Otwórz menu główne

Puchar Narodów Afryki

Puchar Narodów Afryki (fr. Coupe d'Afrique des Nations, CAN) – turniej piłkarski dla reprezentacji narodowych rozgrywany o mistrzostwo Afryki.

Mistrzostwa Afryki w piłce nożnej
Organizator rozgrywek CAF
Data założenia 1957
Rozgrywki
Liczba drużyn 24
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca  Egipt (1957)
Obecny zwycięzca  Algieria (2019)
Najwięcej zwycięstw  Egipt (7 zwycięstw)

HistoriaEdytuj

Organizowany przez Federację Piłkarską Afryki odbywa się od 1957, przy czym rozgrywki mają charakter regularny od 1968, odkąd turnieje finałowe mają miejsce co 2 lata.

W pierwszym Pucharze Narodów Afryki w 1957 startowały tylko trzy reprezentacje: Egipt, Sudan i Etiopia. Od tego czasu rozgrywki znacznie się rozrosły i obecnie biorą w nich udział niemalże wszystkie afrykańskie państwa. Konieczne stało się rozgrywanie eliminacji do turnieju finałowego, w którym od 1998 uczestniczy 16 zespołów.

W maju 2010 roku zmieniono lata rozgrywania Pucharu Narodów Afryki. Od 2013 roku turniej rozgrywany jest w latach nieparzystych[1].

WynikiEdytuj

Rok Gospodarz Finał Mecz o 3 miejsce
Mistrz Wynik Wicemistrz Trzecie miejsce Wynik Czwarte miejsce
1957
Więcej
 
Sudan
 
Egipt
4 – 0  
Etiopia
 
Sudan
(startowały tylko trzy drużyny)
1959
Więcej
 
Egipt
 
Egipt
2 – 1(1)  
Sudan
 
Etiopia
(startowały tylko trzy drużyny)
1962
Więcej
 
Etiopia
 
Etiopia
4 – 2
po dogr.
 
Egipt
 
Tunezja
3 – 0  
Uganda
1963
Więcej
 
Ghana
 
Ghana
3 – 0  
Sudan
 
Egipt
3 – 0  
Etiopia
1965
Więcej
 
Tunezja
 
Ghana
3 – 2
po dogr.
 
Tunezja
 
Wybrzeże Kości Słoniowej
1 – 0  
Senegal
1968
Więcej
 
Etiopia
 
Demokratyczna Republika Konga
1 – 0  
Ghana
 
Wybrzeże Kości Słoniowej
1 – 0  
Etiopia
1970
Więcej
 
Sudan
 
Sudan
1 – 0  
Ghana
 
Egipt
3 – 1  
Wybrzeże Kości Słoniowej
1972
Więcej
 
Kamerun
 
Kongo
3 – 2  
Mali
 
Kamerun
5 – 2  
Zair
1974
Więcej
 
Egipt
 
Zair
2 – 2
po dogr.
 
Zambia
 
Egipt
4 – 0  
Kongo
Powtórzony finał: 2 – 0
1976
Więcej
 
Etiopia
 
Maroko
n/a(2)  
Gwinea
 
Nigeria
n/a(2)  
Egipt
1978
Więcej
 
Ghana
 
Ghana
2 – 0  
Uganda
 
Nigeria
2 – 0(3)  
Tunezja
1980
Więcej
 
Nigeria
 
Nigeria
3 – 0  
Algieria
 
Maroko
2 – 0  
Egipt
1982
Więcej
 
Libia
 
Ghana
1 – 1
po dogr.
 
Libia
 
Zambia
2 – 0  
Algieria
7 – 6 w rzutach karnych
1984
Więcej
 
Wybrzeże Kości Słoniowej
 
Kamerun
3 – 1  
Nigeria
 
Algieria
3 – 1  
Egipt
1986
Więcej
 
Egipt
 
Egipt
0 – 0
po dogr.
 
Kamerun
 
Wybrzeże Kości Słoniowej
3 – 2  
Maroko
5 – 4 w rzutach karnych
1988
Więcej
 
Maroko
 
Kamerun
1 – 0  
Nigeria
 
Algieria
1 – 1
po dogr.
 
Maroko
4 – 3 w rzutach karnych
1990
Więcej
 
Algieria
 
Algieria
1 – 0  
Nigeria
 
Zambia
1 – 0  
Senegal
1992
Więcej
 
Senegal
 
Wybrzeże Kości Słoniowej
0 – 0
po dogr.
 
