Otwórz menu główne

Rezerwat przyrody Brzozowy Grąd

Rezerwat przyrody Brzozowy Grądrezerwat przyrody położony na wyspie Brzozowy Grąd na Jeziorze Studzienicznym, w Augustowie w województwie podlaskim.

Brzozowy Grąd
rezerwat florystyczny
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Położenie Jezioro Studzieniczne, Augustów
Mezoregion Równina Augustowska
Data utworzenia 1963
Akt prawny M.P. z 1963 r. nr 14, poz. 81
Powierzchnia 0,08 ha
Ochrona czynna
Położenie na mapie powiatu augustowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu augustowskiego
Brzozowy Grąd
Brzozowy Grąd
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Brzozowy Grąd
Brzozowy Grąd
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Brzozowy Grąd
Brzozowy Grąd
Ziemia53°51′55,6″N 23°06′34,3″E/53,865444 23,109528

Spis treści

CharakterystykaEdytuj

Rezerwat powołano Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 14 stycznia 1963[1]. Według aktu powołującego[1] i Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody[2] powierzchnia rezerwatu wynosi 0,08 ha, zaś według opracowania Nadleśnictwa Szczebra – 0,12 ha[3]. W aktach prawnych nie określono rodzaju, typu i podtypu rezerwatu[2]. Według publikacji Nadleśnictwa Szczebra jest to rezerwat florystyczny[3].

Rezerwat znajduje się około 8 km na wschód od centrum Augustowa[4]. Położony jest w Nadleśnictwie Szczebra w obrębie Serwy w leśnictwie Przewięź (oddział 178h)[3]. Zajmuje całość niewielkiej wyspy „Brzozowy Grąd” w zachodniej części Jeziora Studzienicznego[3]. Długość linii brzegowej wyspy wynosi około 150 metrów[5]. Wyspa wzniesiona jest 15–50 cm nad taflę wody, zależnie od poziomu wody w jeziorze[3]. Od strony wsi Studzieniczna obrzeża wyspy są porośnięte kilkunastometrowym pasem trzcin[5]. Wyspę pokrywają gleby gruntowo-glejowe o wysokim stopniu uwilgotnienia, wytworzone z piasku słabogliniastego zalegającego na piaskach luźnych[3].

Celem ochrony w rezerwacie jest zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych stanowisk obuwika pospolitego – objętej całkowitą ochroną rzadkiej rośliny z rodziny storczykowatych[2][6].

Flora i faunaEdytuj

Roślinność rezerwatu stanowi stadium przejściowe w sukcesji zbiorowisk szuwarowych do zbiorowisk grądowych[3]. Dominuje las wilgotny, zaś na obrzeżach występuje inicjalny pas olsu[5]. Na drzewostan o niskim zadrzewieniu składa się olsza czarna i lipa w wieku 60 lat i miejscami olsza czarna w wieku 30 lat (wiek drzew z 2013)[3].

Rezerwat utworzono w celu ochrony obuwika pospolitego, jednak jego istnienie w rezerwacie jest zagrożone. W latach 90. XX w. odnotowano tylko 11 roślin tego gatunku.

Oprócz obuwika w rezerwacie występują też inne gatunki chronione: wawrzynek wilczełyko (ochrona ścisła), kalina koralowa, konwalia majowa, kruszyna pospolita (ochrona częściowa)[3].

Wyspa stanowi miejsce schronienia dla ptactwa wodno-błotnego[3].

Ochrona i zagrożeniaEdytuj

Rezerwat leży na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszcza i Jeziora Augustowskie oraz dwóch obszarów sieci Natura 2000: obszaru specjalnej ochrony ptaków „Puszcza Augustowska” (PLB200002) oraz obszaru siedliskowego „Ostoja Augustowska” (PLH200005)[7][8].

Obszar rezerwatu podlega ochronie czynnej[2]. Nadzór nad rezerwatem sprawuje Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku[2]. Według stanu na 2019 dla rezerwatu nie obowiązują zadania ochronne[2].

Rezerwat posiada plan ochrony zatwierdzony w 2008[9]. Plan ten identyfikuje dwa zagrożenia dla rezerwatu i definiuje sposoby zapobiegania:

  1. postępująca sukcesja drzew i krzewów powodująca zanik obuwika pospolitego – przeciwdziałaniem jest wykaszanie i usuwanie roślinności zielnej, krzewów i drzew[9]
  2. nadmierna penetracja terenu przez turystów – przeciwdziałaniem jest naprawienie i wymiana tablic informacyjnych oraz wzmożone kontrole rezerwatu i okolic w okresie letnim[9]

Plan ochrony zaleca też, aby nie lokalizować w otoczeniu 100 metrów od granic rezerwatu urządzeń i budowli, mogących pogorszyć stan środowiska[9].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 14 stycznia 1963 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody. [dostęp 2019-02-11].
  2. a b c d e f Rezerwat przyrody Brzozowy Grąd. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2019-02-11].
  3. a b c d e f g h i j Program ochrony przyrody Nadleśnictwa Szczebra 2013 ↓, s. 21.
  4. Odległość na podstawie: Geoportal.gov.pl. [dostęp 2011-07-25].
  5. a b c Program ochrony przyrody Nadleśnictwa Szczebra 2003 ↓, s. 12.
  6. Program ochrony przyrody Nadleśnictwa Szczebra 2003 ↓, s. 11.
  7. Na podstawie interaktywnej mapy na stronie Geoserwisu
  8. Natura 2000 – Standardowy formularz danych. Puszcza Augustowska PLB200002. Natura 2000. [dostęp 2019-02-11].
  9. a b c d Rozporządzenie nr 8/08 Wojewody Podlaskiego z dnia 14 sierpnia 2008 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody „Mały Borek”. Dziennik Urzędowy Województwa Podlaskiego. Nr 204. Poz. 2043 s. 17236–17237. [dostęp 2019-02-11].

BibliografiaEdytuj