Otwórz menu główne

Rekordy klimatyczne

lista w projekcie Wikimedia

Rekordy klimatyczne – skrajne wartości (najwyższe lub najniższe) elementów meteorologicznych lub zjawisk pogodowych, które zostały wyznaczone na podstawie wieloletnich pomiarów meteorologicznych. Pod uwagę bierze się tylko wartości zmierzone lub zaobserwowane w określonym miejscu i czasie, czyli tam gdzie znajdują się punkty pomiarowe. Rekordy klimatyczne rozpatrywane są w różnych skalach przestrzennych.

Spis treści

Rekordy temperaturEdytuj

Rekordy temperatur przygruntowych[1]

2003 r.: Queensland, Australia: 69,3 °C
2004 r.: Pustynia Lut, Iran: 68,0 °C
2005 r.: Pustynia Lut, Iran: 70,7 °C
2006 r.: Pustynia Lut, Iran: 68,5 °C
2007 r.: Pustynia Lut, Iran: 69,0 °C
2008 r.: Kotlina Turfańska, Chiny: 66,8 °C
2009 r.: Pustynia Lut, Iran: 68,6 °C

Najwyższa temperatura powietrza[2]
Wartość Miejsce Kraj/Terytorium Data
Ameryka Pn. 56,7 °C Dolina Śmierci   Stany Zjednoczone 10.07.1913
Afryka 55,0 °C Kibili   Tunezja 07.07.1931
Azja 54 °C Tirat Cewi   Mandat Palestyny 21.06.1942
Australia 50,7 °C Oodnadatta   Australia 01.01.1960
Ameryka Pd. 48,9 °C Rivadavia   Argentyna 11.12.1905
Europa 48,0 °C Ateny   Grecja 10.07.1977
Oceania 42,2 °C Tuguegarao   Filipiny 29.04.1912
Antarktyda 17,5 °C stacja polarna Esperanza   Antarktyka 24.03.2015
średnia roczna 34,4 °C[3] Dallol   Etiopia 1960-1966

Do 2012 roku za rekord temperatury powietrza uznawano pomiar z 13 września 1922 roku. W Al-Azizijja w Libii odnotowano wtedy temperaturę 57,8 °C; przez 90 lat była ona uznawana za najwyższą odnotowaną temperaturę powietrza w historii; ponowne analizy tych pomiarów wykazały, że badacz popełnił błąd, odnotowując temperaturę wyższą o około 7 stopni od rzeczywistej[4][5].

Najniższa temperatura powietrza[2]
Wartość Miejsce Kraj/Terytorium Data
Antarktyda −89,2 °C Stacja Wostok   Antarktyka 21.07.1983
Azja −72,2 °C Tomtor   Rosja 14.01.2004
Ameryka Pn. −66,1 °C North Ice   Grenlandia 09.01.1954
−63,0 °C Snag   Kanada 03.02.1947
Europa −58,1 °C Ust´-Szczugier   ZSRR 31.12.1978
Ameryka Pd. −32,8 °C Sarmiento   Argentyna 01.06.1907
Afryka −23,9 °C Ifran   Maroko 11.02.1935
Australia −23,0 °C Charlotte Pass   Australia 29.06.1994
Oceania −10,0 °C[3] Haleakalā   Hawaje 02.01.1961
średnia roczna −57,2 °C[3] Stacja Wostok   Antarktyka 1958-1968

Najniższa odnotowana temperatura powierzchni śniegu −98,6 °C została zmierzona 22 lipca 2004 roku w najwyższych partiach lądolodu antarktycznego; ocenia się, że temperatura powietrza na wysokości 2 m była w takich warunkach równa −94 ± 4 °C[6][7]. Pomiar ten został wykonany zdalnie przez satelitę Landsat i z tego względu nie jest uznawany za rekord przez Światową Organizację Meteorologiczną[2].

