Otwórz menu główne

Różan

miasto w województwie mazowieckim
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Różan (ujednoznacznienie).

Różanmiasto w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, położone na prawym brzegu Narwi. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Różan.

Różan
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat makowski
Gmina Różan
Prawa miejskie 1378
Burmistrz Piotr Świderski
Powierzchnia 6,66[1] km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

2736[2]
410,8 os./km²
Strefa numeracyjna +48 29
Kod pocztowy 06-230
Tablice rejestracyjne WMA
Położenie na mapie gminy Różan
Mapa lokalizacyjna gminy Różan
Różan
Różan
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Różan
Różan
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Różan
Różan
Położenie na mapie powiatu makowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu makowskiego
Różan
Różan
Ziemia52°53′20″N 21°23′47″E/52,888889 21,396389
TERC (TERYT) 1411074
SIMC 0966412
Urząd miejski
pl. Obrońców Różana 4
06-230 Różan
Strona internetowa

Miasto królewskie Korony Królestwa Polskiego w województwie mazowieckim[3]. Miejsce obrad sejmików ziemskich ziemi różańskiej od XVI wieku do pierwszej połowy XVIII wieku[4]. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. ostrołęckiego. Według danych z 31 grudnia 2012 miasto miało 2757 mieszkańców, natomiast gmina miejsko-wiejska Różan liczyła 4548 mieszkańców[5].

W mieście znajduje się kościół, który jest siedzibą parafii św. Anny. W strukturze kościoła rzymskokatolickiego parafia należy do metropolii białostockiej, diecezji łomżyńskiej, dekanatu Różan.

Spis treści

DemografiaEdytuj

 
  • Piramida wieku mieszkańców Różana w 2014 roku [2].


 

HistoriaEdytuj

Osobny artykuł: Ziemia różańska.

Początkowo osada nosiła nazwę Rożan i była wsią książęcą, a być może grodem. Wpływ na rozwój miało położenie nad spławną rzeką. W 1378 r. książę Janusz I Starszy lokował miasto Różan na prawie chełmińskim[6]. Od XV w. miasto było stolicą powiatu różańskiego i ziemi różańskiej, a od XVI w. starostwa grodowego. W 1581 ustanowiono tu skład soli dla całego północnego Mazowsza. Upadek miasta miał miejsce na przełomie XVII i XVIII w, ożywienie nastąpiło w drugiej połowie XIX w. W okresie międzywojennym blisko połowę mieszkańców miasta stanowili Żydzi, w chwili wybuchu II wojny światowej liczba mieszkańców wynosiła 5800. W czasie obrony Różana w 1939 miasto niewiele ucierpiało, skuteczna obrona mostu w dniach 5-8 września została odwołana na skutek sprzecznych rozkazów. Żydowscy mieszkańcy miasta częściowo uciekli, a pozostali zostali z niego wygnani we wrześniu 1939. Jesienią 1944 podczas walk o uchwycenie przez Armię Czerwoną przyczółków na zachodnim brzegu Narwi miasto zostało prawie całkowicie zniszczone, po wojnie stopniowo odbudowane. Powstały wówczas niewielkie zakłady produkcyjne i osiedle mieszkaniowe[7].

ZabytkiEdytuj

Zabytkami miasta są: neogotycki kościół parafialny św. Anny, pierwotnie gotycki z XVI wieku i kaplica grobowa rodziny Kossakowskich z 1880.

W mieście znajdują się forty carskiej twierdzy, wzniesionej w początku XX wieku. W jednym z jej fortów znajduje się Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych. Składowisko mieści się na terenie dawnego fortu o powierzchni 3,045 ha.

W 2007 roku fort nr 1 jako działka nr 106 o powierzchni 2,6840 ha został wystawiony na sprzedaż przez starostę powiatu makowskiego. Fort został wpisany do rejestru zabytków pod nr 5/78/117 w dniu 20.04.1978 r.

Różan w kulturzeEdytuj

Miasteczku Różan poświęcona jest piosenka Jana Krzysztofa Kelusa pt. Różan.

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 1.10.2009].
  2. a b http://www.polskawliczbach.pl/Rozan, w oparciu o dane GUS.
  3. Adolf Pawiński, Mazowsze, Warszawa 1895, s. 39.
  4. Wojciech Kriegseisen, Sejmiki Rzeczypospolitej szlacheckiej w XVII i XVIII wieku, Warszawa 1991, s. 29.
  5. Liczba ludności miasta Różan według oficjalnej strony w 2012 (pol.). rozan.eur.pl. [dostęp 2013-09-12].
  6. Nowy Kodeks Dyplomatyczny Mazowsza, cz. III (1356-1381), Warszawa 2000, dok. 200, s. 213-214.
  7. Tomasz Chludziński, Janusz Żmudziński "Mazowsze, mały przewodnik" Wyd. Sport i Turystyka Warszawa 1978 s. 227

Linki zewnętrzneEdytuj