Raciąż

miasto i gmina w województwie mazowieckim

Raciążmiasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa ciechanowskiego.

Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Raciąż (ujednoznacznienie).
Raciąż
miasto i gmina
Ilustracja
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat płoński
Prawa miejskie 1425
Burmistrz Mariusz Godlewski
Powierzchnia 18,6[1] km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

4 520[2]
538,1 os./km²
Strefa numeracyjna +48 23
Kod pocztowy 09-140
Tablice rejestracyjne WPN
Położenie na mapie powiatu płońskiego
Mapa konturowa powiatu płońskiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Raciąż”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Raciąż”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Raciąż”
Ziemia52°46′52″N 20°07′04″E/52,781111 20,117778
TERC (TERYT) 1420021
SIMC 0930839
Urząd miejski
ul. Mickiewicza 17
09-140 Raciąż
Strona internetowa
BIP

Raciąż uzyskał lokację miejską w 1425 roku[3]. Był miastem duchownym[4] biskupstwa płockiego[5], położonym w drugiej połowie XVI wieku w powiecie raciąskim województwa płockiego[6]. W 1785 roku wchodził w skład klucza raciąskiego[7]. Miejsce obrad sejmików ziemskich województwa płockiego od XVI wieku do pierwszej połowy XVIII wieku[8].

Struktura powierzchniEdytuj

Według danych z roku 2002[9] Raciąż ma obszar 3,82 km², w tym:

  • użytki rolne: 62%
  • użytki leśne: 0%

Miasto stanowi 0,28% powierzchni powiatu.

DemografiaEdytuj

Dane z 30 czerwca 2004[10]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 4585 100 2398 52,3 2187 47,7
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
1200,3 627,7 572,5
  • Piramida wieku mieszkańców Raciąża w 2014 roku [2].


 

HistoriaEdytuj

Osobny artykuł: Historia Raciąża.

Ślady osadnictwa sięgają X wieku. Między XIII, a XVII wiekiem Raciąż był siedzibą kasztelanii. W 1254 doszło w Raciążu do układu Siemowita i Daniela Halickiego z zakonem krzyżackim reprezentowanym przez mistrza krajowego Burcharda von Hornhausena, w którym to książę mazowiecki uzyskał prawo do 1/3 ziem Jaćwingów. Prawa miejskie otrzymał w 1425 roku z rąk księcia Ziemowita IV. Po 1495 r. miasto stało się siedzibą powiatu. W 1512 r. Raciąż przeszedł na własność biskupa płockiego. W XVI wieku liczył ponad 1000 mieszkańców i był jednym z najludniejszych w województwie płockim. W Raciążu odbywały się sejmiki województwa płockiego. Upadek znaczenia miasta nastąpił w wyniku wojen w XVII wieku. Raciąż prawa miejskie utracił po upadku powstania styczniowego, a odzyskał je w 1922 roku[11].

GospodarkaEdytuj

Ośrodek usługowy dla rolnictwa; przemysł spożywczy. Węzeł kolejowy (linia 27 NasielskToruń Wschodni i linia do cukrowni w Glinojecku) i drogowy. Przez miasto przebiegała droga krajowa nr 60 Ostrów Mazowiecka-Łęczyca, obecnie ruch w ciągu DK60 jest przeniesiony na obwodnicę.

SportEdytuj

Ludowy Klub Sportowy „Błękitni” Raciąż został utworzony w roku 1922. Oprócz sekcji piłki nożnej w klubie działały: sekcja kolarska, lekkiej atletyki i strzelectwa.

W roku 1986 drużyna juniorów pod wodzą trenera Andrzeja Nizielskiego zdobyła Mistrzostwo Polski w Spartakiadzie Młodzieży w Piotrkowie Trybunalskim[potrzebny przypis].

LKS „Błękitni” jest organizacją społeczną działającą na prawach stowarzyszenia. Do wychowanków klubu należą między innymi: Marek Jóźwiak – reprezentant Polski, Tomasz Arceusz i Bogdan Jóźwiak – piłkarze pierwszoligowi. Tomasz Arceusz odnosił sukcesy jako trener w Finlandii. Obecnie drużyna seniorów występuje w IV lidze.

ZabytkiEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 1.10.2009].
  2. a b Raciąż w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-01-10] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  3. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 64-65.
  4. Polska XVI wieku, t. V Mazowsze, Warszawa 1895, s. 37.
  5. Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1973, s. 95.
  6. Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapa, plany, [b.n.k]
  7. Waldemar Graczyk, Inwentarz dóbr przednarwiańskich biskupstwa płockiego z 1785 roku, w: Nasza Przeszłość, t. 107, 2007, s. 267.
  8. Wojciech Kriegseisen, Sejmiki Rzeczypospolitej szlacheckiej w XVII i XVIII wieku, Warszawa 1991, s. 29.
  9. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  10. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  11. Dz.U. z 1922 r. nr 47, poz. 411

Zobacz teżEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj