Radoszyce (województwo podkarpackie)

wieś w województwie podkarpackim

Radoszycewieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Komańcza[3][4]. Leży nad potokiem Barbórka, u stóp granicznego pasma Beskidu Niskiego.

Artykuł 49°18′19″N 22°2′51″E
- błąd 39 m
WD 49°19'0.1"N, 22°3'0.0"E
- błąd 14 m
Odległość 1352 m
Radoszyce
wieś
Ilustracja
Cerkiew św. Dymitra
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat sanocki
Gmina Komańcza
Liczba ludności (2011) 172[1][2]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 38-543
Tablice rejestracyjne RSA
SIMC 0354413
Położenie na mapie gminy Komańcza
Mapa lokalizacyjna gminy Komańcza
Radoszyce
Radoszyce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Radoszyce
Radoszyce
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Radoszyce
Radoszyce
Położenie na mapie powiatu sanockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sanockiego
Radoszyce
Radoszyce
Ziemia49°18′19″N 22°02′51″E/49,305278 22,047500

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.

W miejscowości znajduje się dawna cerkiew św. Dymitra, obecnie kościół rzymskokatolicki pw. Matki Bożej Wspomożycielki.

HistoriaEdytuj

Miejscowość ta wyznaczała granicę szlaku osadnictwa polskiego, kolonizowanego później powtórnie przez Wołochów. Pierwsze zapisy, pochodzą z 25 czerwca 1361 (Kod. Dyplomat. Małopolski., III, 143) w którym to roku król Kazimierz Wielki nadał braciom Pawłowi i Piotrowi Balom z Węgier opuszczone wsie: Zboiska, Wisłok i Radoszyce. Wieś była w posiadaniu Mikołaja Herburta Odnowskiego około roku 1539.

Od około 1848 do około 1854 właścicielem dóbr tabularnych w Radoszycach był Adolf Kern[5][6][7][8][9][10]. Po nim wieś przejął Marian Chyliński[11]. W 1911 właścicielem tabularnym był Andrzej Przystasz i wspólnicy, posiadający 413 ha[12].

Do 1914 wieś należała do powiatu sądowego Sanok, gmina Bukowsko. W 1898 wieś liczyła 1010 mieszkańców oraz 153 domy, powierzchnia wsi wynosiła 18,29 km². W okresie zaborów funkcjonowała na wsi szkoła. Od listopada 1918 do stycznia 1919 Republika Komańczańska.

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Radoszyce”[13].

Dawne nazwyEdytuj

  • Radoczice – 1361 – lokacja na prawie niemieckim
  • Radoszyce – 1441 – lokacja na prawie wołoskim
  • Radoschice – 1445
  • Radoszyce – 1515
  • Radożyce – 1867
  • Radoszyce – 1877

Nazwiska mieszkańcówEdytuj

Nazwiska mieszkańców z 1772: Lanmik, Szpak, Bilik, Fudał, Kucenda, Maslanik, Makar, Pietruszka, Łysek, Hopta, Capik, Paszko, Płatek, Petryszak, Barszcz, Dołbanicz, Dołzycki, Gucza, Dragan.

ReligiaEdytuj

Przed II wojną światową Radoszyce zamieszkiwali głównie grekokatolicy. Parafia miała cerkiew pw. św. Dymitra z 1868, z zabytkowym ikonostasem oraz cerkiew filialną w Osławicy. Radoszyce były bardzo popularnym miejscem pielgrzymek grekokatolików do kapliczki z ikoną Matki Boskiej. Do przedwojennej tradycji powrócono z końcem XX wieku, a na odpust przyjeżdżają obecnie pielgrzymi nie tylko z Polski, ale także ze Słowacji i z Ukrainy. Uroczystości pielgrzymkowe odbywają się zawsze w dziewiąty czwartek po Zmartwychwstaniu Pańskim według kalendarza juliańskiego. Odpust połączony jest z łemkowskim kiermaszem "Radoszyckie Źródełko – Spotkanie przy granicy". Co roku towarzyszy mu zabawa i festyn.

Do 1927 Radoszyce należały do parafii łacińskiej w Bukowsku , obecnie do parafii św. Józefa w Komańczy. Od 1947, cerkiew św. Dymitra jest kościołem filialnym parafii w Komańczy.

W Radoszycach urodził się Aleksander Podwapiński, franciszkanin i zegarmistrz.

TransportEdytuj

Przez Radoszyce przebiega droga wojewódzka DW892 (prowadząca z Zagórza na Słowację, do Medzilaborec i historycznego regionu Zemplin) i DW897.

Przed 21 grudnia 2007 funkcjonowało drogowe przejście graniczne Radoszyce-Palota na Przełęczy Radoszyckiej.

Przez przełęcz i wieś biegnie szlak śladami dobrego wojaka Szwejka.

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-04-24].
  3. GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. Provinzial Handbuch der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1849. Lwów: 1849, s. 382.
  6. Provinzial Handbuch der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1850. Lwów: 1850, s. 406.
  7. Provinzial Handbuch der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1851. Lwów: 1851, s. 447.
  8. Provinzial Handbuch der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1852. Lwów: 1852, s. 430.
  9. Provinzial Handbuch der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1853. Lwów: 1853, s. 435.
  10. Provinzial Handbuch der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1854. Lwów: 1854, s. 443.
  11. Hipolit Stupnicki: Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: Karol Wild, 1855, s. 178.
  12. Skorowidz powiatu sanockiego wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911. Sanok: 1911, s. 16.
  13. Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. T. II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 28. ISBN 83-87424-77-3.

Linki zewnętrzneEdytuj