Rataje (Poznań)

część miasta Poznania
Ten artykuł dotyczy dzielnicy Poznania. Zobacz też: Rataje.

Ratajeczęść miasta Poznania a zarazem jednostka obszarowa Systemu Informacji Miejskiej[1], leżąca na prawym brzegu Warty, położona w dwóch jednostkach pomocniczych Osiedle Rataje[2] i Osiedle Żegrze[3].

Rataje
Część i obszar SIM Poznania
Ilustracja
Zdjęcie lotnicze osiedli Bohaterów II Wojny Światowej, Rzeczypospolitej, Oświecenia i Powstań Narodowych oraz ulic Piłsudskiego, Śremskiej i Mieszkowskiej na Ratajach (2010)
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Miasto Poznań
Dzielnica Osiedle Rataje
Osiedle Żegrze
SIMC 0970081
Strefa numeracyjna (+48) 61
Tablice rejestracyjne PO
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Rataje
Rataje
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rataje
Rataje
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Rataje
Rataje
52°23′12,1200″N 16°56′54,9600″E/52,386700 16,948600
Portal Portal Polska

Na Ratajach według pierwotnych planów miało mieszkać 110-120 tys. (obliczenia oparte były na zasadzie jednostek mieszkaniowych obsługujących szkołę 7-klasową, 27 jednostek po 4700 mieszkańców)[4][5].

PołożenieEdytuj

Charakteryzuje się gęstą zabudową wielorodzinną, skupioną na wyszczególnionych osiedlach mieszkaniowych:

Granice i podziałEdytuj

Jednostkę obszarową Systemu Informacji Miejskiej Rataje wytyczają ulice (od zachodu ogranicza go rzeka Warta, a od środkowego wschodu osiedle Polan):[6]

Jednostka obszarowa SIM Rataje podzielona jest na pomniejsze obszary, którymi są:

HistoriaEdytuj

Pierwsza wzmianka o wsi Rataje pochodzi z przywileju lokacyjnego Poznania z 1253 roku. Leżała ona w miejscu dzisiejszego osiedla Piastowskiego. Poznań w XVI wieku korzystał zwyczajowo z lasku ratajskiego, który rósł w okolicy młyna Topolnego, celem pozyskiwania chrustu i gałęzi do umacniania grobli miejskich. W 1561 doszło nawet do sporu sądowego o korzystanie z tego lasu między miastem, a właścicielami terenu[7]. Wieś szlachecka Rataie położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego[8]. Według danych ze spisu powszechnego w 1789 (pierwszego w Polsce) Rataje zamieszkiwało 131 osób, a w 1819 było ich już 196[9].

Teren Rataj oraz wsi Chartowo i Żegrze, stanowiących część dzielnicy Nowe Miasto, włączono w granice Poznania w 1925 roku. Idea przekształcenia, zachowującej do tego czasu swój wiejski charakter części miasta zrodziła się w latach 1950-1952, gdy rozpisano konkurs urbanistyczny na zagospodarowanie tych terenów o powierzchni około 2100 ha. W latach 1954–1990 teren ten należał do wielkiej dzielnicy administracyjnej Nowe Miasto. Plan zagospodarowania przestrzennego został w 1962 roku zatwierdzony przez Radę Narodową Poznania. Pracami nad kształtem nowego kompleksu osiedli zajmować się miała specjalna pracownia „Rataje” w obrębie poznańskiego „Miastoprojektu” kierowana przez J. Wellengera.

23 sierpnia 1977 osiedla ratajskie, jako przykład nowoczesnego budownictwa mieszkaniowego, zwiedzał Mohammad Reza Pahlawi – szach Iranu[10].

Rataje w latach 1954–1990 należały do dzielnicy Nowe Miasto.

ArchitekturaEdytuj

Widok na osiedla: Armii Krajowej, Bohaterów II Wojny Światowej na Ratajach i Orła Białego, Stare Żegrze na Żegrzu. Widoczne ulice: Żegrze, Inlfancka, Pawia, Redarowska (2009)

Całość Rataj podzielono na dwie części, tzw. tarasy. Dolny taras stanowić miały osiedla Piastowskie, Jagiellońskie, Rzeczypospolitej, Manifestu Lipcowego (obecnie Armii Krajowej), Bohaterów II Wojny Światowej, Oświecenia, Powstań Narodowych i Związku Młodzieży Socjalistycznej (obecnie Polan). Na os. Piastowskim w grudniu 1967 roku ukończono pierwszy ratajski blok. Początkowo istniały jedynie dwa typy pięciokondygnacyjnych budynków. Zbudowano z nich całe os. Piastowskie oraz część os. Jagiellońskiego. W późniejszym okresie dodano dwa kolejne typy budynków pięciokondygnacyjnych o większej liczbie klatek schodowych oraz mieszkaniach o większej powierzchni. Uzupełnieniem tych podstawowych budynków były tzw. „deski”, czyli jedenastokondygnacyjne bloki o długości 220 m, szerokości 13 m, sześciu klatkach schodowych, 540 mieszkaniami z 1260 izbami na 1800 mieszkańców oraz osiemnastokondygnacyjne „punktowce” ze 128 mieszkaniami.

