Rozstrzębowo

wieś w województwie kujawsko-pomorskim

Rozstrzębowowieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Kcynia.

Artykuł 53°1′39″N 17°31′24″E
- błąd 38 m
WD 53°2'N, 17°32'E
- błąd 2285 m
Odległość 984 m
Rozstrzębowo
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Powiat nakielski
Gmina Kcynia
Liczba ludności (III 2011) 112[1]
Strefa numeracyjna 52
Tablice rejestracyjne CNA
SIMC 0088331
Położenie na mapie gminy Kcynia
Mapa konturowa gminy Kcynia, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Rozstrzębowo”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Rozstrzębowo”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Rozstrzębowo”
Położenie na mapie powiatu nakielskiego
Mapa konturowa powiatu nakielskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Rozstrzębowo”
Ziemia53°01′39″N 17°31′24″E/53,027500 17,523333

Historia

Osada Rozstrzębowo zajmowała zawsze ważne miejsce wśród dóbr ziemskich w południowej części ziemi nadnoteckiej. W źródłach pisanych wspomniana została po raz pierwszy w roku 1373. [AK: O ówczesnych właścicielach nie mamy jednak żadnych informacji.] [2]

W dniu 3 kwietnia 1745 roku od pani Agnieszki Złotnickiej, z domu Jemielskiej, dziedziczki na Dziewierzewie, Szczepicach, Kuspit, Adamowiczach i in. za 7700 złotych (tymfów) gotówką 538 hektarowe szlacheckie dobra Rozstrzembowo koło Szubina, kupił Krzysztof Gregor.[3] W akcie zakupu wykonywanie jurysdykcji zostało przyznane nowemu właścicielowi. Śluby, chrzciny i inne akty religijne miały być prowadzone przez kościół katolicki w Kcyni.

Właściciel miał wolne prawo zbycia nabytych dóbr w całości lub w części, co szybko wykorzystał. W 1747 r. wydzielił z obszaru dóbr pięć gospodarstw, które odsprzedał pięciu osadnikom, pozostawiając sobie największą część oraz generalne prawo własności. W ten sposób powstała wieś sołtysia (wolnych włościan) Rozstrzębowo. Wizja dóbr z 7.X.1754 opisuje: Z Szczepic do Roztrębowa idąc, tam wszystkie budynki nowe, dobre. Osada była malowniczo położona, zabudowania rozłożyły się wokół stawu otoczonego topolami. Niewielki staw, zwany "Stawem Mnichów", zapewne służył niegdyś klasztorowi karmelitów w Kcyni jako staw rybny, były tam jeszcze drewniane śluzy i koryta do jego napełniania i opróżniania. Stara smolarnia służyła niegdyś do produkcji węgla drzewnego.

Córkę Krzysztofa, Marię Gregor poślubił Jerzy Wojciech Kunkel z Sokołowa (ur. 1740ca w Sokołowie, zm.1804), syn Krzysztofa, dzierżawcy z Sokołowa w domenie Podstolice w starostwie budzyńskim.

W czasach wojen napoleońskich syn Jerzego Wojciecha, Jerzy Kunkel uzbrojony w szablę, co było przywilejem szlachty, wraz z równie wojowniczą żoną swego syna Jana, właściciela ziemskiego w Rozstrzębowie, bronić musieli osady przed nękającymi ją maruderami z przeciągających wojsk francuskich.

Po roku 1919 Rozstrzębowo powróciło w granice Polski. 1 lipca 1924 Albert Gustaw Kunkel, syn Zygmunta otrzymał od Rządu Polskiego potwierdzenie nadania ziemi w Rozstrzębowie [Koerner]. W r. 1919/20 w Rozstrzębowie kwaterowały przez 13 miesięcy polskie oddziały powstańcze, a podczas ataku Niemców na miasto Kcynię wieś 3 lutego dostała się pod ogień artyleryjski, co spowodowało znaczne straty w zabudowaniach.[4]

Wojciech (Albert) Kunkel z Rozstrzębowa, był poznańskim radcą rolniczym, oraz zasiadał w zarządach licznych organizacji społecznych i samorządowych. Był członkiem rady powiatu, a 7 października 1924 r powołany został w skład Rady Szkolnej nowo utworzonej szkoły katolickiej w Rozstrzębowie.[5]

Znane osobyEdytuj

Tu, 14 października 1794, urodził się Marcin Gregor (zm. 1863), polski duchowny ewangelicki, profesor uniwersytetu w Królewcu.

Podział administracyjnyEdytuj

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

DemografiaEdytuj

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 112 mieszkańców[1]. Jest 33. co do wielkości miejscowością gminy Kcynia.

PrzypisyEdytuj

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. np: Inwentarze dóbr: 1633 [Castr.Kcin., rel.35, s.159-160; rel.36a, s.212-214], 1666 [Castr.Posn., rel.192, s.550-551], 1712 [Castr.Kcin., rel.54, s.158];.
  3. Historią rodziny Gregor zajmuje się p. Henry Gregor, [Henry Gregor (e-mail: hennersg@yahoo.co.uk), 16 listopada 2020.
  4. Albert Kunkel:, Rostrzembowo, 185 Jahre im Besitz der Familie Kunkel., 1930.
  5. ["Orędownik urzędowy powiatu Szubińskiego nr 78, s.2]., 11 października 1924.