Otwórz menu główne

Renata Jasińska-Nowak

polska aktorka i reżyserka teatralna
Renata Jasińska-Nowak

Renata Jasińska-Nowak (ur. 17 marca 1953 w Zielonej Górze[1][2]) – polska aktorka[1] i reżyserka teatralna, od 1993 roku dyrektor Teatru Arka we Wrocławiu[1][2], od roku 2002 prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Teatru "Arka"[1].

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Rodzice Jasińskiej-Nowak pochodzili z Poznania[3]. Jej matka przeżyła obóz koncentracyjny, ojciec w czasie wojny działał w konspiracji[3]. Renata Jasińska urodziła się 17 marca 1953 roku w Zielonej Górze. Jest absolwentką Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie. Dyplom wydziału Lalkarskiego w filii we Wrocławiu uzyskała w 1978 roku[1]. W czasie studiów pierwsze kroki jako aktorka stawiała na scenie Lubuskiego Teatru w Zielonej Górze, w sezonie 1972/73 na scenie lalkowej. Grała tam w kilku sztukach, między innymi: Jaś czy Małgosia?, Jak to cała zgraja wilków chciała porwać Mikołaja[potrzebny przypis].

Od 1978 do 1981 roku była aktorką Wrocławskiego Teatru Lalek we Wrocławiu[1], a w latach 1981-1987 aktorką Teatru im. Cypriana Kamila Norwida w Jeleniej Górze[1]. W czasie  pracy artystycznej w Teatrze Norwida w Jeleniej Górze zapisała się znaczącą rolą Klary w Zemście Aleksandra Fredry. Od 1980 roku członkini Solidarności, od września 1980 roku wiceprzewodnicząca Komitetu Zakładowego we Wrocławskim Teatrze Lalek[1], współpracowniczka środowiska Wrocławskiego Teatru Współczesnego im. Edmunda Wiercińskiego. W latach 1983-1989 była współpracownicą Komitetu Kultury Niezależnej we Wrocławiu[1] oraz wrocławskiego niezależnego teatru Nie Samym Teatrem[1]. Jego osiągnięcia zauważone zostały przez Polonię australijską, która przyznała jej nagrodę Pol-Cult. W niezależnej kulturze realizowała przedstawienia funkcjonujące poza cenzurą: Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego Adama Mickiewicza, Testament księdza Popiełuszki. Spektakle te, grane między innymi w Warszawie, Poznaniu i we Wrocławiu, zostały wysoko ocenione przez krytykę i widzów. Recenzje z tych przedstawień ukazały się w piśmie Obecność oraz w Kulturze Paryskiej. W 1983 wraz z aktorką Iwoną Stankiewicz[4] oraz mężem aktorem Andrzejem Nowakiem[4] współzałożyła niezależny teatr Scena 44[1], którego spektakle prezentowane były w kościołach na terenie Polski[4] (dawne województwo jeleniogórskie, Wrocław, Gorzów Wielkopolski, Poznań, Warszawa)[1]. Do roku 1988 była jego aktorką, scenarzystką i współreżyserem. Obok Renaty Jasińskiej w teatrze występowali: Iwona Stankiewicz, mąż Andrzej Nowak, Ryszard Węgrzyn (Teatr Dramatyczny w Wałbrzychu), Bogdan Michalewski (Teatr na Bruku). Za stronę organizacyjną odpowiedzialna była jeleniogórska Solidarność, w osobach: Andrzeja Piesiaka, Roman Niegosza, Władysław Niegosza  oraz Edwarda Wryszcza[4].

W roku 1985 wobec Jasińskiej-Nowak zaczęły się szykany[4]. Była wielokrotnie przesłuchiwana[1], zatrzymywana[1] oraz pozbawiana ról[1] w jeleniogórskim teatrze[1], a w roku 1987 pod naciskiem Służby Bezpieczeństwa dyrekcja Teatru im. C.K. Norwida nie przedłużyła z nią umowy o pracę[1][4]. W latach 1987-1993 aktorka pracowała we Wrocławskim Teatrze Współczesnym im. Edmunda Wiercińskiego[1]. W lutym i marcu 1989 roku współzałożycielka (ze Zbigniewem Górskim i Andrzejem Nowakiem) reaktywowanej Solidarności we Wrocławskim Teatrze Współczesnym. Do roku 1993 przewodnicząca Komitetu Zakładowego tamże[1]. 13 czerwca 1987 uczestniczka spotkania niezależnych środowisk twórczych z Janem Pawłem II w kościele św. Krzyża w Warszawie[1]. Związki artystyczne z Teatrem Współczesnym we Wrocławiu zaowocowały kilkoma liczącymi się rolami. Zagrała m.in. Dunię w Zbrodni i karze Fiodora Dostojewskiego.