EdukacjaEdytuj

Wykaz placówek oświatowych znajdujących się na terenie Rataj:

TransportEdytuj

 
Tramwaj marki Beijnes na ulicy Zamenhofa
 
Stacja Roweru Miejskiego na ulicy Piłsudskiego na wysokości osiedli Oświecenia i Powstań Narodowych (2018)

Przez Rataje biegną liczne linie tramwajowe oraz autobusowe.

Linie tramwajoweEdytuj

  • 201 Osiedle Jana III Sobieskiego – Franowo (trasa tymczasowa)

Linie autobusoweEdytuj

  • Linie nocne MPK Poznań[22]

BezpieczeństwoEdytuj

Na osiedlu Bohaterów II Wojny Światowej zlokalizowany jest Referat Straży Miejskiej Nowe Miasto[26].

Wspólnoty religijneEdytuj

Na Ratajach założono dwie parafie Kościoła rzymskokatolickiego, które są zgrupowane w dekanacie Poznań-Rataje i są to:

MediaEdytuj

  • Ratajska Telewizja Kablowa (od 1997),
  • Bezpłatny miesięcznik lokalny: „Gazeta ratajska” (nakł. 5 000 egz.). Adresowany jest on do mieszkańców Rataj, Chartowa, Żegrza i Malty. Redaktorem naczelnym jest Jerzy Raube[27],
  • Darmowy miesięcznik lokalny: „Oferta Rataj”[28],
  • Kwartalnik Rady Osiedla Rataje „Głos Rataj”[29].

Rataje w kulturze popularnejEdytuj

Tematykę budowy osiedli ratajskich i dynamicznych przemian społecznych na tym terenie poruszyli:

Znane osoby związane z RatajamiEdytuj

 
Tablica pamiątkowa poświęcona Krystynie Feldman na bloku w którym mieszkała
  • Jerzy Bogdanowski – (1944-2010) dziennikarz radiowy i telewizyjny, współtwórca Ratajskiej Telewizji Kablowej, zamieszkiwał na osiedlu Oświecenia [31]
  • Krystyna Feldman – (1916-2007) aktorka, mieszkała na osiedlu Armii Krajowej
  • Milan Kwiatkowski - (1938-1999) polonista, nauczyciel, dramatopisarz i kierownik literacki teatrów oraz teatroznawca zamieszkiwał na osiedlu Piastowskim[32]
  • Krystyna Łybacka - (1946-2020) polityk i doktor nauk matematycznych oraz wykładowca akademicki Politechniki Poznańskiej, mieszkała na osiedlu Oświecenia 93[33]
  • Mariusz Sabiniewicz – (1963-2007) aktor teatralny, telewizyjny i filmowy[34]

