Prawo ulicy

Prawo ulicy (tytuł oryginalny: The Wire, dosłownie: "podsłuch") – amerykański serial kryminalny, którego akcja rozgrywa się w Baltimore. Wymyślony i tworzony przez pisarza i byłego reportera policyjnego Davida Simona serial emitowany był premierowo w Stanach Zjednoczonych przez płatną telewizję kablową HBO od 2 czerwca 2002 roku do 9 marca 2008 roku. Wyprodukowano łącznie 60 odcinków w pięciu seriach.

Prawo ulicy
The Wire
Gatunek Dramat, kryminał
Kraj produkcji  Stany Zjednoczone
Oryginalny język angielski
Twórcy David Simon
Główne role Dominic West
John Doman
Idris Elba
Frankie Faison
Larry Gilliard Jr.
Wood Harris
Deirdre Lovejoy
Wendell Pierce
Lance Reddick
Andre Royo
Sonja Sohn
Chris Bauer
Paul Ben-Victor
Clarke Peters
Amy Ryan
Aidan Gillen
Jim True-Frost
Robert Wisdom
Seth Gilliam
Domenick Lombardozzi
J.D. Williams
Michael K. Williams
Corey Parker Robinson
Reg E. Cathey
Chad L. Coleman
Jamie Hector
Glynn Turman
Clark Johnson
Tom McCarthy
Gbenga Akinnagbe
Neal Huff
Jermaine Crawford
Tristan Wilds
Michael Kostroff
Michelle Paress
Isiah Whitlock Jr.
Liczba odcinków 60
Liczba serii 5
Produkcja
Produkcja Karen L. Thorson
Ed Burns (serie 3–5)
Joe Chappelle (serie 3–5)
George Pelecanos (seria 3)
Eric Overmyer (seria 4)
Czas trwania odcinka 55–60 minut
Pierwsza emisja
Kraj oryginalnej emisji  Stany Zjednoczone
Stacja telewizyjna Stany Zjednoczone HBO
Polska TVN (serie 1–2), Cinemax, HBO GO
Pierwsza emisja Stany Zjednoczone 2 czerwca 2002 – 9 marca 2008
Polska 8 czerwca 2006 – 4 marca 2015
Format obrazu 480i SDTV
Format dźwięku Dolby Digital 5.1
Strona internetowa

Emisja w PolsceEdytuj

W Polsce serial emitowały stacje TVN (dwie pierwsze serie w latach 2006–2007) i Cinemax (wszystkie serie w latach 2014–2015), a obecnie wszystkie odcinki dostępne są na internetowej platformie HBO GO.

Opis serialuEdytuj

Każda z serii Prawa ulicy skupia się na innym problemie związanym z Baltimore. W chronologicznym porządku są to: nielegalny handel narkotykami, funkcjonowanie portu morskiego, polityka samorządowa, system oświaty oraz upadek tradycyjnych mediów. W serialu wystąpili głównie aktorzy, którzy byli mało znani z innych swoich ról. Simon powiedział, że mimo etykiety serialu kryminalnego The Wire jest „w rzeczywistości o amerykańskich miastach i o tym, jak żyjemy ze sobą. O tym, jak instytucje wywierają wpływ na jednostki. Nieważne, czy ktoś jest policjantem, dokerem, dilerem narkotyków, politykiem, sędzią czy prawnikiem, musi godzić się na kompromisy i zmagać się z tym, czego chcą instytucje”[1].

Pomimo że serialowi udało się zdobyć jedynie skromną oglądalność i że nigdy nie otrzymał on żadnej ważnej nagrody, Prawo ulicy opisywane jest obecnie przez wielu krytyków jako najlepszy wyprodukowany kiedykolwiek serial telewizyjny i jedno z najważniejszych dzieł powstałych w pierwszej dekadzie XXI wieku[2][3][4][5][6][7].

KrytykaEdytuj

Serial zdobył wysokie uznanie krytyki po obu stronach Atlantyku. W czasopiśmie "Variety" napisano: „Gdy spisana zostanie historia telewizji, mało co dorówna Prawu ulicy, serialowi tak niezwykle głębokiemu i ambitnemu, że smakowany może być jedynie przez nielicznych”[8]. "The Daily Telegraph" ocenił, że nie tylko jest to najprawdopodobniej najlepszy serial w historii telewizji, ale zasługuje wręcz na porównanie z dziełami Dickensa i Dostojewskiego[9].

ObsadaEdytuj

Spis odcinkówEdytuj

Seria 1Edytuj

Akcja pierwszej serii skupia się na śledztwie przeciwko Avonowi Barksdale'owi – bossowi narkotykowemu, trzęsącemu częścią Baltimore.