Inne rekordy temperatury[3]
Parametr Wartość Miejsce Kraj/Terytorium Data
Największa amplituda
wieloletnia
104 °C
(od −71 °C do 33 °C)
Ojmiakon   Rosja wielolecie
Najmniejsza amplituda
wieloletnia
11,8 °C
(od 19,6 °C do 31,4 °C)
Saipan   Mandat Południowego Pacyfiku 1927-1935
Najszybszy wzrost
(w ciągu 2 minut)
od −20 °C do 7 °C[8][9] Spearfish   Stany Zjednoczone 22.01.1943
Najszybszy spadek
(w ciągu 24 godzin)
z 6,7 °C do −48,8 °C Browning   Stany Zjednoczone 24.01.1916
Najdłuższe upały
(temperatura>37,8 °C)
162 dni Marble Bar   Australia od 30.10.1923

Rekordy opadówEdytuj

Najwyższe średnie wieloletnie sumy opadów[2]
Wartość Miejsce Kraj/Terytorium Czas
Azja 11 872 mm Mawsynram   Indie średnia z 38 lat
Oceania 11 640 mm Mount Waiʻaleʻale   Hawaje średnia z 30 lat
Afryka 10 282 mm Debundscha   Kamerun średnia z 32 lat
Ameryka Pd. 8990 mm Quibdo   Kolumbia średnia z 29 lat
Australia 8034 mm Bellenden Ker   Australia średnia z 34 lat
Ameryka Pn. 7000 mm Jezioro Hendersona   Kanada średnia z 15 lat
Europa 4684 mm Crkvica   Czarnogóra średnia z 22 lat
Antarktyda >800 mm wzdłuż wybrzeży Antarktydy Zachodniej
i Wschodniej, a także Półwyspu Antarktycznego
  Antarktyka lipiec 1996
- czerwiec 1999

Często cytowana rekordowa wartość wieloletniej średniej opadów, 13 299 mm w Lloro w Kolumbii, jest oszacowaniem, a nie wynikiem udokumentowanych pomiarów[10].

Najniższe średnie wieloletnie sumy opadów[2]
Wartość Miejsce Kraj/Terytorium Data
Ameryka Pd. 0,76 mm Arica   Chile średnia z 59 lat
Antarktyda 2 mm Amundsen-Scott   Antarktyka średnia z 10 lat
Afryka <2,54 mm Wadi Halfa   Sudan średnia z 39 lat
Ameryka Pn. 30,5 mm Batagues   Meksyk średnia z 14 lat
Azja 45,70 mm Aden   Jemen średnia z 50 lat
Australia 102,9 mm Troudaninna   Australia średnia z 42 lat
Europa 162,6 mm Astrachań   Rosja średnia z 25 lat
Oceania 188 mm Obserwatorium na Mauna Kea   Hawaje 1972-1982
Najwyższe opady w ciągu danego czasu[2]
Okres Wartość Miejsce Kraj/Terytorium Data
1 minuta 31,2 mm Unionville   Stany Zjednoczone 04.07.1956
1 godzina 305 mm Holt   Stany Zjednoczone 22.06.1947
12 godzin 1144 mm Foc-Foc   Reunion 07-08.01.1966
24 godzin 1825 mm Foc-Foc   Reunion 07-08.01.1966
48 godzin 2467 mm Aurère   Reunion 08-10.01.1958
72 godziny 3929 mm Krater wulkaniczny Commerson   Reunion 24-26.02.2007
96 godzin 4869 mm Krater wulkaniczny Commerson   Reunion 24-27.02.2007
365 dni 26 470 mm Czerapuńdżi   Indie od sierpnia 1860
Inne rekordy dotyczące opadów
Parametr Wartość Miejsce Kraj Data
Najdłuższy okres
bez opadu[2]
14 lat 5 miesięcy Arica   Chile październik 1903
-styczeń 1918
Największa liczba dni
w roku z opadem deszczu[3]
do 350 dni Waiʻaleʻale   Hawaje wielolecie
Maksymalny opad śniegu
w ciągu 19 godzin[3]
173 cm Bessans   Francja 06.04.1969
Maksymalny opad śniegu
w ciągu 24 godzin[3]
193 cm Silver Lake   Stany Zjednoczone 15.04.1921
Maksymalny opad śniegu
w ciągu 12 miesięcy[11]
31,1 m Mount Rainier   Stany Zjednoczone od 19.02.1971
Największa miąższość
śniegu w ciągu doby[3]
11,4 m Tamarac   Stany Zjednoczone 11.03.1911
Grad o największej
średnicy[12]
20 cm Vivian   Stany Zjednoczone 23.07.2010
Grad o największej
wadze[2]
1,02 kg Dystrykt Gopalganj   Bangladesz 14.04.1986

