Otwórz menu główne

Psara (gr. Ψαρά, w polskiej literaturze XIX w.nazywana Ipsara, funkcjonuje także nazwa Psary zgodna gramatycznie z grecką [1]) – wyspa w Grecji, na Morzu Egejskim, w administracji zdecentralizowanej Wyspy Egejskie, w regionie Wyspy Egejskie Północne, w jednostce regionalnej Chios, w gminie Psara. W 2011 roku liczyła 454 mieszkańców[2].

Psara
ilustracja
Kontynent Europa
Państwo  Grecja
Akwen Morze Egejskie
Powierzchnia 44,5 km²
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

454
9 os./km²
Położenie na mapie Grecji
Mapa lokalizacyjna Grecji
Psara
Psara
Ziemia38°34′N 25°35′E/38,566667 25,583333
Mapa wyspy

Psara jest położona 81 km na zachód od wyspy Chios oraz 150 km na wschód od stolicy Grecji, Aten. Tuż obok niej położona jest wysepka Andipsara.

HistoriaEdytuj

Pierwsi osadnicy osiedlili się na Psarze w czasach mykeńskich, o czym świadczą liczne znaleziska archeologiczne. Homer jako pierwszy wymienił nazwę wyspy nazwywając ją Psyra. Jednak ze względu na oddalenie od lądu i trudne warunki życia (brak ziem pod uprawę), osadnictwo na wyspie zostało przerwane. Ponownie zamieszkano na Psarze zapewne w XVI w. Ludność Psary dołączyła się do greckiej wojny o niepodległość 10 kwietnia 1821 roku, a więc bardzo szybko po wybuchu powstania (według tradycyjnego datowania 25 marca 1981). Okręty Psariotów regularnie atakowały wybrzeża Azji Mniejszej, nękając także turecką ludność cywilną. Małe, zwrotne i szybkie statki psariockie z powodzeniem stawiały czoła flocie tureckiej, mieszkańcy wyspy słynęli także z akcji na brulotach (zwanych też branderami). Warty zanotowania jest także fakt że z wyspy pochodził słynny bohater walk o niepodległość Grecji, dowódca brulotierów i przyszły premier, Konstandinos Kanaris.

 
Ucieczka z Psarów - obraz Nikolaosa Gysisa

Najtragiczniejszym wydarzeniem w dziejach wyspy jest tzw. Katastrofa Psarów. 21 czerwca 1824 roku na wyspie wylądowały wojska tureckie pod dowództwem Mechmeda Chosrefa Paszy - ekspedycja w celu ukarania greckiego powstania. Liczba ofiar rzezi jaką urządzili tam Turcy była szczególnie wysoka, ponieważ na wyspie szukało wówczas schronienia wiele ludności cywilnej, głównie uciekinierów z innych wysp, w tym mieszkańców zmasakrowanej w 1822 sąsiedniej, większej wyspy Chios. 120 spośród obrońców, po desperackiej walce, świadomie wybrała dla siebie i swych bliskich śmierć samobójczą, wysadzając się w powietrze, w dominującej nad okolicą fortyfikacji Mawri Rachi - Μαύρη Ράχη [3]. Czyn ten aktualnie zaliczany do kanonu greckich podręczników historii. Część mieszkańców zdołała jednak opuścić wyspę. Uciekinierzy założyli następnie osadę Nea Psara (Nowa Psara) na wyspie Eubea. Szacuje się, że podczas Katastrofy zginęło co najmniej 15000 Greków. Tragedia, ale także determinacja obrońców odbiły się szerokim echem wśród społeczności międzynarodowej, wzmagając ruch filhelleński.

Wyspa weszła w skład odrodzonej Grecji w 1912r., w trakcie I wojny bałkańskiej, i pozostała w niej dzięki zwycięstwom w bitwach morskich koło przylądka Eli oraz wyspy Limnos. W obu bitwach wyróżnił się krążownik "Psara". Inny z okrętów o tej nazwie służył w II wojnie światowej. Aktualnie "Psara" to imię fregaty, o numerze taktycznym F-454, zwodowanej w stoczni Hellenic Shipyard, w 1993 r.

Psara dziśEdytuj

Jedyną zamieszkaną miejscowością na wyspie jest Psara, w której mieści się niewielki port, mający połączenia promowe z Chios oraz lądowisko helikopterów (używane np. przez pogotowie ratunkowe).

Zmiana populacji wyspyEdytuj

Rok Populacja Zmiana
1981 460 -
1991 438 -22/-4,78%
2001 422 -16/-3,65%
2011 454 +32/+7,58%

Linki zewnętrzneEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Psara przedstawia po grecku liczbę mnogą.
  2. Απογραφή Πληθυσμού - Κατοικιών 2011. ΜΟΝΙΜΟΣ Πληθυσμός
  3. Wydarzenia te opisuje m.in. strona internetowa wyspy