Rezerwat przyrody Parkowe

Rezerwat przyrody „Parkowe”rezerwat leśny[1] na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, położony w miejscowościach Złoty Potok i Siedlec (gmina Janów, powiat częstochowski, województwo śląskie). Znajduje się na terenie Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd[3] oraz obszaru siedliskowego sieci Natura 2000Ostoja Złotopotocka” PLH240020[4].

Parkowe
Ilustracja
Fragment rezerwatu
rezerwat leśny
Typ fitocenotyczny[1][2]
Podtyp zbiorowisk leśnych[1][2]
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Położenie Złoty Potok, Siedlec
(gmina Janów)
Mezoregion Wyżyna Częstochowska
Data utworzenia 1957
Akt prawny M.P. z 1957 r. nr 75, poz. 464
Powierzchnia 234,13 ha
Ochrona czynna
Położenie na mapie gminy Janów
Mapa lokalizacyjna gminy Janów
Parkowe
Parkowe
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parkowe
Parkowe
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Parkowe
Parkowe
Położenie na mapie powiatu częstochowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu częstochowskiego
Parkowe
Parkowe
Ziemia50°41′28″N 19°25′08″E/50,691111 19,418889

Rezerwat ma charakter leśno-krajobrazowy. Zarządzany jest przez Nadleśnictwo Złoty Potok. Został utworzony 3 września 1957 dla zachowania wzgórz wraz z fragmentami doliny Wiercicy, a także form skalnych i starodrzewia. Powierzchnia rezerwatu wynosi obecnie 234,13 ha[1][2].

Historia rezerwatuEdytuj

  • w VIII w. istniał na tym terenie przedhistoryczny gród, usytuowany na wapiennym wzgórzu na terenie rezerwatu;
  • w latach 1852–1858 teren dzisiejszego rezerwatu był własnością gen. Wincentego Krasińskiego, ojca Zygmunta;
  • 1881 – powstaje pierwsza w kraju pstrągarnia;
  • 1907 – początki rezerwatu – hrabia Raczyński ogranicza wyrąb lasu na tym terenie;
  • 1927 – powstaje rewir rezerwatowy o nazwie „Parkowe” o powierzchni 105 ha;
  • 1957 – zatwierdzenie rezerwatu „Parkowe” na powierzchni 153,22 ha[5];
  • 1984 – powstaje projekt poszerzenia rezerwatu o kolejne 83 ha;
  • 2011 – rezerwat zostaje powiększony do 234,13 ha[1].

(na podstawie opracowania Janusz Hereźniak Rezerwaty przyrody ziemi częstochowskiej[6].

OpisEdytuj

Na terenie rezerwatu wyróżniamy: łęg jesionowo-olszowy, grąd subkontynentalny, buczynę sudecką, ciepłolubną buczynę storczykową, kwaśną buczynę niżową, bory mieszane sosnowo-dębowe i świeży bór sosnowy[6]. W obrębie rezerwatu znajdują się liczne ostańce, m.in. Diabelskie Mosty, Skała z Krzyżem, Brama Twardowskiego, a także jaskinie i schroniska (m.in. Grota Niedźwiedzia). We wschodniej części rezerwatu dwoma źródłami (Źródło Elżbiety i Źródło Zygmunta) wypływa rzeka Wiercica. Jest jeszcze Źródło Spełnionych Marzeń, a nad Wiercicą zabytkowy Młyn Kołaczew[7].

Flora (wybrane gatunki): buławnik czerwony, czosnek niedźwiedzi, lilia złotogłów, storzan bezlistny, żywiec dziewięciolistny[6].

Fauna (wybrane gatunki): wypławek alpejski, źródlarka karpacka, kozioróg dębosz, pstrąg tęczowy, pstrąg potokowy, gniewosz, myszołów włochaty, gołąb grzywacz, gołąb siniak, dzik, sarna[6].

Rezerwat nie posiada planu ochrony[2]; na mocy ustanowionych w maju 2014 roku na okres 5 lat zadań ochronnych jego obszar objęto ochroną czynną[2][8].

W bezpośredniej bliskości rezerwatu „Parkowe”, w kierunku południowo-zachodnim znajduje się rezerwat „Ostrężnik”[4].

 
Amfiteatr

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Zarządzenie Nr 34 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 17 listopada 2011 r. w sprawie rezerwatu przyrody "Parkowe". W: Dz. Urz. Województwa Śląskiego Nr 285, poz. 4813 [on-line]. 2011-12-01. [dostęp 2018-08-04].
  2. a b c d e Rezerwat przyrody Parkowe. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2019-07-31].
  3. Park Krajobrazowy Orlich Gniazd. Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego. [dostęp 2018-08-04].
  4. a b Na podstawie interaktywnej mapy na stronie Geoserwisu GDOŚ
  5. Wg Zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 3 września 1957 powierzchnia wynosiła 148,54 ha (M.P. z 1957 r. nr 75, poz. 464);
    Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 15 maja 1962 zmieniało powierzchnię na 153,22 ha (M.P. z 1962 r. nr 50, poz. 247).
  6. a b c d Janusz Hereźniak Rezerwaty przyrody ziemi częstochowskiej Studium przyrodniczo-historyczne Liga Ochrony Przyrody. Zarząd Okręgu w Częstochowie, Częstochowa 2002, ​ISBN 83-916542-0-6
  7. Rezerwat przyrody Parkowe w Złotym Potoku. [dostęp 2018-11-26].
  8. Zarządzenie Nr 19/2014 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 14 maja 2014 r. w sprawie ustanowienia zadań ochronnych dla rezerwatu przyrody „Parkowe”. [dostęp 2019-07-31].

Linki zewnętrzneEdytuj