Republika Bośni i Hercegowiny

Nie mylić z: Bośnia i Hercegowina.

Republika Bośni i Hercegowiny (serb.-chorw. Republika Bosna i Hercegovina / Република Босна и Херцеговина) – państwo istniejące w latach 1992–1995, utworzone po odłączeniu się Socjalistycznej Republiki Bośni i Hercegowiny od Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii; w 1995 r. przemianowane na Bośnię i Hercegowinę.

Republika Bosna i Hercegovina / Република Босна и Херцеговина
Republika Bośni i Hercegowiny
1992–1995
Flaga Republiki Bośni i Hercegowiny
Herb Republiki Bośni i Hercegowiny
Flaga Republiki Bośni i Hercegowiny Herb Republiki Bośni i Hercegowiny
Hymn: Jedna si jedina
Język urzędowy serbsko-chorwacki
Stolica Sarajewo
Ustrój polityczny demokratyczny
Typ państwa republika parlamentarna
Jednostka monetarna dinar bośniacki
Secesja odłączenie się od Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii
3 marca 1992
Transformacja ustrojowa po podpisaniu układu z Dayton przetransformowana w Bośnię i Hercegowinę
14 grudnia 1995 (wdrożenie do roku 1997)
Mapa Republiki Bośni i Hercegowiny

NiepodległośćEdytuj

Śmierć marszałka Tito w 1980 r. rozpoczęła proces rozpadu Jugosławii. Regiony Bośni i Hercegowiny wchodziły w skład Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii, jako jedna z sześciu republik, pod nazwą Socjalistyczna Republika Bośni i Hercegowiny. Na początku lat 90. kolejne jugosłowiańskie republiki proklamowały swoją niepodległość. W październiku 1991 r. tą samą drogą podążyli bośniaccy parlamentarzyści. W referendum, przeprowadzonym 1 marca 1992 r., chorwacka i muzułmańska część społeczeństwa poparła projekt samodzielnego państwa. 3 marca 1992 r. Republika Bośni i Hercegowiny ogłosiła swoją niepodległość. Jeszcze w kwietniu tego samego roku państwo uznała Wspólnota Europejska i Stany Zjednoczone[1][2].

Wojna domowaEdytuj

Transformacja – układ z DaytonEdytuj

Zobacz też: Układ w Dayton.

Po trwającej blisko cztery lata, krwawej wojnie, 14 grudnia 1995 r. zostało oficjalnie podpisane, przez wszystkie strony konfliktu, porozumienie pokojowe zwane układem z Dayton[3]. Porozumienie zakładało de facto powołanie nowego państwa, od teraz zwanego Bośnią i Hercegowiną, które to będzie państwem federalnym, składającym się z dwóch części (Republiki Serbskiej i Federacji Bośni i Hercegowiny) oraz z autonomicznego dystryktu Brčko[4]. Aneks 4 do układu zawierał konstytucję nowo utworzonego podmiotu[5].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. bośnia i hercegowina::w poszukiwaniu nowego kanonu, postjugo.filg.uj.edu.pl [dostęp 2020-02-09].
  2. Bośnia i Hercegowina. Historia, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2020-02-09].
  3. Konflikty w krajach Byłej Jugosławii, www.unic.un.org.pl [dostęp 2020-02-09].
  4. Treść układu z Dayton, 30 października 1995 [dostęp 2020-02-10].
  5. Annex 4: Constitution of Bosnia and Herzegovina, hrlibrary.umn.edu [dostęp 2020-02-09].