Różanystok

wieś w województwie podlaskim

Różanystokwieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Dąbrowa Białostocka, dawniej zwana Krzywym Stokiem.

Różanystok
wieś
Ilustracja
Sanktuarium maryjne
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat sokólski
Gmina Dąbrowa Białostocka
Liczba ludności (2011) 364[1]
Strefa numeracyjna 85
Kod pocztowy 16-200
Tablice rejestracyjne BSK
SIMC 0026778
Położenie na mapie gminy Dąbrowa Białostocka
Mapa lokalizacyjna gminy Dąbrowa Białostocka
Różanystok
Różanystok
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Różanystok
Różanystok
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Różanystok
Różanystok
Położenie na mapie powiatu sokólskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sokólskiego
Różanystok
Różanystok
Ziemia53°38′09″N 23°24′16″E/53,635833 23,404444

Wieś duchowna położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego[2]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

PołożenieEdytuj

Wieś położona jest przy drodze wojewódzkiej nr 670 biegnącej z Osowca-Twierdzy przez Suchowolę (DK8), Różanystok do granicy państwa (ok. 13 km) z Białorusią w Chworościanach tzw. Trakt carski.

HistoriaEdytuj

W latach 80. XVI wieku został tutaj założony folwark dworsko-ogrodowy przez spadkobierców kawalkatora Zygmunta Augusta Scipiona del Campo. W połowie XVII wieku Krzywy Stok stał się własnością Szczęsnego Tyszkiewicza (potomka Świdrygiełły), stolnika derpskiego i powiatowego rotmistrza grodzieńskiego pospolitego ruszenia. Szczęsny i jego żona Eufrozyna byli kolatorami w roku 1661 drewnianego kościoła w ich posiadłościach. W 1663 roku do wsi przybyli z Sejn oo. dominikanie i na prośbę rodziny Tyszkiewiczów stali się opiekunami cudownego obrazu. Kult Matki Bożej oraz otrzymywane przez wiernych łaski spowodowały zmianę nazwy miejscowości w roku 1663 z Krzywego Stoku na Różanystok[3].

ZabytkiEdytuj

Zespół klasztorny dominikanów i klasztoru prawosławnego[4]:

  • Późnobarokowy kościół pw. Ofiarowania NMP, słynący z cudownego obrazu Matki Bożej z Dzieciątkiem na ręku, zbudowany w latach 1759–1785. Obraz został koronowany przez ks. Kardynała Franciszka Macharskiego z Krakowa w dniu 28 czerwca 1981 roku, a współkoronatorem był ks. bp Edward Kisiel z Białegostoku. W dniu 30 sierpnia 1987 roku kościołowi Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny nadano tytuł Bazyliki Mniejszej. Wpisany do rejestru zabytków pod nr rej. A-51 z 19.09.1964.
 
Willa „Zielona Dacza”
 
Zielona willa obecnie
 
Salezjański ośrodek wychowawczy, dawniej internat żeński zwany Drapieżnikiem
  • Dawny klasztor, obecnie internat, zbudowany w latach 1759–1794, przebudowa XX w., nr rej. zabytków 182 (188) z 19.09.1964.
  • klasztor prawosławny, obecnie zespół szkół rolniczych:
    • cerkiew, XIX/XX w., nr rej. zabytków 741 z 16.04.1991,
    • klasztor żeński, tzw. Drapieżnik, k. XIX w., nr rej. zabytków 812 z 22.03.1997.

W sąsiedztwie sanktuarium, znajduje się willa „Zielona Dacza”, drewniana, k. XIX w., nr rej. zabytków 827 z 25.04.1997, obecnie od 2002 r. własność prywatna.

PrzypisyEdytuj

  1. Wieś Różanystok » mapy, GUS, nieruchomości, szkoły, kod pocztowy, edukacja, kierunkowy, przedszkola, demografia, statystyki, www.polskawliczbach.pl [dostęp 2017-11-26] (pol.).
  2. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 87.
  3. Aneta Kułak. Zespół ołtarzowy w kościele parafialnym w Różanymstoku – historia i ikonografia. „Biuletyn Konserwatorski Województwa Podlaskiego”. 2004 z. 10, s. 159–160. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Białymstoku. ISSN 1509-071X. 
  4. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie. 2019-12-31.

Linki zewnętrzneEdytuj