego powiatu kłodzkiego.

Glatz
Landkreis Glatz
powiat
Herb
Herb
Państwo  Królestwo Prus
Prowincja Śląsk
Siedziba Glatz
Zarządzający Heinrich Klosterkemper (1937-1945)
Powierzchnia 852,37 km²
Populacja (1939)
• liczba ludności

123 130
• gęstość 144,4 os./km²
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba miast 5
Liczba gmin 96
Położenie na mapie
Położenie na mapie

Spis treści

HistoriaEdytuj

Landkreis Glatz (powiat kłodzki) był częścią dawnego hrabstwa kłodzkiego, które stało się częścią Prus w 1763 r. w wyniku wojen śląskich prowadzonych z Austrią. W latach 1815-1816 wprowadzono w Prusach jednostkę administracyjną rejencję jako pośredni szczebel administracji pomiędzy prowincją a powiatem[1]. Powiat Glatz należał do pruskiej pruskiej prowincji śląskiej i do nowo utworzonej rejencji w Dzierżoniowie[2]. Siedzibą starosty, urzędu powiatowego i sejmiku powiatowego było Kłodzko.

24 stycznia 1818 r. miała miejsce kolejna zmiana administracyjna, w wyniku której podzielono powiat Glatz na dwa mniejsze:

2 maja 1855 r. miała miejsce kolejna reforma, wydzielono wtedy z powiatu Glatz 2 dystrykty północno-zachodnie (Radków i Nowa Ruda) tworząc nowy powiat w Nowej Rudzie.

1 października 1932 r. połączono powiat Glatz z powiatem Neurode tworząc nowy powiat Glatz. Przy tej okazji poszerzono go o 2 gminy wiejskie: Neu Wilmsdorf (poprzednio w powiecie Habelschwerdt) i Wiltsch (z powiatu Frankenstein). 1 stycznia 1945 r. powiat Glatz liczył 5 miast, 96 gmin i 1 dobra dziedziczne.

W maju 1945 r. do powiatu wkroczyła Armia Czerwona. Administrację w powiecie przejęli Polacy, którzy utworzyli na tym terenie powiat kłodzki, pokrywający się pod względem zajmowanego obszaru z powiatem Glatz.

Zmiany nazw miejscowości w 1938 r.Edytuj

Władze III Rzeszy chcąc zatrzeć słowiańskie nazwy niektórych miejscowości, w tym z tzw. czeskiego kątka dokonały zmiany tych nazw:

Landraci (1816-1945)Edytuj

Ludność (1889-1939)Edytuj

  • 1885 r. - 64.442,
  • 1890 r. - 62.956, z czego: 4.013 ewangelicy, 58.685 katolicy, 244 Żydów
  • 1900 r. - 60.819, z czego: 4.407 ewangelicy, 56.202 katolicy
  • 1910 r. - 64.852, z czego: 5.895 ewangelicy, 58.719 katolicy
  • 1925 r. - 66.905, z czego: 7.905 ewangelicy, 58.457 katolicy, 86 inni chrześcijanie, 215 Żydów
  • 1933 r. - 124.507, z czego: 13.501 ewangelicy, 109.867 katolicy, 32 inni chrześcijanie, 194 Żydów
  • 1939 r. - 123.130, z czego: 13.953 ewangelicy, 107.228 katolicy, 94 inni chrześcijanie, 38 Żydów

Podział administracyjnyEdytuj

1 stycznia 1945 powiat dzielił się na:

BibliografiaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Alicja Galas, Artur Galas, Dzieje Śląska w datach, wyd. Rzeka, Wrocław 2001, s.179.
  2. Została zlikwidowana 1 maja 1820 r. i podzielona między rejencję legnicką i wrocławską.
  3. Kłodzcy landraci patrz: Kłodzko. Dzieje miasta, pod red. R. Gładkiewicza, Kłodzko 2009, s. 224.
  4. Zob.: Glatzer Kreisblatt, 1941 r., s. 153.