Przeginia (dopływ Tarnawki)

Skałki w Rdzawie
Skałki w Rdzawie

Przeginia – potok górski w województwie małopolskim, będący prawobrzeżnym dopływem Tarnawki (uchodzącej następnie do Stradomki)[1]. Zlewnia Przegini znajduje się na terenie gmin: Limanowa, Żegocina, Trzciana i Łapanów. Wypływa z podszczytowych partii północnych zboczy Kamionnej oraz północnych i zachodnich zboczy Pasierbieckiej Góry – wzniesień Beskidu Wyspowego. Najwyżej położone źródło znajduje się na wysokości ok. 750 m n.p.m. w rezerwacie przyrody Kamionna. Główne koryto potoku znajduje się w miejscowościach: Kamionna, Rdzawa, Tarnawa. Największym dopływem jest potok Rdzawka[2].

Długość koryta Przegini od źródeł do ujścia wynosi ok. 11,9 km. W miejscowości Tarnawa Przeginia uchodzi do Tarnawki na wysokości 250 m n.p.m., w miejscu o współrzędnych 49°49′36,5″N 20°17′58,5″E/49,826806 20,299583. Jej średni spadek wynosi więc 3,43%. Wynika to z faktu, że w górnej części jej potoki spływają z wysokich i stromych zboczy gór. Dolna część płynąca dolinami ma mniejszy spadek[2].

Przeginia zwana jest też Pluskawką. W wielu miejscach tworzy wyżłobione w warstwach fliszu karpackiego koryto. W Rdzawie, w miejscu zwanym Skałkami w Rdzawie, w kamiennym korycie potoku znajdują się wyżłobione przez wodę głębokie jazy, rowy, niecki. W dwóch miejscach występują tutaj kaskady, utworzone przez progi skalne, pod którymi tworzą się baniory. Projektowane jest utworzenie w tym miejscu zespołu przyrodniczo-krajobrazowego[3]. Dużą osobliwością są też występujące w jej dnie andezyty – skały pochodzenia wulkanicznego[4].

Na części swojego górnego biegu dolina Przeginii tworzy naturalną granicę pomiędzy Beskidem Wyspowym a Pogórzem Wiśnickim[5].

PrzypisyEdytuj

  1. Rejestr wód płynących. [dostęp 2009-02-14].
  2. a b Geoportal. [dostęp 2010-07-15].
  3. Gmina Trzciana zaprasza. Trzciana: Wyd. Merkuriusz, 2002. ISBN 83-903547-1-3.
  4. Dariusz Gacek: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2012. ISBN 978-83-62460-25-0.
  5. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.