Działalność politycznaEdytuj

W roku 1989 uczestniczyła w kampanii wyborczej Solidarności w województwie jeleniogórskim[1]. W marcu 1990 roku była delegatem na II Walne Zebranie Delegatów Regionu Dolny Śląsk[1]. W latach 1990-1993 była członkiem Krajowej Sekcji Pracowników Instytucji Artystycznych Sekretariatu Kultury i Środków Przekazu NSZZ „Solidarność”[1], a od roku 1993 członkiem Solidarności w Teatrze Polskim we Wrocławiu[1].

Teatr ArkaEdytuj

Od 1993 roku, jako jeden ze współzałożycieli, nieprzerwanie związana z Teatrem Arka we Wrocławiu[1]. Prowadzi teatr samodzielnie, łącząc rolę aktorki, autorki scenariuszy, reżyserki i dyrektorki teatru. Będąc jego spiritus movens odważnie i z rosnącym powodzeniem rozszerza zakres działalności artystycznej, skupiając wokół siebie ludzi wrażliwych, zdolnych i otwartych na twórcze eksperymentowanie w teatrze. Sama wybiera do pracy adeptów, mając i w tej kwestii szczególne wyczucie. Od roku 2011 jest członkiem Rady Kultury Dolnego Śląska[1]. W 2006 roku zagrała w filmie Filipa Bajona Fundacja matkę chłopca niepełnosprawnego. Do 16 lutego 1988 była rozpracowywana przez Wydział III WUSW w Jeleniej Górze w ramach SOS kryptonim Renia[1].

Nagrody i wyróżnieniaEdytuj

  • Odznaka Honorowa Złota Zasłużony dla Województwa Dolnośląskiego (2013)
  • Laureatka konkursu Akcja Akacja, Akcja Dąb "Niezwykły Dolnoślązak" (2013)[3]
  • Europejska Nagroda Obywatelska dla prowadzonego przez Renatę Jasińską-Nowak Teatru Arka[5] (2013)
  • Nagroda Wrocławia dla Teatru Arka (2013)
  • Nagroda specjalna Ministra Kultury i Sztuki za całokształt pracy artystycznej (2004)[1]
  • Nagroda na Festiwalu Teatru Jednego Aktora w Toruniu (1979)[1], za rolę Pani w "Pokojówkach" Jeana Geneta[6]
  • Nagroda Miasta Wrocławia przyznawana przez wojewodę wrocławskiego (1980)[1][6]
  • Pierwsza nagroda na Międzynarodowym Festiwalu Teatralnym w Zagrzebiu w ówczesnej Jugosławii za rolę Pinokia (1978)[1][6]
  • Nagroda Polcul Foundation za działalność artystyczną NTSCiC (1986)[1]

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af Michał Orlicz, Łukasz Sołtysik: Renata Jasińska-Nowak – Encyklopedia Solidarności (pol.). www.encysol.pl. [dostęp 2017-03-11].
  2. a b Renata Jasińska-Nowak. [dostęp 2014-07-14].
  3. a b c Renata Jasińska – społecznik magiczny, wiadomosci.ngo.pl [dostęp 2017-03-11].
  4. a b c d e f Niezależny Teatr Scena Czterdzieści i Cztery – Encyklopedia Solidarności, www.encysol.pl [dostęp 2017-03-11] (pol.).
  5. Teatr Arka oraz Jacek Głomb odebrali Europejską Nagrodę Obywatelską 2013. 23-09-2013. [dostęp 2014-07-22].
  6. a b c Encyklopedia, Renata Jasińska-Nowak, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-03-11] (pol.).

http://teatrarka.pl/pl/text,62.html