Otwórz menu główne

Rozyglitazonorganiczny związek chemiczny, lek stosowany w leczeniu cukrzycy, należący do doustnych leków hipoglikemizujących (grupa tiazolidinedionów).

Rozyglitazon
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C18H19N3O3S
Masa molowa 357,428 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 122320-73-4
PubChem 77999[1]
DrugBank APRD00403[2]
Klasyfikacja medyczna
ATC A10BG02
Stosowanie w ciąży kategoria C

Mechanizm działaniaEdytuj

Rozyglitazon jest wybiórczym agonistą jądrowego receptora aktywowanego przez proliferatory peroksysomów typu γ (PPAR-γ, peroxisome proliferator-activated recetor), zlokalizowanego na granicy jądra komórkowego i cytoplazmy. Aktywacja receptora PPAR-γ prowadzi do transkrypcji genów biorących udział w procesach syntezy, transportu i wykorzystania glukozy oraz regulujących metabolizm kwasów tłuszczowych.

Działając na receptory PPAR-γ rozyglitazon zmniejsza insulinooporność w adipocytach, miocytach mięśni szkieletowych i hepatocytach. Lek zmniejsza insulinemię, zapotrzebowanie na insulinę endogenną, stężenie wolnych kwasów tłuszczowych i glukozy we krwi.

FarmakokinetykaEdytuj

Dostępność biologiczna rozyglitazonu po podaniu doustnym wynosi blisko 100%. Lek niemal całkowicie (99,8%) wiąże się z białkami osocza. Metabolizm leku zachodzi głównie przy udziale izoenzymu cytochromu P450 CYP2C8, w małym stopniu CYP2C9; polega na N-demetylacji i hydroksylacji, a następnie koniugacji z kwasem siarkowym i glukuronowym. Głównym metabolitem jest para-hydroksysiarczan rozyglitazonu. Wydalanie leku zachodzi głównie po zmetabolizowaniu, jest powolne i w przypadku długotrwałego leczenia lek może ulegać kumulacji w organizmie.

WskazaniaEdytuj

W Polsce lek zarejestrowany jest do skojarzonego leczenia cukrzycy typu 2. Inne wskazania to:

  • monoterapia cukrzycy typu 2 u chorych, u których nie uzyskano zadowalającej kontroli glikemii za pomocą diety i ćwiczeń fizycznych i u których nie można zastosować metforminy ze względu na nietolerancję albo przeciwwskazania, zwłaszcza jeśli występuje u nich nadwaga.
  • leczenie skojarzone z pochodną sulfonylomocznika chorych na cukrzycę typu 2, u których podczas monoterapii za pomocą największych tolerowanych dawek pochodnej sulfonylomocznika nie uzyskano właściwej kontroli glikemii w przypadku nietolerancji metforminy lub przeciwwskazań do jej stosowania. Leczenie skojarzone z metforminą i pochodną sulfonylomocznika chorych na cukrzycę typu 2 (szczególnie chorych z nadwagą) w przypadku niewystarczającej kontroli glikemii podczas leczenia skojarzonego za pomocą metforminy i pochodnej sulfonylomocznika.

PrzeciwwskazaniaEdytuj

Działania niepożądaneEdytuj

Działania niepożądane występujące w monoterapii:

Działania niepożądane występujące w terapii skojarzonej z metforminą:

  • niedokrwistość (często)
  • hipoglikemia (często)
  • wzdęcia (często)
  • nudności i wymioty (często)
  • zapalenie błony śluzowej żołądka (często)
  • hiperlipidemia (niezbyt często)
  • zaostrzenie przebiegu cukrzycy (niezbyt często)
  • hipercholesterolemia (niezbyt często)
  • zwiększenie masy ciała (niezbyt często)
  • anoreksja (niezbyt często)
  • zaparcia (niezbyt często)
  • obrzęki (niezbyt często)

Działania niepożądane występujące w terapii skojarzonej z pochodną sulfonylomocznika:

  • małopłytkowość (często)
  • niedokrwistość (często)
  • hipoglikemia (często)
  • zwiększenie masy ciała (często)
  • hiperlipidemia (często)
  • zawroty głowy (często)
  • obrzęki (często)
  • leukopenia (niezbyt często)
  • hipercholesterolemia (niezbyt często)
  • hipertriglicerydemia (niezbyt często)
  • zwiększony apetyt (niezbyt często)
  • duszność (niezbyt często)
  • wzdęcia (niezbyt często)
  • zaburzenia czynności wątroby (niezbyt często)
  • obrzęk twarzy (niezbyt często)
  • uczucie zmęczenia (niezbyt często)

Stosowanie w okresie ciąży i laktacjiEdytuj

Kategoria C. Nie stosować w ciąży i okresie karmienia piersią. Cukrzyca ciężarnych jest wskazaniem do leczenia insuliną.

DawkowanieEdytuj

Lek podaje się doustnie. Początkowa dawka wynosi zwykle 4 mg na dobę, po 2 miesiącach w razie potrzeby można zwiększyć dawkę do 8 mg. Lek stosuje się 1 lub 2 razy na dobę, niezależnie od posiłków. Nie ma konieczności modyfikowania dawki u pacjentów w podeszłym wieku i u pacjentów z łagodnym lub umiarkowanym upośledzeniem czynności nerek.

PreparatyEdytuj

  • Avandia – tabletki powlekane po 4 i 8 mg[3] (wycofany ze sprzedaży w Europie w 2010 r.[4]).

PrzypisyEdytuj

  1. Rozyglitazon (CID: 77999) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. Rozyglitazon (APRD00403) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  3. Indeks leków. Aktualne ceny. Redaktorzy prowadzący: Bartłomiej Rogoż, Bernard Wirkijowski. Wyd. 16 marca 2009. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2009, s. 29, seria: Kompendium Medycyny Praktycznej. ISBN 978-83-7430-206-7. (pol.)
  4. Choroby wewnętrzne. Kompendium medycyny praktycznej. Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewski (red.). Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2011, s. 688. ISBN 978-83-7430-298-2.

BibliografiaEdytuj

  • Indeks leków Medycyny Praktycznej 2006. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2006. ISBN 83-7430-060-4.
  • W. Kostowski, Z.S. Herman Farmakologia. Podstawy farmakoterapii. Wydawnictwo Lekarskie PZWL 2003 ​ISBN 83-200-3350-0​.