Otwórz menu główne

Rezerwat przyrody Mały Borekrezerwat przyrody położony na terenie gminy Płaska w powiecie augustowskim w województwie podlaskim[1].

Mały Borek
rezerwat przyrody
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Mezoregion Równina Augustowska
Data utworzenia 1959
Akt prawny M.P. z 1959 r. nr 100, poz. 537
Powierzchnia 90,49 ha
Ochrona czynna
Położenie na mapie gminy Płaska
Mapa lokalizacyjna gminy Płaska
Mały Borek
Mały Borek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Mały Borek
Mały Borek
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Mały Borek
Mały Borek
Położenie na mapie powiatu augustowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu augustowskiego
Mały Borek
Mały Borek
Ziemia53°52′21″N 23°17′56″E/53,872500 23,298889

Spis treści

CharakterystykaEdytuj

Rezerwat został utworzony zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z 12 listopada 1959 roku[2]. W aktach prawnych nie określono rodzaju, typu i podtypu rezerwatu[1]. W dokumentacji Nadleśnictwa Płaska określany jest jako rezerwat leśny[3]. Powierzchnia rezerwatu wynosi 90,49 ha[1], zaś całkowita długość granic rezerwatu – 3,9 km[3]. W niektórych publikacjach pojawia się też powierzchnia rezerwatu 90,53 ha[4][3].

Przedmiotem ochrony w rezerwacie jest zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych typów boru sosnowego (czernicowego i łochyniowego), właściwych dla Puszczy Augustowskiej[2][1]. Udział borów sosnowych według danych z 2015 stanowił w rezerwacie 85,2%, zaś drzew iglastych – 89,4%[5].

Rezerwat leży na obszarze na obszarze Nadleśnictwa Płaska w leśnictwie Mały Borek w obrębie Płaska (oddziały 104, 105, 121, 122)[6]. Nadzór nad rezerwatem sprawuje Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku[1].

Flora i faunaEdytuj

W znajdujących się w rezerwacie borach świeżych i wilgotnych występuje duża domieszka świerka[3]. Runo stanowi tu borówka czarna, borówka brusznica, zaś w miejscach wilgotniejszych – trzęślica modra, borówka bagienna i bagno zwyczajne[3]. Występuje także turzyca kulista[3].

W środkowej części rezerwatu dużą powierzchnię zajmuje torfowisko wysokie z niskim i rzadkim drzewostanem sosnowych[3].

W południowej i południowo-wschodniej części rezerwatu występują dość młode olsy, złożone z olszy czarnej, brzozy brodawkowatej i brzozy omszonej[3]. Podszyt stanowi tutaj kruszyna, wierzba szara i wierzba uszata[3].

Rośliny i grzyby objęte ochroną na terenie rezerwatu to:

Według badań opublikowanych w 2016 występuje 45 gatunków porostów, z czego 12 jest umieszczonych na Czerwonej liście porostów w Polsce, zaś 3 na czerwonej liście porostów zagrożonych w północno-wschodniej Polsce[7]. Trzy gatunki są objęte ochroną ścisłą, a 8 ochroną częściową[7].

Badania z 1985 wykazały obecność na terenie rezerwatu ośmiu gatunków mrówek, żyjących w większości w gniazdach znajdujących się w zmurszałych pniakach[8]. Najliczniej występowały gatunki hurtnica pospolita, gmachówka cieśla, mniej licznie hurtnica wstydliwa i hurtnica podobna, zaś sporadycznie Formica eunieularia, mrówka pniakowa i mrówka ćmawa[8].

Znajdują się tu ostoje i tokowiska głuszca. Rezerwat od 2004 wchodzi w skład obszaru specjalnej ochrony ptaków „Puszcza Augustowska” (PLB200002) w sieci Natura 2000[9].

Ochrona i zagrożeniaEdytuj

Obszar rezerwatu objęty jest ochroną czynną[10]. Od 2008 obowiązuje dla rezerwatu plan ochrony przyrody[10]. Zakłada on zaniechanie wszelkich zmian stosunków wodnych w otoczeniu 100 metrów od granic rezerwatu, mogących mieć istotny wpływ na ekosystemy rezerwatu[10]. Jako możliwe zagrożenia oraz sposoby zapobiegania w planie wymienione są:

  1. zagrożenie: spadek poziomu wód gruntowych – zapobieganie: nieprowadzenie w okolicy prac melioracyjnych, obniżających poziom wód gruntowych[10]
  2. zagrożenie: zagrożenia ze strony szkodników owadzich – zapobieganie: monitorowanie stanu sanitarnego lasu, wyszukiwanie szkodników, zakładanie pułapek feromonowych[10]
  3. zagrożenie: redukcja liczebności ptaków związanych ze starymi dziuplastymi drzewami – zapobieganie: pozostawianie w rezerwacie drzew dziuplastych i martwych, które nie niosą ryzyka zasiedlenia przez owady zagrażające trwałości lasu[10]

W rezerwacie istnieje też duże zagrożenie pożarowe ze względu na dominację suchych borów sosnowych[5].

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj