Otwórz menu główne

Restoracjonizm – w sensie ogólnym, wiara w konieczność powrotu do pierwotnego, biblijnego modelu Kościoła oraz do czystej wiary chrześcijańskiej z I wieku naszej ery. W bardziej szczegółowym sensie, termin ten obejmuje te wyznania chrześcijańskie, które postawiły sobie za cel przywrócenie apostolskiego modelu chrześcijaństwa (w wierze i organizacji kościelnej) oraz oczyszczenie go z późniejszych, katolickich (i ewentualnie protestanckich) „naleciałości” ze szczególnym naciskiem na usunięcie „pogańskich wpływów” i „ludzkich nauk”. Dotyczy to głównie wyznań chrześcijańskich, mających swój początek w „drugim wielkim przebudzeniu” na początku XIX wieku.

Należy zwrócić uwagę, że każde wyznanie wpisujące się w ten nurt posiada inną wizję tzw. apostolskiego modelu chrześcijaństwa. Stąd w obrębie tego nurtu istnieje silne zróżnicowanie doktrynalne, zaś różne ruchy restoracjonistyczne bardzo często są niezależne od siebie nawzajem.

Historia ruchów restoracjonistycznychEdytuj

Ruchy średniowieczneEdytuj

Do wczesnych przykładów ruchów, które pragnęły powrotu do apostolskiego chrześcijaństwa (przeciwstawiając się tym samym Kościołowi rzymskokatolickiemu) należą m.in.: waldensi, bracia apostolscy, lollardzi, husyci. Dodatkowo w łonie samego Kościoła katolickiego pojawiały się grupy sprzeciwiające się nadużyciom kleru i pragnące odnowy życia religijnego.

ReformacjaEdytuj

Jakkolwiek XVI-wieczna reformacja nie jest ruchem ściśle restoracjonistycznym, to jednak posiada wiele jego cech. Reformacja była zogniskowana w trzech miejscach Europy, z których wyłoniły się nowe wyznania: w Niemczech (luteranizm), Szwajcarii (kalwinizm) i Anglii (anglikanizm). Z kolei do bardziej radykalnych ruchów, mających swoje źródło w XVI-wiecznej reformacji, należy zaliczyć m.in. braci polskich, unitarian, purytan, anabaptystów, z których wyłonili się baptyści, a także metodystów i kwakrów. Dodatkowo XVIII-wieczne „pierwsze wielkie przebudzenie” dało solidne podstawy pod przyszłe ożywienie restoracjonistyczne.

Wiek XIX (restoracjonizm właściwy)Edytuj

Właściwy ruch restoracjonistyczny wyrósł na początku XIX wieku w Stanach Zjednoczonych (także w innych miejscach świata), na fali „drugiego wielkiego przebudzenia”. Ruchy o tym charakterze powstawały z millenarystycznych nurtów protestantyzmu (głównie kalwinizmu i metodyzmu). O ile część ruchów restoracjonistycznych powstałych w tym okresie zachowała swoją przynależność do protestantyzmu, o tyle inne ruchy zupełnie odcięły się od jego tradycji. Wielu restoracjonistów przyjęło doktryny unitariańskie, a także inne, niezgodne z głównym nurtem chrześcijaństwa (nieraz dość osobliwe).

Do XIX-wiecznych ruchów restoracjonistycznych zaliczyć należy m.in.:

Elementy restoracjonistyczne w swoim nauczaniu posiadają również Żydzi mesjanistyczni.

Wiek XXEdytuj

Do ruchów o charakterze restoracjonistycznym powstałych w XX wieku należy zaliczyć m.in.:

Ruchy te mieszczą się w ścisłej definicji protestantyzmu. Jednak ruch mesjański odrzuca wiarę w Trójcę Świętą.

PoglądyEdytuj

Przegląd wyznańEdytuj

Pod względem doktrynalnym, ruch restoracjonistyczny jest bardzo zróżnicowany. Bardzo często pojawiają się wśród nich doktryny, nieobecne u innych chrześcijan i z tego powodu kontrowersyjne. Ponadto zróżnicowany jest stosunek różnych restoracjonistów do doktryn, które naucza protestantyzm (szczególnie ewangeliczny). Pod tym kątem, wyznania restoracjonistyczne można podzielić na kilka grup:

Charakterystyczne doktrynyEdytuj

Do cech wyróżniających wiele wyznań restoracjonistycznych zaliczyć można:

PrzypisyEdytuj

  1. Prawda o Ojcu, Synu i duchu świętym. W: „Czego naprawdę uczy Biblia?” [on-line]. jw.org. s. 201–204.
  2. Trójca [w:] Prowadzenie rozmów na podstawie Pism, wyd. 2 [online], Towarzystwo Strażnica, 2001, s. 365–388, ISBN 83-86930-47-0.
  3. Służenie razem ze strażnikiem!. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, s. 9, 10, 1 stycznia 2000. ISSN 1234-1150. , Biblioteka Internetowa Strażnicy
  4. Watchtower: Ogólnoświatowa działalność wydawnicza, dzięki której ludzie uczą się o Bogu (pol.). jw.org, 2014-04-03. [dostęp 2014-09-30].
  5. Jak powstają nasze publikacje w różnych językach?. W: „Kto dzisiaj wykonuje wolę Jehowy?' [on-line]. jw.org.
  6. Jaki powinniśmy mieć stosunek do władzy?. W: „Trwajcie w miłości Bożej” [on-line]. jw.org. s. 44.
  7. Jak trzymać się z dala od świata. W: „Trwajcie w miłości Bożej” [on-line]. jw.org. s. 50, 61.
  8. Watchtower: Dlaczego Świadkowie Jehowy nie idą na wojnę? (pol.). jw.org. [dostęp 2014-09-01].
  9. Dlaczego Świadkowie Jehowy nie przyjmują transfuzji krwi?. jw.org.
  10. Boży pogląd na życie. W: „Czego naprawdę uczy Biblia?” [on-line]. jw.org.