Obejmuje 13 odcinków:

  1. „The Target”
  2. „The Detail”
  3. „The Buys”
  4. „Old Cases”
  5. „The Pager”
  6. „The Wire”
  7. „One Arrest”
  8. „Lessons”
  9. „Game Day”
  10. „The Cost”
  11. „The Hunt”
  12. „Cleaning Up”
  13. „Sentencing”

Seria 2Edytuj

Druga seria obejmuje zupełnie nowe śledztwo w sprawie polskiego naczelnika jednej z firm rozładunkowych w porcie w Baltimore – Franka Sobotki. Po części kontynuuje także wątki znane z pierwszej serii.

Odcinki sezonu II:

  1. „Ebb Tide”
  2. „Collateral Damage”
  3. „Hot shots”
  4. „Hard Cases”
  5. „Undertow”
  6. „All Prologue”
  7. „Backwash”
  8. „Duck and cover”
  9. „Stray Rounds”
  10. „Storm Warnings”
  11. „Bad Dreams”
  12. „Port in a Storm”

Seria 3Edytuj

W trzeciej serii akcja koncentruje się z powrotem na ulicy i organizacji Barksdale'a. Zakres fabuły został jednak rozszerzony do sceny politycznej miasta oraz „eksperymentu” jaki przeprowadził zbliżający się do końca swojej kariery major Howard „Bunny” Colvin, który decyduje się osiągnąć realną poprawę w dzielnicach miasta spychając gangi do wyznaczonych bezkarnych stref handlu narkotykami.

  1. „Time After Time”
  2. „All Due Respect”
  3. „Dead Soldiers”
  4. „Amsterdam”
  5. „Straight and True”
  6. „Homecoming”
  7. „Back Burners”
  8. „Moral Midgetry”
  9. „Slapstick”
  10. „Reformation”
  11. „Middle Ground”
  12. „Mission Accomplished”

Seria 4Edytuj

W czwartej serii kontynuowany jest wątek polityczny z poprzedniego sezonu. Po aresztowaniach konkurentów na pierwszy plan wysuwa się bezwzględny boss gangu – Marlo Stanfield. Ponadto akcja skupia się na zjawisku rekrutacji młodzieży szkolnej do gangów narkotykowych.

  1. „Boys of Summer”
  2. „Soft Eyes”
  3. „Home Rooms”
  4. „Refugees”
  5. „Alliances”
  6. „Margin of Error”
  7. „Unto Others”
  8. „Corner Boys”
  9. „Know Your Place”
  10. „Misgivings”
  11. „A New Day”
  12. „That's Got His Own”
  13. „Final Grades”

Seria 5Edytuj

Piąta seria skupia się na wątku śledztwa wokół zabójstw popełnianych przez gang Marlo Stanfielda. Kontynuowany jest też wątek polityczny - nowy burmistrz idealista mierzy się z realiami rządzenia miastem w kryzysie. Twórcy serialu rozprawiają się też z upadającymi standardami w dziennikarstwie.

  1. „More with Less”
  2. „Unconfirmed Reports”
  3. „Not for Attribution”
  4. „Transitions”
  5. „React Quotes”
  6. „The Dickensian Aspect”
  7. „Took”
  8. „Clarifications”
  9. „Late Editions”
  10. „–30–”

PrzypisyEdytuj

  1. Film „The Target” commentary track (2005)
  2. Rebbeca Traister: The best TV show of all time. Salon.com, 15 września, 2007. [dostęp 7 marca, 2008]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-03)].
  3. Wire, The Season 4 (ang.). Metacritic. [dostęp 7 marca, 2008].
  4. Wire, The Season 5 (ang.). Metacritic. [dostęp 7 marca, 2008].
  5. The Wire: arguably the greatest television programme ever made. „Telegraph”, 2 kwietnia, 2009 (ang.). [dostęp 2 kwietnia, 2009]. 
  6. Jon Wilde, The Wire is unmissable television, London: guardian.co.uk, 2007 [dostęp 2009-09-07] (ang.).
  7. Kevin Carey, A show of honesty, London: guardian.co.uk, 2007 [dostęp 2009-09-07] (ang.).
  8. The Wire. „Variety”, 7 września 2006. [zarchiwizowane z adresu 2010-01-02]. 
  9. The Wire: arguably the greatest television programme ever made. „The Daily Telegraph”, 2 kwietnia 2009. 
  10. The Wire (TV Series 2002–2008) - IMDb. [dostęp 2019-10-12].

Linki zewnętrzneEdytuj