Rozejm w Compiègne (1940)

Rozejm w Compiègneukład o zawieszeniu broni między Niemcami a Francją podpisany 22 czerwca 1940 o godzinie 18:50 w lesie Compiègne[1].

Rozejm w Compiègne
Ilustracja
Generał Wilhelm Keitel przekazuje generałowi Charles’owi Huntzigerowi dokument z treścią rozejmu
Data 22 czerwca 1940
Miejsce wagon salonowy w lesie Compiègne
Przyczyna kampania francuska 1940
Terytorium Francja
Strony traktatu
 III Rzesza  Francja
Przywódcy
Wilhelm Keitel Charles Huntziger

HistoriaEdytuj

Układ został podpisany przez szefa sztabu Oberkommando der Wehrmacht, generała pułkownika Wilhelma Keitela[1], posiadającego upoważnienie Führera Rzeszy Niemieckiej i Wodza Naczelnego niemieckich sił zbrojnych oraz generała armii Charlesa Huntzigera[1], przewodniczącego delegacji wyposażonego w należyte pełnomocnictwa rządu francuskiego.

W składzie delegacji francuskiej znajdowali się: ambasador Leon Noël, wiceadmirał eskadry Maurice Le Luc, generał lotnictwa Jean Bergeret i generał korpusu armijnego Georges Parisot.

Na żądanie Adolfa Hitlera układ został podpisany w tym samym miejscu i w tym samym wagonie salonowym (wagon z Compiègne), w którym 11 listopada 1918 Cesarstwo Niemieckie podpisało zawieszenie broni kończące I wojnę światową. Wspomniany wagon został później przewieziony do Crawinkel jako zdobycz wojenna i tam w 1945 został zniszczony przez SS. Rama wagonu prawdopodobnie przetrwała pożar i wagon został odbudowany pod koniec lat czterdziestych jako wagon roboczy. Został ponownie przebudowany w 1970 i używany jako wagon zakładowy w Weichenwerk Gotha. Był nazywany kanapą ze względu na jego miękkie zawieszenie. Jedynym wskazaniem pochodzenia były odlane litery na maźnicach wagonu. Po wypadku został zezłomowany w 1986.

Układ wszedł w życie w dniu 25 czerwca 1940, po zawarciu porozumienia między rządem francuskim a rządem włoskim w sprawie przerwania działań wojennych[1] (Włoska inwazja na Francję 1940).

Rząd francuski przeniósł się do Vichy. Niemcy zdobyli ekwipunek mogący wyposażyć 55 dywizji. Alzacja i Lotaryngia zostały de facto choć nieoficjalnie anektowane do III Rzeszy, poddane niemieckiej administracji cywilnej oraz objęte zaciągiem do Wehrmachtu.

PostanowieniaEdytuj

  • Na mocy art. 2 północna i zachodnia część Francji wraz z całym francuskim wybrzeżem Atlantyku, znalazła się pod okupacją niemiecką (obszar na północ i zachód od linii GenewaDoleToursMont-de-Marsan, patrz mapa), aż do granicy z Hiszpanią[1].
  • III Rzesza pozostawiła lokalne władze francuskie w „strefie okupowanej” (fr. Zone occupée), jednakże w art. 3. ustalono, że Wehrmacht ma „prawa okupanta”, co znaczyło, że lokalne władze powinny współpracować z Niemcami we „właściwy sposób”[1].
  • Pozostała część Francji (gdzie wkrótce ukonstytuowało się Państwo Francuskie) oraz terytoria zamorskie nie były okupowane.
  • Francja mogła posiadać zgodnie z art. 4 jedynie siły wojskowe niezbędne do zapewnienia porządku wewnętrznego[1]. Na tej mocy powstała następnie Armia Rozejmowa (fr. Armée d’armistice), liczącą do 100 tys. ludzi (8 dywizji i 4 pułki kawalerii) we Francji metropolitalnej, bez czołgów, broni przeciwpancernej i przeciwlotniczej oraz artylerii powyżej kalibru 75 mm, oraz ponad 200 tys. w koloniach (Algieria, Maroko, Tunezja, Francuska Afryka Zachodnia, Syria i Liban, Indochiny Francuskie i in.), wyposażonych w czołgi, artylerię dużego kalibru oraz broń przeciwpancerną i przeciwlotniczą.
  • Art. 5 stanowił, że Francja ma wydać Niemcom cały sprzęt wojenny armii lądowej, a w art. 18 zobowiązała się do utrzymywania okupacyjnej armii niemieckiej[1].
  • Dodatkowo w art. 8 strona niemiecka zobowiązała rząd francuski do zabezpieczenia i rozbrojenia floty, zapewniając jednocześnie, że nie zostanie ona wcielona do Kriegsmarine[1]. Francja pozostawała zatem w posiadaniu jednej z czołowych co do siły flot wojennych świata[2][3], posiadającej bazę częściowo w Tulonie, częściowo w portach Afryki francuskiej (Al-Marsa al-Kabir koło Oranu, Dakar). Warunek rozbrojenia okrętów nie został wykonany i nie był egzekwowany wobec podjętej już na początku lipca 1940 próby brytyjskiej przejęcia siłą francuskiej marynarki wojennej, lub jej internowania (Operacja Catapult).
  • Na mocy art. 20 w niemieckiej niewoli pozostało około 1,5 mln żołnierzy francuskich. Mieli oni stanowić siłę roboczą Niemiec do czasu zawarcia ostatecznego układu pokojowego.

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i Jean-Pierre Maury: Armistice 1940, France Allemagne, MJP, université de Perpignan. [dostęp 2021-09-30].
  2. Shahan Russell, July 3rd 1940, No Longer Allies, The British Sank The French Fleet At Mers-el-Kebir, „WAR HISTORY ONLINE”, 3 lipca 2016 [dostęp 2018-11-28] (ang.).
  3. Fleets 1939, „WW2 Weapons”, 22 maja 2018 [dostęp 2018-11-28] (ang.).

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj