Rafał Wojaczek

polski poeta

Rafał Mikołaj Wojaczek (ur. 6 grudnia 1945 w Mikołowie, zm. 11 maja 1971 we Wrocławiu) – polski poeta i prozaik, zaliczany do grona poetów wyklętych.

Rafał Wojaczek
ilustracja
Imię i nazwisko Rafał Mikołaj Wojaczek
Data i miejsce urodzenia 6 grudnia 1945
Mikołów
Data i miejsce śmierci 11 maja 1971
Wrocław
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura piękna
Ważne dzieła

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w Mikołowie[1] i wywodził się ze znanej i poważanej w mieście rodziny[2]. Jego ojciec był nauczycielem gimnazjalnym, matka zaś pracowała w wydawnictwie. Uczył się w liceach ogólnokształcących w Mikołowie, Katowicach-Ligocie i Kędzierzynie-Koźlu. Rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim, ale wkrótce je przerwał i w 1964 przeprowadził się do Wrocławia. Pracował m.in. jako dyspozytor MPO. W 1965 debiutował w Poezji. W 1969 ukazał się jego debiutancki tom Sezon, znakomicie przyjęty przez krytyków. W czasie pobytu we Wrocławiu stopniowo pogrążał się w alkoholizmie i depresji, prowokował otoczenie i wszczynał bójki, wielokrotnie podejmował próby samobójcze. Leczył się przez pewien czas w szpitalu psychiatrycznym. W 1970 ukazał się jego drugi zbiór wierszy Inna bajka. W 1971 zmarł śmiercią samobójczą po przedawkowaniu różnych leków, m.in. diazepamu. Osierocił córkę Dagmarę. Grób poety znajduje się na Cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu w 4. polu. W 2000 w tej samej mogile pochowano brata Rafała Wojaczka Andrzeja, wrocławskiego aktora.

W 1999 powstał film w reżyserii Lecha Majewskiego Wojaczek, w roli tytułowej wystąpił poeta Krzysztof Siwczyk. W 2018 powstał film dokumentalny Dagmary Drzazgi Martwy sezon.

TwórczośćEdytuj

Główne tematy jego poezji to śmierć, miłość, fascynacja kobiecością i cielesnością (zazwyczaj ujętą w estetyce turpistycznej). Erotyzm i seksualność łączą się częstokroć ze śmiercią. Podmiot liryczny jego wierszy mówi najczęściej o bólu, ma poczucie odrębności, buntuje się przeciwko obłudzie świata i społeczeństwa, z drugiej strony uparcie penetruje mroczne zakątki ludzkiej duszy, bada swoje lęki, niepokoje, obsesje. Język jego poezji jest zazwyczaj bardzo naturalistyczny i brutalny, wypełniony somatyzmami i wulgaryzmami. Z drugiej strony pod dosadną warstwą językową często przemycał Wojaczek głęboki liryzm i pragnienie czułości. Fragmenty jego poezji w swoich sztukach wykorzystywało wielu artystów. Album wykonujący jego wiersze stworzyła grupa muzyczna Fonetyka.

Dorobek pisarzaEdytuj

Wydane pośmiertnie:

  • Którego nie było (1972)
  • Nie skończona krucjata (1972)
  • Utwory zebrane (1976)
  • Dla M (1977)
  • Poezje wybrane (1983)
  • List do nieznanego poety (1985), wydanie II: Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1987, ss. 136.
  • Reszta krwi, Mikołów (1999)
  • Sanatorium, Biuro Literackie, Wrocław (2010); pierwsze pełne wydanie powieści, uzupełnione o fragmenty wyłączone przez cenzurę w 1976 z tomu Utwory zebrane.
  • Nie te czasy. Utwory nieznane, Mikołów (2016)
  • Listy miłosne i nie, Wrocław (2019), zbiór korespondencji poety, pod red. Stanisława Beresia i Dagny Cichoń

GaleriaEdytuj

UpamiętnienieEdytuj

  • 7 grudnia 1992 r. w Mikołowie przy ul. 1 Maja 8 (przemianowana na Jana Pawła II) na ścianie budynku, w którym mieszkał poeta, zawisła tablica jemu poświęcona[3]. Autorem tablicy był mikołowski rzeźbiarz Jerzy Kwiatkowski[4].
  • 10 maja 2006 r. we Wrocławiu odsłonięto tablicę pamiątkową na ścianie kamienicy przy ul. Rzeźniczej 24[5], nieopodal Teatru Współczesnego, w którym występował jego brat Andrzej. Miejsce wybrał przyjaciel poety, aktor Bogusław Kierc. Tablicę odsłoniła córka poety Dagmara, wraz z bratem Wojaczka, Piotrem[6].
  • 16 stycznia 2016 r. wnuki Rafała Wojaczka (Milena i Bartłomiej Janus) odsłoniły tabliczkę z nazwą na rondzie jego imienia w Kędzierzynie-Koźlu[7].
  • Imieniem Rafała Wojaczka nazwano ulice w Mikołowie i na wrocławskich Sołtysowicach.

PrzypisyEdytuj

Zobacz teżEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj