Przełęcz Szpara

przełęcz w Tatrach

Przełęcz Szpara (słow. Špára, niem. Sparajoch, węg. Spara-hágó[1], 2169 m n.p.m.[2], według wcześniejszych pomiarów 2176 m[3]) – przełęcz położona w bocznej grani słowackich Tatr Wysokich, odchodzącej od Cubryny w kierunku Krywania (w głównej grani odnogi Krywania). Oddziela od siebie dwa szczyty – Krótką (Krátka, 2375 m) i Krywań (2495 m), a ściślej zwornikową kulminację nazywaną Ramieniem Krywania (Rameno Kriváňa, 2396 m)[4][2].

Przełęcz Szpara
Ilustracja
Przełęcz Szpara po prawej stronie
Państwo

 Słowacja

Wysokość

2169 m n.p.m.

Pasmo

Tatry, Karpaty

Sąsiednie szczyty

Krótka, Ramię Krywania

Położenie na mapie Tatr
Mapa konturowa Tatr, na dole znajduje się punkt z opisem „Przełęcz Szpara”
Położenie na mapie Karpat
Mapa konturowa Karpat, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Przełęcz Szpara”
Ziemia49°09′49,7″N 20°00′29,3″E/49,163806 20,008139

Nazwa przełęczy pochodzi od tunelu nazywanego Szparą, który przechodzi przez ścianę pod samą przełęczą. Tunel o wysokości 18 m ma w dolnej części wlot (o średnicy ok. 1 m) od strony doliny Niewcyrki, skąd wznosi się pionowo i w górnym odcinku załamuje się pod kątem ok. 70°, wychodząc lejkowatym, znacznie szerszym[5] ujściem po stronie Doliny Ważeckiej[4]. Jest to jedyna przełęcz tego typu w całych Tatrach[5].

Przełęcz Szpara jest najkrótszym połączeniem Niewcyrki z Doliną Ważecką, jednak łatwiejsze jest przejście przez Niewcyrską Przełęcz i Dolinę Suchą Ważecką. Zimą wejście na przełęcz jest najprostsze od strony Doliny Ważeckiej[4].

Pierwsze odnotowane wejście:

Krótka, Szpara i Krywań

Przypisy edytuj

  1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  2. a b Úrad geodézie, kartografie a katastra Slovenskej republiky, Produkty leteckého laserového skenovania.
  3. Jarosław Januszewski, Grzegorz Głazek, Witold Fedorowicz-Jackowski: Tatry i Podtatrze, atlas satelitarny 1:15 000. Warszawa: GEOSYSTEMS Polska Sp. z o.o., 2005, s. 138. ISBN 83-909352-2-8.
  4. a b c d Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część VIII. Młynicka Przełęcz – Krywań. Warszawa: Sport i Turystyka, 1956, s. 151–152.
  5. a b Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, s. 328. ISBN 83-01-13184-5.