Ghana
 
Nigeria
2 – 1  
Kamerun
11 – 10 w rzutach karnych
1994
Więcej
 
Tunezja
 
Nigeria
2 – 1  
Zambia
 
Wybrzeże Kości Słoniowej
3 – 1  
Mali
1996
Więcej
 
Południowa Afryka
 
Południowa Afryka
2 – 0  
Tunezja
 
Zambia
1 – 0  
Ghana
1998
Więcej
 
Burkina Faso
 
Egipt
2 – 0  
Południowa Afryka
 
Demokratyczna Republika Konga
4 – 4(4)  
Burkina Faso
4 – 1 w rzutach karnych
2000
Więcej
 
Ghana
 
Nigeria
 
Kamerun
2 – 2
po dogr.
 
Nigeria
 
Południowa Afryka
2 – 2
po dogr.
 
Tunezja
4 – 3 w rzutach karnych 4 – 3 w rzutach karnych
2002
Więcej
 
Mali
 
Kamerun
0 – 0
po dogr.
 
Senegal
 
Nigeria
1 – 0  
Mali
3 – 2 w rzutach karnych
2004
Więcej
 
Tunezja
 
Tunezja
2 – 1  
Maroko
 
Nigeria
2 – 1  
Mali
2006
Więcej
 
Egipt
 
Egipt
0 – 0
po dogr.
 
Wybrzeże Kości Słoniowej
 
Nigeria
1 – 0  
Senegal
4 – 2 w rzutach karnych
2008
Więcej
 
Ghana
 
Egipt
1 – 0  
Kamerun
 
Ghana
4 – 2  
Wybrzeże Kości Słoniowej
2010
Więcej
 
Angola
 
Egipt
1 – 0  
Ghana
 
Nigeria
1 – 0  
Algieria
2012
Więcej
  Gabon
  Gwinea Równikowa
 
Zambia
0 – 0
po dogr.
 
Wybrzeże Kości Słoniowej
 
Mali
2 – 0  
Ghana
8 – 7 w rzutach karnych
2013
Więcej
 
Południowa Afryka
 
Nigeria
1 – 0  
Burkina Faso
 
Mali
3 – 1  
Ghana
2015
Więcej
 
Gwinea Równikowa
 
Wybrzeże Kości Słoniowej
0 – 0
po dogr.
 
Ghana
 
Demokratyczna Republika Konga
0 – 0(4)  
Gwinea Równikowa
9 – 8 w rzutach karnych 4 – 2 w rzutach karnych
2017
Więcej
 
Gabon
 
Kamerun
2 – 1  
Egipt
 
Burkina Faso
1 – 0  
Ghana
2019
Więcej
 
Egipt
 
Algieria
1 – 0  
Senegal
 
Nigeria
1 – 0  
Tunezja
2021
Więcej
 
Kamerun
2023
Więcej
 
Wybrzeże Kości Słoniowej
2025
Więcej
 
Gwinea
1 W 1959 trzy drużyny grały systemem każdy z każdym. Wygrany 2:1 mecz Egiptu z Sudanem, który zadecydował o mistrzostwie, był także ostatnim spotkaniem turnieju.
2 Miejsca ustalone w rozgrywkach grupowych.
3 W 1978 trzecie miejsce (wraz z walkowerem 2:0) zostało przyznane Nigerii po tym, jak Tunezja wycofała się przy stanie wyniku 1:1 w 42. minucie meczu o 3. miejsce.
4 Nie było dogrywki, tylko od razu po upływie regulaminowego czasu gry odbyła się seria rzutów karnych.

Klasyfikacja medalowaEdytuj

Drużyna 1 miejsce 2 miejsce 3 miejsce 4 miejsce
  Egipt 7 (1957, 1959, 1986, 1998, 2006, 2008, 2010) 2 (1962, 2017) 3 (1963, 1970, 1974) 3 (1976, 1980, 1984)
  Kamerun 5 (1984, 1988, 2000, 2002, 2017) 2 (1986, 2008) 1 (1972) 1 (1992)
  Ghana 4 (1963, 1965, 1978, 1982) 5 (1968, 1970, 1992, 2010, 2015) 1 (2008) 4 (1996, 2012, 2013, 2017)
  Nigeria 3 (1980, 1994, 2013) 4 (1984, 1988, 1990, 2000) 8 (1976, 1978, 1992, 2002, 2004, 2006, 2010, 2019)
  Wybrzeże Kości Słoniowej 2 (1992, 2015) 2 (2006, 2012) 4 (1965, 1968, 1986, 1994) 2 (1970, 2008)
  Algieria 2 (1990, 2019) 1 (1980) 2 (1984, 1988) 2 (1982, 2010)
  Demokratyczna Republika Konga 2 (1968, 1974) 2 (1998, 2015) 1 (1972)
  Zambia 1 (2012) 2 (1974, 1994) 3 (1982, 1990, 1996)
  Tunezja 1 (2004) 2 (1965, 1996) 1 (1962) 3 (1978, 2000, 2019)
  Sudan 1 (1970) 2 (1959, 1963) 1 (1957)
  Maroko 1 (1976) 1 (2004) 1 (1980) 2 (1986, 1988)
  Etiopia 1 (1962) 1 (1957) 1 (1959) 2 (1963, 1968)
  Południowa Afryka 1 (1996) 1 (1998) 1 (2000)
  Kongo 1 (1972) 1 (1974)
  Senegal 2 (2002, 2019) 3 (1965,1990, 2006)
  Mali 1 (1972) 2 (2012, 2013) 3 (1994, 2002, 2004)
  Burkina Faso 1 (2013) 1 (2017) 1 (1998)
  Uganda 1 (1978) 1 (1962)
  Gwinea 1 (1976)
  Libia 1 (1982)
  Gwinea Równikowa - 1 (2015)

