Regiony Włoch

Regiony (jęz. wł. l. poj. regione, l. mn. regioni) w Republice Włoskiej utworzono w roku 1948 i stanowią one jednostkę podziału terytorialnego najwyższego szczebla. Terytorium całego kraju jest podzielone na 20 regionów, które – na mocy art. 117 tamtejszej konstytucji – mają zagwarantowaną sporą niezależność administracyjną[1].

  • 15 z nich to tzw. regiony zwykłe – formalnie zostały ustanowione w roku 1970, a dzięki reformie konstytucyjnej z 2001 posiadają zwiększone uprawnienia legislacyjne, jednak finansowanie poszczególnych sfer życia w ich granicach odbywa się przede wszystkim z budżetu centralnego;
  • 5 z nich (od roku 1948: Dolina Aosty, Sardynia, Sycylia, Trydent-Górna Adyga, a od roku 1963 Friuli-Wenecja Julijska) posiada nadany specjalny status autonomii (tzw. regiony specjalne) - wynikający z uwarunkowań geograficznych, historycznych i obecności mniejszości narodowych - gwarantujący im bardzo duże uprawnienia fiskalne, ustawodawcze oraz administracyjne, w takich dziedzinach jak edukacja, zdrowie, czy infrastruktura (art. 116 włoskiej konstytucji). Budżety tych regionów tworzone są w znacznej mierze ze środków własnych (np. Dolina Aosty i Trydent-Górna Adyga mają prawo pozostawienia sobie od 90% do 100% podatków pobranych w regionie).
Włochy
Godło Włoch
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Włoch

Wikiprojekt Polityka

Wszystkie regiony posiadają własny statut – akt prawny, w którym określono formę rządu, a także podstawowe zasady organizacji i funkcjonowania. Zgodnie z art. 121 konstytucji, każdy region ma wybieralną radę regionalną (consiglio regionale) oraz odpowiednik polskiego zarządu województwaregionalny komitet wykonawczy (giunta regionale), na czele którego stoi - wybierany w wyborach powszechnych - prezydent (presidente della giunta regionale, inaczej presidente della regione, bądź governatore). Komitet jest odpowiedzialny przed radą i musi podać się do dymisji w przypadku utraty jej zaufania.

Włoskie regiony (z wyjątkiem Doliny Aosty) dzielą się na prowincje, te zaś na gminy.

Podział Włoch na 20 regionów wraz z ich nazwami i stolicami.
Autonomiczne regiony specjalne we Włoszech (kolor czerwony).

Wykaz regionówEdytuj

Nazwa polska Nazwa oryginalna Stolica Ludność (2015)[2] Powierzchnia (2011) (km2)[3]
  Abruzja Abruzzo L’Aquila 1,330,200 10,831
  Apulia Puglia Bari 4,086,672 19,540
  Basilicata Basilicata Potenza 575,884 10,073
  Dolina Aosty Valle d’Aosta / Vallée d'Aoste Aosta 128,152 3,260
Emilia-Romania Emilia-Romagna Bolonia 4,447,922 22,452
  Friuli-Wenecja Julijska Friuli-Venezia Giulia Triest 1,225,817 7,862
  Kalabria Calabria Catanzaro 1,974,808 15,221
  Kampania Campania Neapol 5,856,649 13,670
  Lacjum Lazio Rzym 5,893,211 17,232
  Liguria Liguria Genua 1,579,732 5,416
  Lombardia Lombardia Mediolan 10,000,339 23,863
  Marche Marche Ankona 1,548,944 9,401
  Molise Molise Campobasso 313,046 4,460
  Piemont Piemonte Turyn 4,419,799 25,387
  Sardynia Sardegna Cagliari 1,661,537 24,100
  Sycylia Sicilia Palermo 5,087,280 25,832
  Toskania Toscana Florencja 3,749,438 22,987
  Trydent-Górna Adyga Trentino-Alto Adige / Südtirol Trydent 1,056,074 13,605
  Umbria Umbria Perugia 893,543 8,464
  Wenecja Euganejska Veneto Wenecja 4,924,747 18,407

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. senato.it - La Costituzione - Articolo 117, www.senato.it [dostęp 2017-06-17] (wł.).
  2. Statistiche demografiche ISTAT. www.demo.istat.it. [dostęp 2015-08-14].
  3. Principali statistiche geografiche sui comuni. www.istat.it. [dostęp 2015-08-14].