Otwórz menu główne

Protesty w Algierii – seria antyrządowych protestów w Algierii trwających od 22 lutego 2019. Bezpośrednią przyczyną jest sprzeciw wobec starania się o piątą reelekcję przez prezydenta Abd al-Aziza Buteflikę[4]. Największe demonstracje odbywają się w stolicy kraju, Algierze gdzie uczestniczy w nich ok. pół miliona osób[5]. Jedną z najważniejszych grup spośród protestujących stanowią studenci uniwersytetów[6]. Protesty mają na ogół charakter pokojowy, dochodzi jedynie do nielicznych starć z policją w pobliżu siedzib władz[7]. Są to największe protesty w Algierii od dekad[8].

Protesty w Algierii w 2019
Ilustracja
Protest w Al-Bulajdzie
Państwo Algieria
Miejsca wystąpień Algier, Oran, Konstantyna, Al-Bulajda, Batina, Sukajkida
Początek wystąpień 22 lutego 2019[1]
Ranni ok. 200[2]
Aresztowani 195[3]
Przyczyny wystąpień autorytarne rządy Abd al-Aziza Butefliki, bezrobocie, korupcja
Charakter wystąpień pokojowy
Rezultat wystąpień ustąpienie premiera Ahmada Ujahji, którego następcą został Noureddine Bedoui, ustąpienie Abd al-Aziza Butefliki
brak współrzędnych

Spis treści

PrzyczynyEdytuj

Abd al-Aziz Buteflika sprawuje urząd prezydenta nieprzerwanie od wyborów z 1999 r. Objął go jeszcze w czasie wojny domowej. Następnie wygrywał wybory jeszcze trzykrotnie, tj. w 2004, 2009 i 2014 r. Jako jeden z nielicznych autokratów nie został obalony w czasie arabskiej wiosny w 2011 roku[7]. W 2016 r. uchwalono nową konstytucję Algierii, w której ograniczono możliwość sprawowania kadencji prezydenta do dwóch. Jednakże zmiana prawa nie uwzględnia minionych już kadencji, co umożliwiało Buteflice pozostanie nadal u władzy. Gdyby nie wystartował lub przegrał jego kadencja miała zakończyć się zgodnie z prawem 28 kwietnia 2019 roku[9].

Niezadowolenie społeczne wobec prezydenta spowodowane jest złą sytuacją gospodarczą i polityczną w kraju. Wskaźnik bezrobocia wśród młodych wynosi 25%[10]. Władzy publicznej, w której najważniejszą osobą jest Buteflika zarzuca się nieefektywność, skorumpowanie, nepotyzm oraz łamanie praw człowieka[11].

PrzebiegEdytuj

 
Prezydent Abd al-Aziz Buteflika (2008)

18 lutego 2019 Buteflika wydał dekret, w którym ogłosił datę wyborów prezydenckich na 18 kwietnia 2019[9]. Wcześniej spekulowano na temat przesunięcia daty ich przeprowadzenia[12]. Pierwsza znacząca demonstracja miała miejsce w Algierze 22 lutego, została zorganizowana spontanicznie przez Facebooka. W czasie jej trwania demonstranci usunęli z fasady budynku głównego poczty portret Butefliki[13]. Z czasem protesty rozprzestrzeniły do innych większych i średnich miast. W czasie zgromadzeń dochodzi do starć z policją, która używa gazu łzawiącego wobec protestujących[14].

Liczna algierska emigracja we Francji zorganizowała 3 marca w Paryżu, Marsylii i Tuluzie własne antyrządowe protesty, w których we wszystkich łącznie uczestniczyło kilka tysięcy osób[15].

8 marca 2019 Buteflika ogłosił, że jeśli wygra najbliższe głosowanie to dobrowolnie zrezygnuje z prezydentury, co spowodowałoby rozpisanie przedterminowych wyborów, w których zapowiedział, że nie wystartowałby[12]. Nie przyczyniło się to do zmniejszenia napięć[16]. 11 marca 2019 Buteflika zrezygnował z kandydowania w najbliższych wyborach, jednocześnie przesuwając datę ich przeprowadzenia na czas nieokreślony oraz zapowiadając reorganizację rządu[17][18]. Dotychczasowy premier Ahmed Ujahia podał się do dymisji, jego następcą został Nureddin Bedui będący ministrem spraw wewnętrznych[19].

