Proseccowłoskie białe wino musujące (spumante), rzadziej lekko musujące (frizzante) lub stołowe[1][2]. Zazwyczaj wytrawne lub półwytrawne[1]. Produkowane w regionach Wenecja Euganejska i Friuli-Wenecja Julijska[3]. Popularność prosecco rozpoczęła się od produkowanego w XIX wieku Prosecco di Conegliano-Valdobbiadene[4].

Prosecco di Conegliano

W 2014 roku wyprodukowano 306,6 mln butelek wina oznaczonego apelacją Prosecco DOC, z czego na eksport trafiło 199,3 mln butelek[2].


Historia apelacji[5]Edytuj

Tradycja produkcji wina na obszarze Prosecco sięga czasów pierwszych osadników rzymskich. Jednym z pierwszych dokumentów potwierdzających produkcję białych win na tym obszarze jest „Statut Conegliano” z 1282 r., a także dokumenty traktujące o regionach wpływu Republiki Weneckiej oraz liczna świadectwa uznania napisane przez władców angielskich, habsburskich i polskich.

Pierwsza pisemna wzmianka o uprawie Prosecco na wzgórzach Conegliano Valdobbiadene, jest dziełem szlachcica Conegliano Francesco Marii Malvolti, który w ósmym numerze "Dziennika włoskiego" z 1772 r. mówi o uprawie winorośli na tym obszarze. Od tego okresu renoma win Prosecco rosła na całym obszarze Conegliano Valdobbiadene do tego stopnia, że w połowie XIX wieku zaczęto je produkować, jako jedyną apelację regionu.

WinoroślEdytuj

Istnieje odmiana winorośli prosecco, lecz od 2009 roku stosuje się jej synonim – glera, by rozróżnić oznaczenie regionu uprawy od szczepu[3]. Prosecco od tego czasu jest chronioną nazwą pochodzenia geograficznego, zarezerwowaną dla win musujących produkowanych w regionach Wenecja Euganejska i Friuli-Wenecja Julijska[3]. Trzy strefy produkcji zostały wyróżnione i mogą nazwę Prosecco DOC poprzedzać swoją nazwą: Conegliano, Valdobbiadene, Colli Asolani i Asolo[3]. Do produkcji prosecco mogą być używane winogrona glera[3]. Możliwość produkcji wina z odmiany prosecco (glera) została w 2009 wstrzymana w regionie Trydent-Górna Adyga[3].

Region produkcji Prosecco[6]Edytuj

  • Prosecco DOC – podstawowe i najbardziej popularne Prosecco. Może być produkowane w całych północno-wschodnich Włoszech.
  • Prosecco Trieste DOC oraz Prosecco Treviso DOC – wina, które produkowane są nieco dalej niż podstawowe Prosecco na znacznie mniejszym obszarze.
  • Conegliano Valdobbiadene Prosecco DOCG – obszar produkcji jest znacznie mniejszy i bardziej pagórkowaty niż region Treviso. Apelacja DOCG nakłada jeszcze bardziej rygorystyczne standardy jakości niż DOC.
  • Valdobbiadene Superiore di Cartizze DOCG – bardzo mały obszar o powierzchni 107 hektarów położony na pagórkowatych obrzeżach miasta Valdobbiadene. W Cartizze produkuje się bardzo małą ilość Prosecco (około 1 miliona butelek). Region ten został zgłoszony w 2008 roku jako kandydat do wpisania na listę światowego dziedzictwa UNESCO ze względu na unikalny krajobraz kulturowy stworzony przez lokalnych winiarzy.
  • Asolo Prosecco DOCG – ten obszar jest bardzo rzadko opisywany przez miłośników wina, jednak jego położenie tuż pod rzeką Piave, stanowiącą główną linię podziału podczas II wojny światowej czyni go szczególnym miejscem.

Rodzaje ProseccoEdytuj

 
Butelka prosecco w wiaderku z lodem

Prosecco jest produkowane metodą Charmata – w odróżnieniu od metody szampańskiej druga fermentacja zachodzi nie w butelce, a w zbiornikach ciśnieniowych i dopiero gotowe wino musujące jest butelkowane[7][4].

W zależności od zawartości dwutlenku węgla rozróżnia się prosecco[1]:

  • spumante (musujące) – ciśnienie minimum 3 bar
  • frizzante (perliste) – ciśnienie pomiędzy 1 a 2,5 bar
  • tranquillo (spokojne) – bez dwutlenku węgla.

W zależności od poziomu cukru resztkowego stosuje się określenia[1][8]:

  • brut (poniżej 12 g cukru na litr)
  • extra dry (12-17 g/l)
  • dry (17-32 g/l)
  • demi-sec (32-50 g/l).

Minimalny poziom alkoholu gatunkowego prosecco wynosi 10,5 % (dla stołowego i frizzante) oraz 11 % (dla musującego)[1].

Drinki z Prosecco[9]Edytuj

Prosecco jest podstawą popularnych koktajli, m.in. bellini i michelangelo[7][10].

  • Aperol Spritz – najpopularniejszy włoski drink, powstający z 3 części Prosecco, 2 części Aperola oraz 1 części wody gazowanej, podawany na kostkach lodu.
  • Martini Royale – popularny drink powstający z 1 części Prosecco, 1 części Martini Royale Bianco oraz soku z całej limonki z lodem.
  • Mimoza – Prosecco z sokiem pomarańczowym podawane w proporcji 1:2 – jedna część soku pomarańczowego na dwie części Prosecco.
  • Bellini – Prosecco z nektarem (musem) brzoskwiniowym podawane w proporcji 1:3 - jedna część owoców na trzy części Prosecco.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Typen (niem. • ang. • wł. • ros.). Consorzio Tutela Prosecco DOC. [dostęp 26 kwietnia 2015].
  2. a b Export der DOC Prosecco auf Allzeithoch. Consorzio di tutela della DOC Prosecco, 16 marca 2015. [dostęp 26 kwietnia 2015].
  3. a b c d e f Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1166/2009 (pol. • niem.). Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, 30 listopada 2009. [dostęp 26 kwietnia 2015].
  4. a b Eckhard Supp, Steffen Maus: Włochy. W: André Dominé: Wino. Wyd. 2. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk, 2009, s. 392. ISBN 978-83-7626-712-8. (pol.)
  5. Prosecco – opis wina, rodzaje, drinki, ceny, gdzie kupić?, wino.pizza, 6 sierpnia 2019 [dostęp 2019-08-12] (pol.).
  6. Prosecco – opis wina, rodzaje, drinki, ceny, gdzie kupić?, wino.pizza, 6 sierpnia 2019 [dostęp 2019-08-12] (pol.).
  7. a b Stuart Walton, Brian Glover: The Ultimate Encyclopedia of Wine, Beer, Spirits and Liqueurs. Hermes House, 1998, s. 88. ISBN 978-1840380859. (ang.)
  8. Brut, Dry, Extra-dry, o-winie.pl [dostęp 2018-07-10] (pol.).
  9. Prosecco – opis wina, rodzaje, drinki, ceny, gdzie kupić?, wino.pizza, 6 sierpnia 2019 [dostęp 2019-08-12] (pol.).
  10. Bibiana Behrendt: Cocktail Basics. Wyd. 7. Monachium: Gräfe und Unzer Verlag, 2008, s. 86-90. ISBN 978-3-7742-5798-6. (niem.)