Otwórz menu główne
Warta w Mstowie
Skała Miłości nad brzegiem Warty w Mstowie

Przełom Warty koło Mstowa (Przełom Warty w Mstowie[1], Mirowski Przełom Warty[2][3]) – przełom utworzony przez Wartę stanowiący granicę między Wyżyną Częstochowską a Wyżyną Wieluńską[4], przy czym sam przełomowy odcinek rzeki zalicza się do Wyżyny Częstochowskiej[5][6]. Rozciąga się od Mirowa (dzielnica Częstochowy) do Skrzydlowa[7].

Jest to przełom epigenetyczno-przelewowy powstały podczas zlodowacenia Odry w wyniku przelania się wód pra-Warty do Niecki Włoszczowskiej[1][6]. Obszar stanowi jedno z największych rozcięć erozyjnych na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej[6].

Fragment przełomu jest chroniony jako obszar Natura 2000 Przełom Warty koło Mstowa. Obszar ten zajmuje powierzchnię 100,6 ha, położony jest na terenie Częstochowy i gminy Mstów. Znajduje się na wysokości 235–290 m n.p.m[7].

Przełom Warty koło Mstowa znajduje się na północnych krańcach Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd.

Spis treści

PrzyrodaEdytuj

W przełomie występują wapienne ostańce. W Mirowie znajduje się Brama Mirowska utworzona przez dwa ostańce: Skałę Balikową o wysokości około 20 metrów oraz Skałę Jasia i Małgosi o wysokości około 10 metrów. W pobliżu Balikowej Skały znajduje się jaskinia o długości około 15 metrów[2]. W Mstowie natomiast położona jest Skała Miłości o wysokości 15 metrów[8][9].

Szata roślinna obszaru jest zróżnicowana. 71% powierzchni zajmują łąki (w tym łąki trzęślicowe), 13% lasy, 16% tereny rolne. Występują tutaj starorzecza. Na północnym zboczu Przeprośnej Górki znajduje się las grądowy o powierzchni 7 ha. Spośród rzadkich i chronionych roślin występuje m.in. lilia złotogłów, skrzyp zimowy, buławnik wielkokwiatowy, kruszczyk szerokolistny, przewiercień długolistny, parzydło leśne i groszek wschodniokarpacki, a spośród roślin wodnych grążel żółty i rdestnica kędzierzawa. W rejonie występują takie gatunki zwierząt jak bąk, błotniak stawowy, derkacz, gąsiorek, bóbr europejski i kumak nizinny[7].

Atrakcje turystyczneEdytuj

Przez obszar przebiega wiele ścieżek, w tym Szlak Jury Wieluńskiej. W Mstowie znajdują tereny rekreacyjne położone wokół Góry Szwajcera oraz zbiornika wodnego Tasarki, tuż przy brzegu Warty. W przełomie organizowane są także spływy kajakowe. W okolicy znajduje się zabytkowy, powstały w średniowieczu klasztor w Mstowie, a także sanktuarium św. Ojca Pio na Przeprośnej Górce będące tradycyjnym miejscem postoju dla pielgrzymów zmierzających na Jasną Górę[10][9].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Dulias i Hibszer 2004 ↓, s. 26.
  2. a b S. Cabała, C. Gębicki, K. Pierzgalski, J. Zygmunt: Stanowiska przyrodnicze Częstochowy Część I MIROWSKI PRZEŁOM WARTY (pol.). czestochowa.pl. [dostęp 2016-03-08].
  3. Jacek Krywult: Mirowski Przełom Warty (pol.). tenpieknyswiat.pl, 14 kwietnia 2009. [dostęp 2016-03-08].
  4. Azymut: północny-zachód (pol.). edus.ibrbs.pl. [dostęp 2018-09-28].
  5. Jerzy Nita, Urszula Myga-Piątek, Mikroregiony i submikroregiony Wyżyny Częstochowskiej na tle podziału fizycznogeograficznego Wyżyny Śląsko-Krakowskiej [w:] Studia nad regionalizacją fizycznogeograficzną Polski, Warszawa: Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, 2018, s. 224, ISBN 978-83-61590-89-7.
  6. a b c Joanna Żelazna-Wieczorek, Agnieszka Bik, Dynamika zbiorowisk okrzemek w źródłach o różnym typie hydrobiologicznym, „Fragmenta Floristica et Geobotanica Polonica”, 16 (1), 2009, s. 155-167.
  7. a b c Natura 2000 a turystyka | Katalog obszarów Natura 2000 (pol.). obszary.natura2000.org.pl. [dostęp 2016-03-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  8. Pleszyniak 2015 ↓, s. 10.
  9. a b Przełom Warty w Mstowie (pol.). jura.slaskie.travel. [dostęp 2018-09-28].
  10. Pleszyniak 2015 ↓, s. 6–12.

BibliografiaEdytuj