26 marca szef sztabu generalnego sił zbrojnych Algierii generał Gaed Salah publicznie przychylił się do ewentualnego odwołania Butefliki przez Radę Konstytucyjną. Przyczyną odwołania ma być zły stan zdrowia uniemożliwiający sprawowanie funkcji prezydenta[20]. 2 kwietnia 2019 prezydent Buteflika ustąpił ze stanowiska prezydenta Algierii. Tymczasowo funkcję objął przewodniczący wyższej izby parlamentu Abd al-Kadir Bensalah[21]. Po dymisji prezydenta zapowiedziano przeprowadzenie wyborów prezydenckich w ciągu trzech miesięcy[22].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Protesty na ulicach, w sztabie zamieszanie. Niejasności wokół kandydatury Butefliki, TVN24.pl [dostęp 2019-03-10].
  2. Proteste gegen Bouteflika: Festnahmen bei Demos in Algerien, zdf.de [dostęp 2019-03-10] (niem.).
  3. Demonstracje w Algierii. Zatrzymano 195 osób, Onet Wiadomości, 9 marca 2019 [dostęp 2019-03-10] (pol.).
  4. Algieria: Młodzi protestują, minister przyspiesza ferie, rp.pl [dostęp 2019-03-10] (pol.).
  5. PAP, Około pół miliona demonstrujących w Algierze, Bankier.pl [dostęp 2019-03-10] (pol.).
  6. Algeria sends students home amid protests, 9 marca 2019 [dostęp 2019-03-10] (ang.).
  7. a b Algieria: Największe protesty od czasu „Arabskiej wiosny”, rp.pl [dostęp 2019-03-10] (pol.).
  8.   Jason Burke, Ruth Michaelson, Algeria protests grow against fifth term for president, „The Guardian”, 8 marca 2019, ISSN 0261-3077 [dostęp 2019-03-10] (ang.).
  9. a b Algérie - Élection présidentielle : la date est fixée, Le Point Afrique [dostęp 2019-03-10] (fr.).
  10. Buteflika będzie walczył o piątą kadencję. Wzmożona fala protestów w Algierii, tvp.info [dostęp 2019-03-10] (pol.).
  11. Marek Ostrowski, Algieria: władza słabnie, niepokój narasta, polityka.pl, 2015 [dostęp 2019-03-10] (pol.).
  12. a b In face of protests, Algeria leader vows to quit early if re-elected, sg.news.yahoo.com [dostęp 2019-03-10] (ang.).
  13. Algérie: manifestations émaillées de heurts contre un 5e mandat de Bouteflika, FranceSoir, 22 lutego 2019 [dostęp 2019-03-10] (fr.).
  14. Proteste gegen Bouteflika: Festnahmen bei Demos in Algerien, zdf.de [dostęp 2019-03-10] (niem.).
  15. DEON.pl, Francja: protesty przeciw możliwym dalszym rządom prezydenta Algierii, DEON.pl [dostęp 2019-03-10] (pol.).
  16. Algieria: Młodzi protestują, minister przyspiesza ferie, rp.pl [dostęp 2019-03-10] (pol.).
  17. Algeria’s Bouteflika abandons re-election bid after weeks of protest, Reuters [dostęp 2019-03-11] (ang.).
  18. Prezydent Algierii nie będzie się ubiegał o piątą kadencję, tvp.info [dostęp 2019-03-11] (pol.).
  19. Protesty przyniosły skutek. Prezydent Algierii nie będzie się ubiegał o reelekcję, rmf24.pl [dostęp 2019-03-14] (pol.).
  20. Szef sztabu generalnego algierskiej armii chce odsunięcia prezydenta od władzy, TVN24.pl [dostęp 2019-03-26].
  21. Rządził przez 20 lat, jego odejścia chciały tysiące. Państwowa agencja: Buteflika zrezygnował. TVN24.pl. [dostęp 2019-04-02].
  22. Robert Stefanicki, Algieria, Libia, Jordania, Maroko, Sudan. Czy to druga arabska wiosna?, wyborcza.pl, 15 kwietnia 2019 [dostęp 2019-04-16] (pol.).