Klasyfikacja startów (1957-2019)Edytuj

25 występy

23 występów

22 występów

19 występów

18 występów

17 występów

15 występów

12 występów

11 występów

10 występów

8 występów

7 występów

6 występów

5 występów

4 występy

3 występy

2 występy

1 występ

  • Egipt wystąpił raz jako Zjednoczona Republika Arabska reprezentujący unię polityczną między Egiptem a Syrią oraz trzy kolejne występy reprezentujące tylko Egipt, ale wciąż pod nazwą „Zjednoczona Republika Arabska”.

Tabela wszech czasówEdytuj

W trzydziestu dwóch finałach piłkarskich mistrzostw Afryki lat 1957-2019 wystąpiło 39 reprezentacji narodowych. Rozegrały 1342 meczów (374 zakończyło się remisem), strzelając 1649 bramek (średnio 1,22 na spotkanie).

Lp. Reprezentacja Starty Mecze Zwycięstwa Remisy Porażki Stosunek bramek Punkty
1   Egipt 25 100 57 17 26 165:88 188
2   Ghana 22 99 54 20 25 130:82 182
3   Nigeria 18 93 51 21 21 132:89 174
4   Wybrzeże Kości Słoniowej 23 95 42 25 28 138:100 151
5   Kamerun 19 84 41 27 16 123:76 150
6   Algieria 18 74 28 21 25 93:85 105
7   Zambia 17 67 26 20 21 81:69 98
8   Tunezja 19 75 23 29 23 94:91 98
9   Maroko 17 65 24 23 18 74:58 95
10   Demokratyczna Republika Konga 19 73 20 24 29 88:102 84
11   Senegal 15 60 23 14 23 69:54 83
12   Mali 11 50 17 17 16 61:64 68
13   Południowa Afryka 10 43 16 13 14 48:45 61
14   Gwinea 12 43 12 16 15 59:63 52
15   Burkina Faso 11 41 7 13 21 38:62 34
16   Kongo 7 26 7 7 12 27:40 28
17   Sudan 8 24 7 6 11 28:38 27
18   Gabon 7 21 6 7 8 19:26 25
19   Etiopia 10 27 7 3 17 29:61 24
20   Angola 7 23 4 10 9 29:37 22
21   Togo 8 25 3 8 14 19:42 17
22   Gwinea Równikowa 2 10 4 3 3 8:10 15
23   Libia 3 11 3 5 3 12:13 14
24   Uganda 6 19 3 2 14 18:34 11
25   Republika Zielonego Przylądka 2 7 1 5 1 4:5 8
26   Zimbabwe 3 9 2 1 6 12:21 7
27   Kenia 5 14 1 4 9 8:24 7
28   Liberia 2 5 1 2 2 5:7 5
29   Rwanda 1 3 1 1 1 3:3 4
30   Malawi 2 6 1 1 4 6:11 4
31   Sierra Leone 2 5 1 1 3 2:11 4
32   Namibia 2 6 0 2 4 9:18 2
33   Mozambik 4 12 0 2 10 4:26 2
34   Tanzania 1 3 0 1 2 3:6 1
35   Gwinea Bissau 1 3 0 1 2 2:5 1
36   Niger 2 6 0 1 5 1:9 1
37   Benin 3 9 0 1 8 4:20 1
38   Mauritius 1 3 0 0 3 2:8 0
39   Botswana 1 3 0 0 3 2:9 0

Uwagi:

  • Aktualizacja na 20 lipca 2019
  • W latach 1957–1994 za zwycięstwo przyznawano 2 pkt., od 1996 – 3.

PrzypisyEdytuj

  1. Africa Cup of Nations Cup to move to odd-numbered years (ang.). BBC Sport, 2010-05-16. [dostęp 2010-05-17].

Linki zewnętrzneEdytuj