Reńskie Góry Łupkowe

pasmo górskie w zachodniej części Niemiec

Reńskie Góry Łupkowe (niem. Rheinisches Schiefergebirge, fr. Massif schisteux rhénan) – łańcuch górski w zachodniej części Niemiec nad środkowym Renem oraz na terenie Luksemburga, Belgii i Francji, stanowiący część Średniogórza Niemieckiego. W regionalizacji fizycznogeograficznej Niemiec J. Kondrackiego ma nr. 322.

Reńskie Góry Łupkowe
Ilustracja
Reńskie Góry Łupkowe na zdjęciu satelitarnym
Kontynent Europa
Państwo  Belgia
 Francja
 Luksemburg
 Niemcy
Najwyższy szczyt Großer Feldberg (881,5 m n.p.m.)
Jednostka dominująca Średniogórze Niemieckie
Sąsiednie pasma Pogórze Heskie, Góry Hesko-Frankońskie, Las Palatynacki
Położenie na mapie Europy
Mapa lokalizacyjna Europy
Reńskie Góry Łupkowe
Reńskie Góry Łupkowe
50°22′N 7°36′E/50,365556 7,606278

GeografiaEdytuj

Reńskie Góry Łupkowe dzielą się na kilka wyraźnych części. Całość masywu dzieli rzeka Ren na część zachodnią (lewobrzeżną) i wschodnią (prawobrzeżną). Część niemiecka zajmuje blisko 26 tysięcy km²[1], a dzielone między Belgię, Luksemburg i Francję Ardeny około 11 tysięcy km², co łącznie daje obszar o powierzchni 37 tysięcy km².

Prawobrzeże gór wchodzi całkowicie w skład Niemiec, znajdując się na terytorium krajów związkowych Nadrenia-Palatynat, Hesja i Nadrenia Północna-Westfalia. Wyróżnia się trzy główne mezoregiony: Taunus z najwyższym szczytem całego masywu Großer Feldberg o wysokości 878,5 m n.p.m. Od Westerwaldu oddziela go dolina rzeki Lahn i Niecka Limburska. Północną część prawobrzeża stanowi zaś Pogórze Süder (niem. Süderbergland), której najwyższą częścią są Góry Rothaar ze szczytem Langenberg osiągającym 843 m n.p.m, będącym jednocześnie najwyższym wzniesieniem Nadrenii Północnej-Westfalii.

Podział fizycznogeograficzny lewobrzeża jest mniej oczywisty, ze względu na granice polityczne i językowe, jako że część masywu znajduje się na terytorium Belgii, Luksemburga i Francji. Na południe od Doliny Mozeli wyróżnia się góry Hunsrück rozciągające się na terytorium krajów związkowych Nadrenia-Palatynat i Kraj Saary. Na północ od niej rozciąga się masyw którego wschodnia część jest określana przez ludność niemieckojęzyczną jako Eifel, a zachodnia przez ludność francuskojęzyczną jako Ardeny (fr. Ardenne), a przez mieszkańców Luksemburga jako Oesling.

GeologiaEdytuj

 
Mapa geologiczna Reńskich Gór Łupkowych

Góry należą do górotworów ukształtowanych w efekcie orogenezy waryscyjskiej w karbonie, tworzą je głównie skały paleozoiku (zwłaszcza dewonu i dolnego karbonu): łupki, kwarcyty i piaskowce, w tym dominujące w dolnym karbonie szarogłazy, podrzędnie wapienie. Grubość skał dewońskich sięga 10 km, a dolnokarbońskich ponad 1 km. Bardzo liczne są także wulkanity, zarówno wieku dewońskiego (wulkanizm podwodny), jak i kenozoicznego (wulkanizm lądowy). Reńskie Góry Łupkowe wypiętrzone zostały w czasie orogenezy alpejskiej w postaci zrębu o płaskiej, szerokiej powierzchni szczytowej wyniesionej średnio do około 500 m n.p.m.

TurystykaEdytuj

Reńskie Góry Łupkowe są popularnym celem wycieczek turystycznych. Na ich terenie powołano dwa parki narodowe Eifel i Hunsrück-Hochwald, a przełomowa Dolina Środkowego Renu znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Francuskie Ardeny natomiast chroni Park Regionalny Ardenów. W obrębie gór znajduje się kilka uzdrowisk z wodami mineralnymi, jak Spa, Bad Homburg, Bad Ems, Wiesbaden. Trzy belgijskie klasztory trapistów znane z produkcji piwa znajdują się w Ardenach (Chimay, Orval i Rochefort), natomiast Dolina Mozeli jest znana z produkcji win. Znajdujące się w Górach Rothaar Willingen jest znanym ośrodkiem narciarstwa, gdzie regularnie odbywają się turnieje pucharu świata w skokach narciarskich.

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Emil Meynen, Josef Schmithüsen: Handbuch der naturräumlichen Gliederung Deutschlands. Bundesanstalt für Landeskunde, Remagen/ Bad Godesberg 1953–1962 (9 Lieferungen in 8 Büchern, aktualisierte Karte 1:1.000.000 mit Haupteinheiten 1960).

BibliografiaEdytuj

  • S. Orłowski: Przewodnik do ćwiczeń z geologii historycznej, Wyd. Geologiczne, Warszawa 1986