Robert-François Damiens

Robert-François Damiens (ur. 9 stycznia 1715 w La Thieuloye, zm. 28 marca 1757 w Paryżu) – francuski służący, który 5 stycznia 1757 roku nieudanie zamachnął się na życie króla Francji Ludwika XV[1].

Robert-François Damiens
Ilustracja
Rycina z podobizną Damiensa
Data i miejsce urodzenia 9 stycznia 1715
La Thieuloye
Data i miejsce śmierci 28 marca 1757
Paryż
Przyczyna śmierci Rozerwanie końmi
Zawód, zajęcie Służący

ŻyciorysEdytuj

Wczesne życieEdytuj

Urodził się 9 stycznia 1715 roku w La Thieuloye, wiosce niedaleko Arras w północnej Francji jako ósme dziecko wśród dziesięciorga dzieci. Jego ojciec był biednym rolnikiem oraz strażnikiem więziennym, zaś matka zmarła gdy miał 16 lat[1]. W młodym wieku zaciągnął się do wojska, choć nie działał jako żołnierz a jako pracownik pomocniczy. Po zwolnieniu został sługą domowym w kolegium jezuitów w Paryżu, gdzie pracował do momentu, gdy ożenił się z tamtejszą kucharką (zasady kolegium zakazywały pracy żonatym lokajom). Następnie został zatrudniony w tej samej roli przez takie osoby jak Bertrand-François Mahé de La Bourdonnais czy Bèze de Lys[1].

ZamachEdytuj

5 stycznia 1757 roku o godzinie 16.00, gdy król wsiadał do powozu przed Wersalem, Damiens przebiegł obok ochroniarzy króla i dźgnął go małym nożem, zadając jedynie niewielką ranę. Nie próbował uciekać i został natychmiast zatrzymany. Grube zimowe ubrania Ludwika XV spowodowały, że nóż wbił się w jego pierś na mniej niż pół cala. Kiedy strażnik zatrzymał Damiensa, król krzyknął: „ Niech zostanie aresztowany, lecz nie róbcie mu krzywdy ”. Został później aresztowany[1].

Tortury i egzekucjaEdytuj

Minister sprawiedliwości Machaut d'Arnouville przybył wkrótce do Wersalu i nakazał torturowanie Damiensa. Początkowo przyłożono mu do stóp rozpalone kleszcze i przypalono ścięgna Achillesa, by zmusić go do mówienia o motywie zamachu i wspólnikach, lecz nie przyniosło to żadnego skutku. Następnego dnia Damiens został zabrany do więzienia[2].

 
Rycina z egzekucji Damiensa

W nocy z 17 na 18 stycznia Damiens został zabrany do Conciergerie do celu, w której uwięziony został poprzedni królobójca, Francois Ravaillac. Kiedy Damiens próbował popełnić samobójstwo podcinając sobie genitalia, przywiązano go do łóżka skórzanymi paskami za ręce i nogi. Proces rozpoczął się 12 lutego. Wykazano w nim, że Damien był jedynym autorem zamachu. Odbyło się dziesięć rozpraw, a wyrok wydano 26 marca, w imieniu którego Damiens został skazany na śmierć poprzez rozerwanie końmi i poćwiartowanie, najwyższemu wyrokowi śmierci w ówczesnej Francji, która przysługiwała jedynie królobójcom[3].

Kiedy obudzono go i zabrano z celi, Damiens powiedział:„ La Journée sera rude” („Dzień będzie ciężki”). Wykonanie wyroku odbyło się w Paryżu. Tortury poprzedzające egzekucję trwały kilka godzin i prowadzone były przed liczną widownią. Najpierw torturowano go rozpalonymi do czerwoności szczypcami; jego ręka, którą zamachnął się na Ludwika XV, została spalona siarką. Następnie w jego rany wlano stopiony wosk, ołów i wrzący olej. Po kilku godzinach cierpienia został oddany w ręce królewskiego kata, Charlesa-Henri Sansona i jego szesnastu pomocników[4]. Konie przywiązano do jego rąk i nóg, lecz konie nie były w stanie rozerwać jego ciała, więc kaci zostali zmuszeni do przecięcia więzadeł Damiena toporem. Po kolejnym szarpnięciu koni Damiens został rozczłonkowany, co zostało skwitowane aplauzem publiczności, a jego tors został wrzucony do ognia. Po jego śmierci szczątki zostały zamienione w popiół i rozrzucone w powietrze[5].

Całej egzekucji przypatrywał się Giacomo Cassanova, który zapłacił 600 franków za mieszkanie z widokiem na szafot, zaś do towarzystwa zaprosił cztery damy[5].

29 marca miejsce urodzenia Damiensa zostało zrównane z ziemią z zakazem jego odbudowy. Jego żona, córka i ojciec zostali wydaleni z królestwa pod groźbą natychmiastowej śmierci w przypadku powrotu[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Robert-François Damiens | French regicide, Encyclopedia Britannica [dostęp 2020-06-08] (ang.).
  2. n, The brutal execution of Robert-François Damiens., History of Sorts, 5 stycznia 2019 [dostęp 2020-06-08] (ang.).
  3. The Execution of Damiens, Philosophical Explorations, 23 lutego 2017 [dostęp 2020-06-08] (ang.).
  4. 2014 (ilust.), 1757: the execution of Robert Francois Damiens – why it haunts John Eagle, the Uncommon Attorney, and why it haunts his creator, Author of An Uncommon Attorney, Dark Satanic Mill and ten other novels., 5 listopada 2014 [dostęp 2020-06-08] (ang.).
  5. a b PUBLICZNE EGZEKUCJE, niniwa22.cba.pl [dostęp 2020-06-08].