Robert Jahoda-Żółtowski

Robert Ludwik Jahoda-Żółtowski, do 1919 roku Robert Ludwik Jahoda (ur. 24 listopada 1891 w Krakowie, zm. 21 czerwca 1972 tamże) – polski introligator, przedsiębiorca, działacz społeczny, polityk, poseł na Sejm IV (1935–1938) i V (1938–1939) kadencji w II RP.

Robert Jahoda-Żółtowski
Ilustracja
Robert Jahoda-Żółtowski ok. 1935 roku
Data i miejsce urodzenia 24 listopada 1891
Kraków
Data i miejsce śmierci 21 czerwca 1972
Kraków
Poseł na Sejm IV i V (1938–1939) kadencji
(II Rzeczypospolitej)
Okres od 1935
do 1939
Przynależność polityczna BBWR i OZN

ŻyciorysEdytuj

WykształcenieEdytuj

Zdał maturę w Gimnazjum św. Anny w Krakowie, następnie odbył studia w Akademii Handlowej i studia prawnicze na Uniwersytecie Wiedeńskim, studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego (5 semestrów w latach 1918–1923 i doktorat). Zdał egzamin czeladniczy i mistrzowski w zawodzie introligatora.

Działalność niepodległościowaEdytuj

Na przełomie lat 1911 i 1912 ukończył austriacką szkołę ochotniczą 1. Brygady Artylerii w Krakowie. W czasie I wojny światowej od 1914 walczył w armii austriackiej na froncie rosyjskim, był m.in. dowódcą kolumny amunicyjnej haubic. Od lutego 1918 roku do końca wojny służył na froncie włoskim jako oficer korpusu amunicyjnego 12. Brygady Artylerii Polowej. W październiku 1918 roku wrócił do Polski ze zwartym oddziałem obsługi artyleryjskiej (wyposażonej w konie, uzbrojenie i zapasy pieniężne) i złożył raport przed Polską Komisją Likwidacyjną w Krakowie. W latach 1918–1921 walczył w WP: był oficerem instrukcyjnym i referentem oświatowym, adiutantem Komendy Miasta Kraków, oficerem w Zbrojowni Kraków, następnie w Generalnym Inspektoracie Artylerii, oficerem interwencyjnym w Oddziale II Dowództwa Okręgu Generalnego Kraków. W czasie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku uczestniczył w obronie Warszawy, walcząc w szeregach batalionu zapasowego 6. pułku artylerii ciężkiej. W styczniu 1921 roku został bezterminowo urlopowany, a w maju 1922 roku przeniesiony do rezerwy w stopniu kapitana.

Praca i działalność społeczna i politycznaEdytuj

W okresie międzywojennym prowadził z ojcem zakład introligatorski w Krakowie. W latach 30. jako mistrz introligatorski został członkiem zarządu Związku Izb Rzemieślniczych oraz prezesem Krakowskiej Izby Rzemieślniczej i sędzią Sądu Okręgowego Handlowego w Krakowi oraz członkiem Zakonu Rycerskiego Zakonu Bibliofilów, utworzonego przez prof. Kazimierza Witkiewicza oraz członkiem Kapituły Orderu Białego Kruka. Był opiekunem Wielkiej Pieczęci Zakonu i Kapituły Orderu Białego Kruka w latach 1930–1963, cechmistrzem Cechu Introligatorów w Krakowie.

Był też członkiem Państwowej Rady Oświecenia Publicznego przy Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego oraz jednym z organizatorów Związku Oficerów Rezerwy i działaczem BBWR.

W wyborach parlamentarnych w 1935 roku został wybrany posłem na Sejm IV kadencji (1935-1938) 13 439 głosami z listy państwowej z okręgu nr 80, obejmującego obwody I, II i III Krakowa. W kadencji tej należał do Parlamentarnej Grupy Krakowskiej (w której był sekretarzem). Pracował w komisjach: kontroli długów państwa (był jej zastępcą członka), przemysłowo-handlowej, skarbowej (w sesji 1935–1936 był jej zastępcą przewodniczącego) i spraw zagranicznych[1][2]. W 1936 roku został wybrany do specjalnej komisji budowlanej.

W wyborach parlamentarnych w 1938 roku został ponownie wybrany posłem na Sejm V kadencji (1938-1939) z listy państwowej z tego samego okręgu (nr 80). W kadencji tej należał do klubu OZN. Pracował w komisjach: budżetowej, komunikacji, przemysłowo-handlowej, regulacji, skarbowej i spraw zagranicznych[1][2]. W 1938 roku był wybrany do specjalnej komisji ds. samorządu miejskiego[2].

Po II wojnie światowej, od śmierci ojca (w 1947 roku) kierował rodzinnym zakładem, a następnie po jego upaństwowieniu w 1950 roku i przekształceniu w Spółdzielnię Przemysłu Artystycznego „Starodruk” pracował w niej jako konserwator.

OdznaczeniaEdytuj

oraz Order Białego Kruka, przyznawany przez Kapitułę Zakonu Rycerskiego Zakonu Bibliofilów[3].

Życie prywatneEdytuj

Był synem Roberta i Emilii z domu Żółtowskiej. Nie założył rodziny[2].

Ojciec Roberta – Robert Jahoda (1862–1947) był artystą introligatorem, uważany przez współczesnych za najlepszego introligatora i konserwatora starodruków i rękopisów[2]

Stryj Roberta Karol Jahoda de Lubomir (1860–1953) był pułkownikiem Cesarskiej i Królewskiej armii, m.in. komendantem żandarmerii konnej w Galicji, generałem brygady Wojska Polskiego.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Scriptor (opr.): Sejm i Senat 1935–1938 IV kadencja. Warszawa: nakładem Księgarni F. Hoesicka, 1936, s. 252.
  2. a b c d e f Biblioteka sejmowa – Parlamentarzyści RP: Robert Jahoda-Żółtowski. [dostęp 2012-06-29].
  3. Andrzej Mieczysław: Poszukiwania osób i rodzin. [dostęp 2012-06-30].