Romuald Mieczkowski

litewski poeta, dziennikarz, publicysta, scenarzysta i reżyser

Romuald Mieczkowski (ur. 11 lutego 1950 w Fabianiszkach[1]) – litewski poeta, dziennikarz, publicysta, scenarzysta i reżyser[2] narodowości polskiej, działacz społeczności polskiej na Litwie, współzałożyciel i redaktor naczelny kwartalnika literackiego „Znad Wilii[3][4]. Twórca i organizator Międzynarodowych Spotkań Poetyckich „Maj nad Wilią”[5].

Romuald Mieczkowski
Romuald Miečkovski
Tomasz Bończa
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

11 lutego 1950
Fabianiszki

Narodowość

polska

Alma Mater

Wileński Instytut Pedagogiczny

Dziedzina sztuki

literatura piękna

Ważne dzieła

W Ostrej Bramie, Sennik wileński, Na litewskim paszporcie, Pomiędzy, Mój barbarzyńca

Odznaczenia
Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej” Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi RP Krzyż Oficerski Orderu Zasługi RP Odznaka „Honoris Gratia”

Życiorys

edytuj

Działalność zawodowa

edytuj

W 1973 ukończył polonistykę i geografię w Wileńskim Instytucie Pedagogicznym[6]. Po ukończeniu studiów pracował jako dziennikarz w „Czerwonym Sztandarze[6]. Od 1980 był kierownikiem działu polskiego w Radiu Litewskim, a w 1989 był założycielem cotygodniowego magazynu polskiego „Panorama Tygodnia” (później „Rozmowy Wileńskie”) w Telewizji Litewskiej LRT, który prowadził do 2002.

W grudniu 1989 wspólnie z Czesławem Okińczycem założył czasopismo „Znad Wilii” – pierwszą na terenie Związku Sowieckiego prywatną gazetę wydawaną po polsku[7]. Nieprzerwanie od 1989 do dziś pozostaje jego redaktorem naczelnym (obecnie ukazuje się jako kwartalnik)[8]. Inicjator odrodzonych Śród Literackich w Celi Konrada w Wilnie, wchodził w skład ich Kolegium w latach 1992-2000, do likwidacji Celi[9]. Był również współzałożycielem Radia „Znad Wilii”. W 1995 razem z Wandą Marcinkiewicz założył w Wilnie Polską Galerię Artystyczną „Znad Wilii”[10], był koordynatorem i kuratorem ponad 300 wystaw na Litwie, w Polsce i innych krajach. Od 2004 zajmuje się także działalnością wystawienniczo-kulturalną w Warszawie[6]. Od 2006 jest kuratorem wystaw Mazowieckiego Centrum Kultury i Sztuki (obecnie Mazowiecki Instytut Kultury) w Warszawie. W Mazowieckim Instytucie Kultury (MIK), w ciągu 15 lat w warszawskim Ratuszu, a także w innych placówkach wystawienniczych zorganizował ok. stu wystaw malarstwa, grafiki, fotografii, plakatu. Znaczna część ich dotyczyła Litwy, Białorusi i Ukrainy, brał udział w życiu placówki, doprowadził do współpracy z MIK-iem podczas festiwali „Maj nad Wilią”[11]. Od 1994 do 2023 organizował w Wilnie coroczne Międzynarodowe Spotkania Poetyckie „Maj nad Wilią”[12], a od 2013 współorganizuje w Warszawie Festiwal Filmów Emigracyjnych „Emigra”. Jako dziennikarz i publicysta współpracował m.in. z Telewizją Polską, Polskim Radiem, BBC i „Nowym Dziennikiem”.

Działalność społeczna

edytuj

W 1988 brał udział w zakładaniu Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego Polaków na Litwie, pierwszej powojennej polskiej organizacji na Litwie, przekształconej w 1990 w Związek Polaków na Litwie[13]. Należał do jej kierownictwa. Od 2000 jest prezesem Zarządu Stowarzyszenia Inicjatywa na Rzecz Rozwoju Kultury „Znad Wilii”. Od 2004 należy do Związku Pisarzy Litwy[14] oraz międzynarodowej grupy literackiej „Magnus Ducatus Poesis”[15].

Twórczość

edytuj

Debiutował opowiadaniem w 1966 pt "ZIMA" wydrukowanym w Młodych Zastępach, w „Czerwonym Sztandarze” – jedynym polskim dzienniku z ZSRR, datowanym rokiem 1965 albo 1966.[16]

 
Romuald Mieczkowski udziela wywiadu podczas Maja nad Wilią w Poszawszu w 2015 roku

Jest autorem wielu publikacji, tekstów prasowych, scenariuszy radiowych i telewizyjnych. Wydał następujące zbiory wierszy:

  • W Ostrej Bramie (Warszawa, 1990)
  • Co bym stracił (Kraków, 1990)
  • Wirtuozeria grubo po północy (Suwałki, 1991)
  • Powrócę (Warszawa, 1992)
  • Podłoga w Celi Konrada (Warszawa, 1992)
  • Sennik wileński (Warszawa, 1995)
  • Sen w ogrodach Moneta (Zielona Góra, 1996)
  • Dźwięki ulicy Szklanej (Bydgoszcz, 1999)
  • Zbudować łódź (Toruń, 2006)
  • Nikt nie woła (Wilno, 2008), ISBN 978-9986-532-04-0
  • Na litewskim paszporcie (Wilno, 2011), ISBN 978-9986-532-06-4[17]
  • Pomiędzy (Wilno, 2018), ISBN 978-9986-532-09-5[18]
  • Mój barbarzyńca  (Wilno 2021), ISBN 978-9986-532-14-9[19]

oraz zbiór prozy

Swoje utwory publikował w pismach na Litwie, w Polsce i innych krajach, m.in. w „Literatūra ir menas”, „Kultūros barai”, „Twórczość”, „Akcent”, „Borussia”. Opracował antologię 50 współczesnych poetów Przenieść Wilno do serca. Portret miasta (2009)[1]. Jego utwory były tłumaczone na języki obce (m.in. angielski, francuski, rosyjski, włoski). Tłumaczy z języka litewskiego i języków słowiańskich. Publikuje również felietony pod pseudonimem Tomasz Bończa.

Odznaczenia i ordery

edytuj

Wyróżnienia i nagrody

edytuj

Bibliografia

edytuj

Przypisy

edytuj
  1. a b Andrzej Sznajder: Romuald Mieczkowski – poszukiwanie tożsamości. Kurier Galicyjski, 2015-01-20. [dostęp 2016-02-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-06)]. (pol.).
  2. Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział Warszawa, „Nieobecny” – bohater: Sławomir Worotyński, reż. Romuald Mieczkowski, Agata Lewandowski, http://sppwarszawa.pl/pisarz-tez-czlowiek-przeglad-filmow-o-pisarzach/
  3. RADIO DLA CIEBIE 2 grudnia 2018, Łosiowisko: Kwartalnik „Znad Willi” – spotkanie z Romualdem Mieczkowskim, https://www.rdc.pl/podcast/losiowisko-z-mik-iem-kwartalnik-znad-willi-spotkanie-z-romualdem-mieczkowskim/, dostęp: 8 lutego 2021.
  4. Telewizja Polska S.A, Kwartalnik “Znad Wilii” [online], halopolonia.tvp.pl [dostęp 2023-07-18] (pol.).
  5. Leonard Drożdżewicz, Majowy łuk triumfalny, „Znad Wilii” (2(94)), 2023, s. 28-30 [dostęp 2023-07-24].
  6. a b c Halina Turkiewicz: Przenieść Wilno do serca. Magazyn Wileński, luty 2010. [dostęp 2016-02-05]. (pol.).
  7. Jadwiga Podmostko: 25-lecie pisma „Znad Wilii”. Kurier Wileński, 2014-12-15. [dostęp 2016-02-05]. (pol.).
  8. Biblioteka Narodowa, Czasopismo Znad Wilii, Romuald Mieczkowski (red.) [online].
  9. Biblioteka Oliwska, Wieczór z Romualdem Mieczkowskim [online], WOJEWÓDZKA I MIEJSKA BIBLIOTEKA PUBLICZNA w Gdańsku, 10 stycznia 2023 [dostęp 2023-01-25] (pol.).
  10. Halina Turkiewicz, Przenieść Wilno do serca [online], www.magwil.lt [dostęp 2020-11-23].
  11. W OKOLICACH „ZNAD WILII”, „Znad Wilii”, nr 3 (87), 2021, s. 151.
  12. Romuald Mieczkowski, Ruszył festiwal „Powroty Poezji nad Wilię” (w ramach XVII MFP „Maj nad Wilią”) [online], Wilnoteka.lt, 26 listopada 2020.
  13. Mieczkowski Romuald, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2020-11-23].
  14. admin, Miečkovskis Romualdas [online], Lietuvos rašytojų sąjunga, 2 kwietnia 2012 [dostęp 2020-03-04] (lit.).
  15. Czwartek poetycki: Magnus Ducatus poesis [online], PolskieRadio.pl [dostęp 2020-03-04].
  16. Romuald Mieczkowski, ZIMA [online].
  17. Wierszowisko [online], Dziennik Polski, 14 lipca 2012 [dostęp 2020-11-23] (pol.).
  18. Leonard Drożdżewicz, POMIĘDZY krajobrazami zastygłymi w stop-klatkach, „Znad Wilii”, nr 4 (76) z 2018 r., s. 61-62., 2018.
  19. Romuald Mieczkowski, Mój barbarzyńca (Wilno 2021), s. 160, ISBN 978-9986-532-14-9.
  20. Tomasz Snarski, Były sobie Fabianiszki? Recenzja książki Romualda Mieczkowskiego [online] [dostęp 2020-11-23] (pol.).
  21. M.P. z 1999 r. nr 7, poz. 82
  22. 7. Złote Sowy Polonii - Komunikat prasowy [online], jupiter-online.at [dostęp 2020-11-23].
  23. Polska Bibliografia Literacka (PBL) [online], pbl.ibl.poznan.pl [dostęp 2020-11-23].
  24. POLCUL - Lista Laureatów od 1990 [online], www.polcul.pl [dostęp 2020-11-23].
  25. Edward Walewander, Człowiek i książka, Wydawnictwo Liber Duo, Lublin 2020, s. 125-127.
  26. Laureaci dotychczasowych edycji konkursu im. Zygmunta Glogera [online], www.stopkapress.com.pl [dostęp 2020-03-04].
  27. Nagrody marszałka Senatu i nagrody Fidelis Poloniae'2008 - rozdane [online], www.senat.gov.pl [dostęp 2020-11-23].
  28. W Wiedniu rodzą się polonijne Złote Sowy! [online], Polonia.sk, 3 kwietnia 2012 [dostęp 2020-11-23] (słow.).
  29. Romuald Mieczkowski laureatem Nagrody im. Macieja Płażyńskiego - Wiadomości Znad Wilii [online], zw.lt, 20 marca 2014 [dostęp 2020-11-23] (pol.).
  30. Zarządzenie Nr 2978/2015 Prezydenta miasta Krakowsa z dnia 04.11.2015 r. w sprawie nadania odznak [online].
  31. Instytut Filologii Polskiej UwB - "MIĘDZY WIERSZAMI"- spotkanie z Romualdem Mieczkowskim [online], ifp.uwb.edu.pl [dostęp 2020-11-23].
  32. Nagrody im. Witolda Hulewicza [online], 10 sierpnia 2020 [dostęp 2020-11-23] [zarchiwizowane z adresu 2020-11-27] (pol.).