Pudliszki

wieś w województwie wielkopolskim
Ten artykuł dotyczy nazwy miejscowości. Zobacz też: Pudliszki – polska przetwórnia.

Pudliszkiwieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Krobia[2].

Artykuł 51°46′9″N 16°56′0″E
- błąd 38 m
WD 51°46'9"N, 16°56'0"E
- błąd 38 m
Odległość 0 m
Pudliszki
wieś
Ilustracja
Pomnik Adama Mickiewicza w Pudliszkach
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat gostyński
Gmina Krobia
Liczba ludności (2011[1]) 2356
Strefa numeracyjna 65
Kod pocztowy 63-842
Tablice rejestracyjne PGS
SIMC 0372167
Położenie na mapie gminy Krobia
Mapa konturowa gminy Krobia, po lewej znajduje się punkt z opisem „Pudliszki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Pudliszki”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Pudliszki”
Położenie na mapie powiatu gostyńskiego
Mapa konturowa powiatu gostyńskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Pudliszki”
Ziemia51°46′09″N 16°56′00″E/51,769167 16,933333

Miejscowość położona jest w odległości ok. 3 km na zachód od Krobi. Leży na lewym brzegu Polskiego Rowu (prawego dopływu Baryczy), na Wysoczyźnie Leszczyńskiej.

HistoriaEdytuj

W pobliżu wsi odnaleziono cmentarzysko kultury wczesnołużyckiej z grobami kurhanowymi. W 11 mogiłach odkryto bransolety, sierpy i szpile. Odnaleziono też ślady grodziska z X wieku. W tym okresie osiedlił się tu skandynawski ród Awdańców, potem – ród Lelewitów. W XIII wieku okolica ta stanowiła własność klasztoru cysterek w Łubnicy, a na przełomie XIV i XV wieku rycerz Marcin Pudliszko herbu Habdank otrzymał od polskiego króla za zasługi wojenne ziemię między wsiami Kokoszki i Adamowo – teren obecnych Pudliszek.

Wieś Pudliski położona była w 1581 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego[3].

Nieliczne późniejsze zapisy, potwierdzające istnienie wsi, odnotowują m.in. sprzedaż wsi Krzysztofowi Gorzeńskiemu przez Andrzeja Gostyńskiego w 1688 roku. W połowie wieku XVIII wieś odziedziczył Andrzej Wilczyński; dzierżawił ją Wojciech Morawski, który potem wykupił ją jako zastaw. W 1783 w Pudliszkach urodził się syn Wojciecha – Franciszek Morawski, późniejszy generał, adiutant Henryka Dąbrowskiego, ambasador i minister wojny. W 1823 roku wieś przeszła na własność Łubieńskich, kiedy najmłodszy syn ministra finansów Feliksa Łubieńskiego, Józef, ożenił się z córką dziedzica Pudliszek, Józefą Morawską.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815–1848) miejscowość należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kröben (krobskim) w rejencji poznańskiej[4]. Pudliszki należały do okręgu krobskiego tego powiatu i stanowiły siedzibę odrębnego majątku, którego właścicielem był wówczas (1846) Józef Łubieński[4]. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 255 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 24 dymy (domostwa)[4]. W skład majątku Pudliszki wchodziły także: Karzec (24 domy, 195 osób), Kokoszki (13 domów, 176 osób), Kuczyna (15 domów, 178 osób) oraz Kuczynka (8 domów, 91 osób)[4]. W 1920 roku Stanisław Fenrych założył we wsi przedsiębiorstwo Pudliszki[5].

Na podstawie dekretu PKWN z 31 sierpnia 1944 zostały utworzone miejsca odosobnienia, więzienia i ośrodki pracy przymusowej dla „hitlerowskich zbrodniarzy oraz zdrajców narodu polskiego”. Obóz pracy nr 158 Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego utworzyło w Pudliszkach[6].

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie leszczyńskim.

W miejscowości działało Państwowe Gospodarstwo Rolne Pudliszki[7].

Pałac i parkEdytuj

W 1823 r. we wsi wybudowano dla Józefa Łubieńskiego klasycystyczny pałac z podpiwniczonym piętrem oraz mieszkalnym poddaszem. U Józefy Łubieńskiej, gościł tu w 1831 Adam Mickiewicz, a także dwukrotnie – w 1842 i 1846 – Cyprian Kamil Norwid. Pałac był później wielokrotnie przebudowywany. Kryty jest czterospadowym dachem, w obu fasadach znajdują się pozorne ryzality, ryzalit w fasadzie frontowej podzielony jest czterema pilastrami według porządku jońskiego i zwieńczony jest trójkątnym frontonem.

Wokół pałacu Łubieńscy urządzili park krajobrazowy (dziś znajdują się tam m.in. pomniki przyrody – dwa platany i wiąz) o powierzchni 4,52 ha z dwoma stawami.

W 1855 zespół pałacowy przeszedł w ręce Webendörferów, w 1888 Hermanna Kennemanna (współtwórcy Hakaty) i rodziny Jouanne, potem Mikulskich, wreszcie Fenrychów.

SportEdytuj

Klub piłkarski Zjednoczeni Pudliszki został założony w 1951 roku[8]. Największy jego sukces to występ w III lidze w sezonie 1982/83 oraz występ w Pucharze Polski w sezonie 1991/92.

PrzypisyEdytuj

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2019-12-10].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska t. I, Warszawa 1883, s. 71.
  4. a b c d Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜ztwa Poznańskiego. Lipsk: Księgarnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 231.
  5. Historia firmy. pudliszki.pl. [dostęp 2017-08-21].
  6. Okupacja w imię sojuszu. Armia sowiecka w Polsce 1944-1956 (fragmenty), „forumemjot”, 9 maja 2012 [dostęp 2018-10-13] [zarchiwizowane z adresu 2018-10-13] (pol.).
  7. Stadnina Koni Pępowo Sp. Z o.o.
  8. Skarb - Zjednoczeni Pudliszki, www.90minut.pl [dostęp 2020-01-29] (pol.).

BibliografiaEdytuj

  • „Dawne budownictwo folwarczne – majątki wielkopolskie – tom I – powiat gostyński”

Linki zewnętrzneEdytuj