Pozostałe rekordy klimatyczneEdytuj

Pozostałe rekordy klimatyczne[3]
Parametr Wartość Miejsce Kraj/Terytorium Data
Największa liczba dni
w roku z burzą
322 dni Bogor   Holenderskie Indie Wschodnie 1916-1920
Najwyższe ciśnienie
atmosferyczne[a][2]
1089,1 hPa Tosoncengel   Mongolia 30.12.2004
Najniższe ciśnienie
atmosferyczne[b][a]
870 hPa Tajfun Tip   Guam 12.10.1979
Największa prędkość wiatru
(w porywie)[2]
113,2 m/s Wyspa Barrowa   Australia 10.04.1996
Największa średnia prędkość
wiatru w ciągu 24 godzin
57,2 m/s Mount Washington   Stany Zjednoczone 12.04.1934
Największa średnia wieloletnia
prędkość wiatru
15,6 m/s Mount Washington   Stany Zjednoczone 1934-1983
Najsilniejszy
cyklon tropikalny
320 km/h Huragan Gilbert Morze Karaibskie wrzesień 1988
Najdłuższa
droga tornada[13]
469 km Illinois   Stany Zjednoczone 26.05.1917
Największe średnie
usłonecznienie[14]
91% Yuma   Stany Zjednoczone 1951-1978
Najmniejsze średnie
usłonecznienie[14]
11% Orkady   Wielka Brytania 1903-1950

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. a b Wartość ciśnienia zredukowana do poziomu morza
  2. Nie licząc spadków ciśnienia wewnątrz tornad

PrzypisyEdytuj

  1. David J. Mildrexler, David J., Maosheng Zhao, Steven W. Running. Satellite finds highest land skin temperatures on Earth. „Bulletin of the American Meteorological Society”. 92 (7), s. 855-860, 2011. DOI: 10.1175/2011BAMS3067.1. 
  2. a b c d e f g h i j Global Weather & Climate Extremes (ang.). World Meteorological Organization. [dostęp 2018-06-28].
  3. a b c d e f g h i Encyklopedia szkolna. Geografia. Jackowski A. (red.). Kraków: Zielona Sowa,, 2006. ISBN 83-7389-845-X.
  4. World's Hottest Temperature Cools a Bit (ang.). ScienceDaily, 2012-09-13. [dostęp 2012-09-15].
  5. Press Release No. 956 (ang.). World Meteorological Organization, 2012-09-13. [dostęp 2012-09-15].
  6. T.A. Scambos, et al.. Ultra-low surface temperatures in East Antarctica from satellite thermal infrared mapping: the coldest places on Earth. , 2018. American Geophysical Union. DOI: 10.1029/2018GL078133. 
  7. Coldest place on Earth is colder than scientists thought (ang.). American Geophysical Union, 2018-06-25. [dostęp 2018-06-28].
  8. N8ZYA's Radio Blog: Spearfish South Dakota at 1226 Miles
  9. South Dakota Weather History and Trivia January. National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA). [dostęp 2014-08-22].
  10. South America: Greatest Average Annual Precipitation (ang.). W: World Weather / Climate Extremes Archive [on-line]. World Meteorological Organization. [dostęp 2012-09-17].
  11. W. Mizerski, J. Żukowski (redaktorzy): Tablice geograficzne. Warszawa: Wydawnictwo Adamantan. ISBN 83-7350-025-1.
  12. Record Setting Hail Event in Vivian, South Dakota on July 23, 2010. National Weather Service, 2010-07-30. [dostęp 3 czerwca 2011].
  13. Rekordy klimatyczne świata. Zakład Klimatologii IGiGP UJ. [dostęp 2014-08-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-02-01)].
  14. a b Roth G.: Pogoda i klimat. Warszawa: Świat Książki, 2000. ISBN 83-7227-584-X.

Linki zewnętrzneEdytuj