Raphicerus

Raphicerusrodzaj ssaka z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae). W wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” autorzy nadali rodzajowi polską nazwę zwyczajową antylopik, jednak taką samą nazwę nadali także monotypowemu rodzajowi Ammodorcas, obejmującemu gatunek antylopik ogadeński (Ammodorcas clarkei)[11].

Raphicerus[1]
C.H. Smith, 1827[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – antylopik zwyczajny (R. campestris)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

Cetartiodactyla

Podrząd

przeżuwacze

Infrarząd

Pecora

Rodzina

wołowate

Podrodzina

antylopy

Plemię

Antilopini

Rodzaj

Raphicerus

Typ nomenklatoryczny

Cerophorus acuticornis de Blainville, 1816 (= Antilope campestris Thunberg, 1811)

Synonimy
Gatunki

5 gatunków (w tym 1 wymarły) – zobacz opis w tekście

Zasięg występowaniaEdytuj

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce Południowej i Wschodniej[12][13][14].

MorfologiaEdytuj

Długość ciała 65–80 cm, długość ogona 4–8 cm, wysokość w kłębie 45–60 cm, długość ucha 8,3–12 cm, długość tylnej stopy 19,3–26,5 cm; masa ciała 6,4–16 kg[13].

SystematykaEdytuj

EtymologiaEdytuj

  • Raphicerus (Rhaphocerus, Raphiceros, Rhaphiceros, Rhaphicerus): gr. ῥαφις rhaphis, ῥαφιδος rhaphidos „igła”; κερας keras, κερατος keratos „róg”[15].
  • Calotragus: gr. καλος kalos „piękny”; τραγος tragos „kozioł”[16]. Gatunek typowy: Antilope tragulus Lichtenstein, 1812 (= Antilope campestris Thunberg, 1811).
  • Pediotragus: gr. πεδιον pedion „roślina”, od πεδον pedon „ziemia”, od πους pous, ποδος podos „stopa”; τραγος tragos „kozioł”[17]. Gatunek typowy: Antilope tragulus Lichtenstein, 1812 (= Antilope campestris Thunberg, 1811).
  • Nototragus: gr. νοτος notos „południe”[18]; τραγος tragos „kozioł”[19]. Gatunek typowy: Antilope melanotis Thunberg, 1811.
  • Grysbock: afr. grysbok „antylopik zwyczajny”, od niderl. grys „szary”; bok „samiec antylopy, kozioł”[20]. Gatunek typowy: Antilope melanotis Thunberg, 1811.

Podział systematycznyEdytuj

Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki[12][11]:

Opisano również plioceński, wymarły gatunek[21]:

UwagiEdytuj

  1. a b c d Niepoprawna późniejsza pisownia Raphicerus C.H. Smith, 1827.

PrzypisyEdytuj

  1. Raphicerus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. C.H. Smith: Synopsis of the species of the class Mammalia. W: G. Cuvier & E. Griffith (red.): The animal kingdom: arranged in conformity with its organization. Cz. 5. London: G.B. Whittaker, 1827, s. 342. (ang.).
  3. C.J. Sundevall. Methodisk öfversigt af Idislande djuren, Linnes Pecora. „Kungliga Svenska Vetenskapsakademiens Handlingar”. För år 1844, s. 192, 1846. (łac.). 
  4. Index universalis. W: L. Agassiz: Nomenclator zoologicus, continens nomina systematica generum animalium tam viventium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum disposita, adjectis auctoribus, libris, in quibus reperiuntur, anno editionis, etymologia et familiis, ad quas pertinent, in singulis classibus. Soloduri: Jent et Gassmann, 1842–1846, s. 321. (łac.).
  5. L.J.F.J.F. Fitzinger. Die Ausbeute der österreichischen Naturforscher an Säugethieren und Reptilien während der Weltumsegelung Sr. Majestät Fregatte Novara. „Sitzungsberichte der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Mathematisch-Naturwissenschaftliche Classe”. 42, s. 396, 1861. (niem.). 
  6. O. Thomas. On tlie Mammals of Nyasaland : fourth Notice. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1896, s. 796, 1897. (ang.). 
  7. R. Lydekker. II. Mammalia. „The Zoological record”. 33, s. 28, 1897. (ang.). 
  8. O. Thomas & H. Schwann. [An account of a collection of mammals made by Mr. C. H. B. Grant at Knysna, Cape Colony]. „Abstracts of the Proceedings ofthe Zoological Society of London”. 27, s. 10, 1906. (ang.). 
  9. T. Knottnerus-Meyer. Über das Tränenbein der Huftiere. Vergleichend-anatomischer Beitrag zur Systematik der rezenten Ungulata. „Archiv für Naturgeschichte”. 73 (1), s. 55, 1907. (niem.). 
  10. A.J.E. Lönnberg: Mammals. W: Y. Sjöstedt (red.): Wissenschaftliche ergebnisse der Schwedischen zoologischen expedition nach dem Kilimandjaro, dem Meru und den umgebenden Massaisteppen Deutsch-Ostafrikas 1905-1906. Stockholm: P. Palmquist, 1908, s. 40. (niem. • ang.).
  11. a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 179-180. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  12. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 334. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  13. a b C. Groves, D. Leslie, B. Huffman, R. Valdez, K. Habibi, P. Weinberg, J. Burton, P. Jarman & W. Robichaud: Family Bovidae (Hollow-horned Ruminants). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 2: Hoofed Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2011, s. 625–626. ISBN 978-84-96553-77-4. (ang.).
  14. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Raphicerus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-04-23]. (ang.).
  15. Palmer 1904 ↓, s. 601.
  16. Palmer 1904 ↓, s. 155.
  17. Palmer 1904 ↓, s. 518.
  18. Jaeger 1944 ↓, s. 147.
  19. Jaeger 1944 ↓, s. 240.
  20. Grysbok. Merriam-Webster. [dostęp 2021-04-29]. (ang.).
  21. A.W. Gentry. Fossil Bovidae (Mammalia) from Langebaanweg, South Africa. „Annals of the South African Museum”. 79, s. 300, 1980. (ang.). 

BibliografiaEdytuj