Otwórz menu główne

Rogóżka

wieś w województwie dolnośląskim

Rogóżka (niem. Wolmsdorf) – zanikająca wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Stronie Śląskie, w górnym biegu części Konradowskiego Potoku, w Krowiarkach[1].

Rogóżka
Wapiennik w Rogóżce datowany na 1934 r.
Wapiennik w Rogóżce datowany na 1934 r.
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina Stronie Śląskie
Wysokość 560-740[1] m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 0[2]
SIMC 0990706
Położenie na mapie gminy Stronie Śląskie
Mapa lokalizacyjna gminy Stronie Śląskie
Rogóżka
Rogóżka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rogóżka
Rogóżka
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Rogóżka
Rogóżka
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kłodzkiego
Rogóżka
Rogóżka
Ziemia50°17′17″N 16°48′38″E/50,288056 16,810556
Ruiny kaplicy

Spis treści

Podział administracyjnyEdytuj

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

NazwaEdytuj

Pierwotna nazwa wsi brzmiała Sosnowo i wywodzi się od polskiej nazwy drzewa - sosny. Śląski pisarz Konstanty Damrot w swojej pracy o śląskim nazewnictwie z 1896 roku wydanej w Bytomiu wymienia dwie nazwy miejscowości: polską „Sosnowo” oraz niemiecką „Wolmsdorf” cytując również szereg zlatynizowanych staropolskich nazw zanotowanych w łacińskich dokumentach z lat: 1260 Sosnova, 1351 Susnowo, 1317 Sosnowe vel Wolframsdorf[3].

Po II wojnie światowej polska administracja nazwała wieś Rogóżka.

HistoriaEdytuj

Wieś powstała na początku XIV w. – w dokumencie z 1364 roku wymieniana była pod nazwą Wolframsdorf[1]. W 1743 r. działał tu wapiennik przerabiający miejscowe złoże dolomitu na wapno palone[1]. Eksploatacja dolomitu i marmuru utrzymywała się tu do lat 60. XX wieku[1]. Po odkrywkowej kopalni pozostało duże wyrobisko. W XIX i XX wieku wieś funkcjonowała jako letnisko. Mimo znacznej wysokości, dzięki specyficznemu mikroklimatowi udawały się tutaj uprawy sadownicze, a nawet winorośli.

W 1945 r. wieś została włączona do Polski, uzyskując obecną nazwę. Jej mieszkańców wysiedlono do Niemiec. Osadnictwo polskie rozwijało się jednak słabo i obecnie wieś jest praktycznie opustoszała – zachował się tylko jeden zamieszkany do niedawna dom. O wielkości wsi świadczą jedynie ruiny i zdziczałe drzewa owocowe. Jeszcze w latach 90. XX w. widoczne były ruiny kaplicy, którą zniszczyło bliskie sąsiedztwo kopalni odkrywkowej.

W 2008 roku władze gminy Stronie Śląskie przeznaczyły tereny dawnej wsi na sprzedaż w prawie w całości[4]. W sierpniu 2008 dziennik „Polska” poinformował[5], że była żona biznesmena Jana Kulczyka, Grażyna, zamierza kupić Rogóżkę za cenę nie mniejszą niż 13 milionów złotych. Grażyna Kulczyk jest już właścicielką kilku hektarów ziemi w sąsiedniej wsi, w Konradowie. Po transakcji Rogóżka mogłaby zmienić nazwę; gazeta spekuluje, że mogłaby to być nazwa nawiązująca do nazwiska właścicieli.

W kwietniu 2016 wieś została sprzedana za 12,5 mln zł zarejestrowanej w powiecie poznańskim spółce Liasis[6][7].

TurystykaEdytuj

W Rogóżce zaprzestano całkowicie eksploatacji złoża marmuru pod koniec lat 90. XX wieku, m.in. z powodu odkrycia jaskini[1]. Opustoszałe wyrobisko jest dobrym miejscem do pozyskania okazów skał i minerałów: marmuru, dolomitu i kalcytu. W pobliżu dobrze zachowana, ciekawa budowla poniemieckiego wapiennika[1].

JaskinieEdytuj

4 listopada 1885 r. przy eksploatacji złoża marmuru odkryto w Rogóżce jaskinię, którą wówczas nazwano Wolmsdorferhöhle. Łączna długość jej chodników wynosiła około 350 m i znaleziono w niej liczne szczątki zwierząt plejstoceńskich. Jaskinię dokładnie przebadano pod kątem geologicznym, paleontologicznym i biologicznym oraz udostępniono do zwiedzania, co wydatnie poprawiło popularność wsi jako letniska. Była też ona celem licznych wycieczek z pobliskiego kurortu Lądka-Zdroju. W 1947 r. stan jaskini był bardzo dobry, jednak Polacy, nowi gospodarze tych terenów, wznowili tu eksploatację złoża, co doprowadziło w ciągu kilkunastu lat do całkowitego zlikwidowania jaskini. W 1962 r. zniszczono ją całkowicie.

21 kwietnia 1985 harcerze ze Stronia Śląskiego zajmujący się speleologią, z 6 Drużyny Harcerskiej „Trampy” – Dariusz Data, Dariusz Wyleciał, Robert Magierowski i Roman Zięba – odkryli i rozpoznali otwór nowej jaskini. Znajduje się on na ścianie wyrobiska, 41 m nad dnem doliny, zaledwie kilka metrów poniżej jego górnej krawędzi. Eksploracja prowadzona przez kolejne lata odkryła 270 m podziemnych korytarzy. Jaskinia ta istnieje do dziś pod nazwą Jaskinia na Ścianie (wcześniej „Jaskinia Załom”)[1]. Jest zamknięta i zabezpieczona przed dewastacją.

Osobny artykuł: Jaskinia na Ścianie.

Ludzie związani z RogóżkąEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 16: Masyw Śnieżnika i Góry Bialskie. Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1993, s. 282-284. ISBN 83-7005-341-6.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  3. Konstanty Damrot: Die älteren Ortsnamen Schlesiens, ihre Entstehung und Bedeutung: mit einem Anhange über die schlesisch-polnischen Personennamen: Beiträge zur schlesischen Geschichte und Volkskunde. Beuthen: Verlag von Felix Kasprzyk, 1896, s. 180.
  4. Wioska na sprzedaż. naszesudety.pl, 6 sierpnia 2008. [dostęp 2016-04-28].
  5. 500-letnią wieś na Dolnym Śląsku... sprzedam.
  6. Dolny Śląsk: opuszczona wieś sprzedana prywatnym inwestorom
  7. Wieś Rogóżka sprzedana za ponad 12 milionów

BibliografiaEdytuj