PrzypisyEdytuj

  1. http://web.archive.org/web/20170922004858/http://zdm.poznan.pl/content/pliki/mapa_jed_obsz.jpg Mapa jednostek obszarowych Systemu Informacji Miejskiej
  2. Osiedle Rataje - Osiedla - Poznan.pl, www.poznan.pl [dostęp 2019-10-09] (pol.).
  3. Osiedle Rataje - Osiedla - Poznan.pl, www.poznan.pl [dostęp 2019-10-09] (pol.).
  4. Kronika Miasta Poznania, „Cyrk w zespole jednostek (na podstawie archiwalnych KMP)”, autor Danuta Książkiewicz-Bartkowiak: „Właśnie wtedy, na początku lat 50., pojawiły się pierwsze pomysły na budowę wielkiej, prawobrzeżnej dzielnicy Poznania na obszarze 'o chłonności 110 tys. mieszkańców'” Kronika Miasta Poznania nr 7/1958 str. 19: „ponad 110 tys. mieszkańców”
  5. Kronika Miasta Poznania nr 4/1960: Kronika Miasta Poznania nr 4/1960 str. 52: „Plan ogólny 'Nowego Miasta', przeznaczonego dla 120 000 mieszkańców, jest próbą odpowiedzi na pytanie, jak zorganizować współczesne warunki życia dla dużego skupiska ludzkiego.” („Nowa dzielnica miasta – Poznań-Rataje”, R. Pawulanka, Z. Piwowarczyk, J. Schmidt). Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2016-02-12].
  6. http://web.archive.org/web/20170922004858/http://zdm.poznan.pl/content/pliki/mapa_jed_obsz.jpg Mapa jednostek obszarowych Systemu Informacji Miejskiej
  7. Zygmunt Boras, Lech Trzeciakowski: W dawnym Poznaniu. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1971, s. 86.
  8. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska t. I, Warszawa 1883, s. 43.
  9. red. Jerzy Topolski, Dzieje Poznania, tom 2, PWN, Warszawa-Poznań, 1994, s.222, ​ISBN 83-01-08194-5
  10. Piotr Grzelczak, Szachinszach na Ratajach, w: IKS Poznański Informator Kulturalny, Sportowy i Turystyczny nr 8(298)/2016, s.43, ISSN 1231-9139
  11. http://www.sp3poznan.pl/ Strona oficjalna Szkoły Podstawowej nr 3
  12. http://www.sp14poznan.pl/ Strona oficjalna Sportowej Szkoły Podstawowej nr 14
  13. XIV Liceum Ogólnokształcące im. Kazimierza Wielkiego (pol.). czternastelo.pl. [dostęp 2016-02-12].
  14. Forum - Szkoła Podstawowa Im Kazimierza Wielkiego, Poznań, nk.pl [dostęp 2019-08-16] (pol.).
  15. Szkoła podstawowa nr. 20 im. Stefana Batorego w Poznaniu (pol.). sp20.pl. [dostęp 2016-02-12].
  16. Szkoły Salezjańskie w Poznaniu (pol.). szkola-poznan.salezjanie.pl. [dostęp 2016-02-12].
  17. Szkoła Podstawowa nr 2 z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Szarych Szeregów w Poznaniu, sp2poznan.pl [dostęp 2019-09-21] (pol.).
  18. Społeczna Czwórka (pol.). ssp4.pl. [dostęp 2016-02-12].
  19. SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 IM. STANISŁAWA STASZICA W POZNANIU (pol.). sp19poznan.pl. [dostęp 2016-02-12].
  20. Szkoła Podstawowa nr 18 w Poznaniu (pol.). sp18.poznan.pl. [dostęp 2016-02-12].
  21. Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu: Mapa sieci tramwajowej (pol. • ang.). ztm.poznan.pl, 2017-10-29. [dostęp 2017-11-13].
  22. a b Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu: Mapa sieci połączeń nocnych ZTM Poznań (pol. • ang.). ztm.poznan.pl, 2017-11-01. [dostęp 2017-11-13].
  23. a b Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu: Mapa sieci połączeń ZTM Poznań (pol. • ang.). ztm.poznan.pl, 2017-11-01. [dostęp 2017-11-13].
  24. http://www.kombus.pl/#planner
  25. Gmina Kleszczewo: Schemat wszystkich linii autobusowych na terenie gminy Kleszczewo z podziałem na organizatorów (pol.). kleszczewo.home.pl. [dostęp 2016-02-12].
  26. Referat Nowe Miasto (pol.). sm.poznan.pl. [dostęp 2016-02-12].
  27. Gazeta ratajska (pol.). gazetaradajska.pl. [dostęp 2016-02-12].
  28. Oferta Rataj i Winograd (Poznań) wydawca gazetek ogłoszeniowych - O firmie, oferta.poznan.pl [dostęp 2017-11-26].
  29. Głos Rataj – Rada Osiedla Rataje, rataje.poznan.pl [dostęp 2017-11-26] (pol.).
  30. T.J., I kryminał, i dokument, w: IKS Poznański Informator Kulturalny, Sportowy i Turystyczny nr 9(299)/2016, s.95, ISSN 1231-9139
  31. Zmarł Jerzy Bogdanowski, współtwórca programu „Spacerkiem przez Poznań” (pol.). epoznan.pl. [dostęp 2016-02-12].
  32. Teatr w Polsce - polski wortal teatralny, www.e-teatr.pl [dostęp 2020-07-09] (pol.).
  33. III NIEDZIELA WIELKANOCNA 26.04.2020 – Parafia pw. Najświętszej Bogarodzicy Maryi, www.zegrze.archpoznan.pl [dostęp 2020-07-09] (pol.).
  34. Teatr w Polsce - polski wortal teatralny, www.e-teatr.pl [dostęp 2020-07-09] (pol.).

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj