Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy miasta w obwodzie rostowskim. Zobacz też: Rostów.

Rostów nad Donem (ros. Ростов-на-Дону, Rostow-na-Donu), miasto w południowej Rosji, nad Donem, niedaleko jego ujścia do Morza Azowskiego.

Rostów nad Donem
Ростов-на-Дону
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Rosja
Obwód  rostowski
Burmistrz Zinajda Niejarochina
Powierzchnia 354 km²
Wysokość 130 m n.p.m.
Populacja (I 2015)
• liczba ludności
• gęstość

1 115 000[1]
2 960,8 os./km²
Nr kierunkowy +7 863
Kod pocztowy 344000–344999
Tablice rejestracyjne 61; 161
Podział miasta 8 rejonów
Położenie na mapie obwodu rostowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu rostowskiego
Rostów nad Donem
Rostów nad Donem
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Rostów nad Donem
Rostów nad Donem
Ziemia47°13′N 39°42′E/47,216667 39,700000
Strona internetowa
Portal Portal Rosja
Rostów nad Donem

Spis treści

HistoriaEdytuj

Osada założona w roku 1749. Prawa miejskie nadane zostały przez cara Aleksandra I w roku 1807. Od roku 1811 miasto posiadało już swój herb. Leżało w granicach guberni jekaterynosławskiej, natomiast w 1887 roku weszło w skład Obwodu Wojska Dońskiego. W latach 1913–1919 w Rostowie działał polski Klub Ogniwo. W okresie bezpośrednio po I wojnie światowej w Rostowie funkcjonowała polska placówka o charakterze konsularnym.

W okresie rewolucji i wojny domowej w Rosji Rostów nad Donem kilkakrotnie przechodził z rąk do rąk. W grudniu 1917 r. bolszewicy zorganizowali w mieście udane powstanie zbrojne. Po kilku dniach jednak kozackie oddziały pod dowództwem Aleksieja Kaledina pokonały silniejszą liczebnie, lecz gorzej zorganizowaną i dowodzoną Gwardię Czerwoną[2]. W Rostowie i Nowoczerkasku gen. Ławr Korniłow i gen. Michaił Aleksiejew rozpoczęli tworzenie białej Armii Ochotniczej[3]. Chcąc zniszczyć tę siłę w zarodku, rząd Lenina skierował nad Don zgrupowanie pod dowództwem Władimira Antonowa-Owsiejenki, co zmusiło białych do opuszczenia miasta w końcu lutego 1918 r.[4] Rostów został stolicą Dońskiej Republiki Radzieckiej, która przetrwała do maja tego samego roku[5]. W tym miesiącu Rostów zajęły wojska niemieckie[6]. Następnie Rostów nad Donem znajdował się w granicach kozackiej, sprzymierzonej z białymi Siłami Zbrojnymi Południa Rosji Republiki Dońskiej, której stolicą był Nowoczerkask. Został ponownie zajęty przez Armię Czerwoną w styczniu 1920 r.[7] 20 lutego 1920 r. generał Aleksandr Kutiepow odniósł pod Rostowem jedno z ostatnich zwycięstw białych w wojnie domowej, ponownie zajmując miasto, jednak trzy dni później musiał się z niego wycofać[8].

DemografiaEdytuj

w 1897[9]:

  1. Rosjanie – 94 673 (79,24%)
  2. Żydzi – 11 183 (9,36%)
  3. Ukraińcy – 5612 (4,70%)
  4. Ormianie – 2216 (1,85%)
  5. Polacy – 1444 (1,21%)
  6. Niemcy – 1182 (0,99%)
  7. Tatarzy – 1172 (0,98%)
  8. Grecy – 702 (0,59%)

w 2010:

  1. Rosjanie – 960 883 (90,09%)
  2. Ormianie – 41 553 (3,40%)
  3. Ukraińcy – 16 249 (1,52%)
  4. Azerowie – 6739 (0,63%)
  5. Tatarzy – 5291 (0,50%)
  6. Gruzini – 3960 (0,37%)
  7. Białorusini – 2874 (0,27%)
  8. Koreańczycy – 2792 (0,26%)

GospodarkaEdytuj

Obecnie miasto jest ośrodkiem przemysłu maszynowego, elektrotechnicznego, spożywczego, chemicznego, drzewnego. Do największych przedsiębiorstw zaliczają się:

  • OAO Ałmaz – producent środków walki elektronicznej i sprzętu łączności,
  • OAO Horyzont – producent radarów i urządzeń nawigacyjnych dla wojska i użytkowników cywilnych,
  • OAO Zawod-Kwant – jedyny w Rosji producent układów orientacji dla statków kosmicznych,
  • Rostwiertoł – jedna z największych w Rosji wytwórni śmigłowców. Produkuje m.in. śmigłowce: Mi-24, Mi-26, Mi-28 i Mi-35,
  • Empils – jeden z największych w Rosji producentów farb i lakierów.

TransportEdytuj

NaukaEdytuj

Rostów nad Donem jest też ośrodkiem naukowym (szkoły wyższe, instytuty badawczo-rozwojowe). Uniwersytet Warszawski został ewakuowany z Warszawy do Rostowa nad Donem w roku 1915 i powstała wówczas uczelnia (obecnie Południowy Uniwersytet Federalny) uznaje się za spadkobiercę warszawskiego uniwersytetu[10].

SportEdytuj

WojskoEdytuj

W kulturzeEdytuj

Jest miejscem akcji powieści Rusłana Mielnikowa Mrówańcza należącej do Uniwersum Metro 2033, jak również powieści Piotra Kołodziejczaka Klępy śpią – drugiej części trylogii Życia w życiu, w której autor opisuje życie w radzieckiej rzeczywistości przełomu lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku.

Miasta partnerskieEdytuj

Urodzeni w Rostowie nad DonemEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b dane Federalnej Służby Statystyki Państwowej na 1 stycznia 2015.
  2. P. Kenez, Red Attack…, s. 64–65.
  3. P. Kenez, Red Attack…, s. 69.
  4. P. Kenez, Red Attack…, s. 95.
  5. P. Kenez, Red Attack…, s. 118.
  6. P. Kenez, Red Attack…, s. 131.
  7. P. Kenez, Red Advance…, s. 222.
  8. P. Kenez, Red Advance…, s. 238–239.
  9. Demoscope Weekly – Annex. Statistical indicators reference, demoscope.ru [dostęp 2017-11-26].
  10. Южный федеральный университет, www.sfedu.ru [dostęp 2018-05-25] (ros.).
  11. Указ Президента РФ от 20.09.2010 № 1144 «О военно-административном делении Российской Федерации».

BibliografiaEdytuj

  • P. Kenez, Red Attack, White Resistance: Civil War in South Russia 1918, New Academia Publishing, Washington DC, ​ISBN 0-9744934-5-7​.
  • P. Kenez, Red Advance, White Defeat. Civil War in South Russia 1919–1920, New Academia Publishing, Washington DC 2004, ​ISBN 0-9744934-5-7​.

Linki zewnętrzneEdytuj