Prezydent Słowacji

organ władzy wykonawczej Republiki Słowacji

Prezydent Słowacji (słow. Prezident Slovenskej republiky lub Prezidentka Slovenskej republiky[1]) – głowa państwa Republiki Słowackiej.

Prezydent Słowacji
Prezident Slovenskej republiky
Prezidentka Slovenskej republiky
Ilustracja
Sztandar prezydenta Słowacji
Obecny
Obecny Prezydent Słowacji
Stanowisko
Państwo  Słowacja
Data utworzenia 26 października 1939
2 marca 1993
Pierwszy Jozef Tiso
Długość kadencji 5 lat
maks. 2 kadencje z rzędu
Obecny Zuzana Čaputová
Obecny od 15 czerwca 2019
Siedziba Pałac Prezydencki w Bratysławie

Obecnym i piątym prezydentem Słowacji jest Zuzana Čaputová, która objęła urząd 15 czerwca 2019[2].

Oficjalna rezydencjaEdytuj

Oficjalną rezydencją prezydenta Słowacji jest Pałac Prezydencki w Bratysławie.

WyboryEdytuj

Prezydentem może zostać każdy obywatel Słowacji, który posiada pełnię praw wyborczych i najpóźniej w dniu wyborów ukończy 40. rok życia[3]. Prezydenta Słowacji wybiera się w bezpośrednich wyborach w tajnym głosowaniu na pięcioletnią kadencję[4], przy czym ta sama może pełnić funkcję prezydenta nie więcej niż dwie kadencje z rzędu[3]. Jeżeli żaden z kandydatów nie uzyska ponad 50% głosów w pierwszej turze głosowania, druga tura odbywa się 14 dni później[4]. Jeżeli o urząd prezydenta ubiega się tylko jedna osoba, musi ona uzyskać co najmniej połowę ważnie oddanych głosów[4].

Jeżeli na urząd prezydenta wybrany zostanie deputowany do Rady Narodowej, członek rządu, sędzia, prokurator, członek sił zbrojnych i służb uzbrojonych lub przewodniczący i wiceprzewodniczący Najwyższego Urzędu Kontroli Republiki Słowackiej to przed objęciem stanowiska muszą się oni zrzec dotychczasowych funkcji[3].

Prezydent może rozwiązać Radę Narodową w przypadkach wymienionych w konstytucji Słowacji. Są to m.in. brak wyznaczenia rządu przez okres sześciu miesięcy lub poddanie Rządu Słowacji wotum nieufności[5]. Prezydent może również rozwiązać Radę Narodową, jeżeli zwołała ona referendum ludowe w sprawie odwołania prezydenta, w którym prezydent nie został odwołany[5][6].

Odwołanie ze stanowiskaEdytuj

Referendum ludoweEdytuj

Prezydenta Słowacji odwołać ze stanowiska może referendum ludowe. Referendum zwołuje się na wniosek 2/3 liczby deputowanych do Rady Narodowej[7].

Odpowiedzialność karnaEdytuj

Prezydenta można pociągnąć do odpowiedzialności karnej tylko i wyłącznie za umyślne naruszenie Konstytucji lub zdradę ojczyzny. Oskarżenie takie musi pochodzić od 3/5 wszystkich deputowanych do Rady Narodowej. Oskarżenie rozpatruje w pełnym składzie Sąd Konstytucyjny. Wyrok odwołujący prezydenta ze stanowisko oznacza również utratę możliwości ponownego ubiegania się o nie[8].

SukcesjaEdytuj

Słowacja Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Słowacji

Wikiprojekt Polityka

Jeżeli urząd prezydenta zostanie opróżniony przed upływem kadencji, Przewodniczący Rady Narodowej zwołuje przedterminowe wybory prezydenckie. Do czasu zaprzysiężenia nowego prezydenta, jego obowiązki wykonuje Rząd Słowacji z premierem na czele oraz Przewodniczący Rady Narodowej. W tym przypadku, nowo wybrany prezydent zaprzysiężany jest w południe w dniu następującym po dniu ogłoszenia wyników[5][9].

Lista osób pełniących funkcję prezydentaEdytuj

Osobny artykuł: Prezydenci Słowacji.
Prezydent Kadencja Partia polityczna
# Portret Imię i nazwisko Od Do
  Vladimír Mečiar[10](1942–)

(tymczasowo)[11]

1 stycznia 1993 2 marca 1993 HZDS
1   Michal Kováč[10](1930–2016) 2 marca 1993 2 marca 1998 HZDS
  Vladimír Mečiar[10](1942–)

(tymczasowo)[12]

2 marca 1998 30 października 1998 HZDS
  Ivan Gašparovič[10](1941–)

(tymczasowo)[13]

14 lipca 1998 HZD
  Mikuláš Dzurinda[10](1955–)

(tymczasowo)[14]

30 października 1998 15 czerwca 1999 HZD
  Jozef Migaš[10](1954–)

(tymczasowo)[13]

Partia Demokratycznej Lewicy
2   Rudolf Schuster[10](1934–) 15 czerwca 1999 15 czerwca 2004 SOP
3   Ivan Gašparovič[10](1941–) 15 czerwca 2004 15 czerwca 2009 HZD
(3) 15 czerwca 2009 15 czerwca 2014 Bezpartyjny
4   Andrej Kiska[10](1963–) 15 czerwca 2014 15 czerwca 2019 bezpartyjny
5   Zuzana Čaputová[10](1973–) 15 czerwca 2019 teraz Postępowa Słowacja

PrzypisyEdytuj

  1. Wersja damska, obowiązuje od zaprzysiężenia Zuzany Čaputovej.
  2. Słowacja: Zuzana Czaputova objęła urząd prezydenta, www.gazetaprawna.pl [dostęp 2020-05-22].
  3. a b c Artykuł 103 Konstytucji Słowacji.
  4. a b c Artykuł 101 Konstytucji Słowacji.
  5. a b c Artykuł 102 Konstytucji Słowacji.
  6. Artykuł 106 Konstytucji Słowacji.
  7. Artykuł 86 Konstytucji Słowacji.
  8. Artykuł 107 Konstytucji Słowacji.
  9. Artykuł 105 Konstytucji Słowacji.
  10. a b c d e f g h i j Political Leaders: Slovakia, www.rulers.org [dostęp 2020-05-22].
  11. Pełniący obowiązki prezydenta jako premier.
  12. P.o. prezydenta jako premier, od 14 VII 1998 wspólnie z Przewodniczącym Rady Narodowej.
  13. a b P.o. prezydenta jako Przewodniczący Rady Narodowej wspólnie z premierem.
  14. P.o. prezydenta jako premier, wspólnie z Przewodniczącym Rady Narodowej.