Otwórz menu główne

Przełęcz Sanguszki (480 m n.p.m.) – przełęcz między szczytami Kopytówki (549 m) od północy oraz Krowiej Góry (617 m) od południa, a także miejscowościami Harbutowice i Palcza[1]. Zgodnie z regionalizacją fizycznogeograficzną Polski według Jerzego Kondrackiego, Kopytówka znajduje się na Wzgórzach Lanckorońskich na Pogórzu Wielickim, a Krowia Góra w Paśmie Babicy zaliczanym do Beskidu Makowskiego, jest to więc przełęcz także między tymi dwoma pasmami i mezoregionami[2].

Przełęcz Sanguszki
ilustracja
Państwo  Polska
Wysokość 480 m n.p.m.
Pasmo Beskid Makowski, Pogórze Wielickie
Sąsiednie szczyty Kopytówka, Krowia Góra
Położenie na mapie Beskidu Żywieckiego, Małego i Makowskiego
Mapa lokalizacyjna Beskidu Żywieckiego, Małego i Makowskiego
Przełęcz Sanguszki
Przełęcz Sanguszki
Ziemia49°48′23,1″N 19°45′24,0″E/49,806417 19,756667

Przebiega przez nią droga wojewódzka nr 956 BiertowiceSułkowiceZembrzyce oraz pieszy szlak turystyczny, wiodący z Lanckorony do Jordanowa. Na przełęczy znajduje się obelisk ku czci Eustachego Sanguszki, inicjatora budowy przebiegającej tędy drogi. Wybudowana została w latach 90. XIX wieku, Posiadała duże znaczenie gospodarcze i militarne. Austriacy w okresie I wojny światowej zaryglowali tę drogę. U podnóży Krowiej Góry do tej pory istnieją pozostałości ich okopów[3].

Na północ, nieco powyżej przełęczy znajduje się duży krzyż upamiętniający bitwę, jaką stoczyli tutaj konfederaci barscy (zwaną bitwą pod Grobami). Obok krzyża umieszczono duże głazy i zamontowano tabliczkę ze słowami Adama Mickiewicza:
Tylko pod krzyżem, tylko pod tym znakiem
Polska jest Polską, a Polak Polakiem.

Krzyż i tablicę ustawiono w 1999 r. dla uczczenia konfederatów. Ich zbiorowy grób znajduje się na pobliskim wzgórzu, przez miejscową ludność nazywanym Groby[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Beskid Makowski. Mapa turystyczna 1:50 000. Kraków: Wyd. Compass, 2007. ISBN 978-83-60240-37-3.
  2. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  3. a b Pasmo Babicy. Beskid Makowski. [dostęp 2015-07-22].
 
Pomnik E. Sanguszki
 
Rejon przełęczy
 
Krzyż konfederatów
 
Tablica pamiątkowa n przy krzyżu konfederatów