Ruch (przedsiębiorstwo)

polskie przedsiębiorstwo
Ten artykuł dotyczy przedsiębiorstwa. Zobacz też: Ruch.

„Ruch” Spółka Akcyjna – polskie przedsiębiorstwo handlu detalicznego założone w 1918 r. w Warszawie; zajmuje się głównie dystrybucją prasy, produktów szybkozbywalnych, prenumeratą, usługami kurierskimi i logistyki kontraktowej.

„RUCH” SPÓŁKA AKCYJNA
Ilustracja
Państwo  Polska
Siedziba Warszawa
Adres ul. Annopol 17a, 03-236 Warszawa
Data założenia 17 grudnia 1918
Forma prawna spółka akcyjna
Prezes Miłosz Szulc
Nr KRS 0000020446
Zatrudnienie 3991[1] (2009.12.31)
ISIN PLRUCH000014
Dane finansowe
Aktywa 808,55[1] mln zł (2009.12.31)
Kapitał własny 400,433[1] mln zł (2009.12.31)
Kapitał zakładowy 58 824 007[1] zł (2009.12.31)
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
„RUCH” SPÓŁKA AKCYJNA
„RUCH” SPÓŁKA AKCYJNA
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
„RUCH” SPÓŁKA AKCYJNA
„RUCH” SPÓŁKA AKCYJNA
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
„RUCH” SPÓŁKA AKCYJNA
„RUCH” SPÓŁKA AKCYJNA
Ziemia52°13′56,23″N 20°59′09,36″E/52,232286 20,985933
Strona internetowa

HistoriaEdytuj

 
Kiosk Ruchu na łódzkim osiedlu Doły, lata 60. XX wieku

Początki RUCH-u sięgają 1918 r., kiedy to Jan Stanisław Gebethner i Jakub Mortkowicz podpisali – 17 grudnia 1918 r. – akt notarialny powołujący do życia Polskie Towarzystwo Księgarni Kolejowych RUCH Sp. z o.o.[2] W 1935 r. RUCH stał się jedynym kolporterem ogólnopolskim[2].

Zarządzeniem Prezesa Rady Ministrów oraz Ministra Poczt i Telegrafów z 17 listopada 1949 utworzono przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą Państwowe Przedsiębiorstwo Kolportażu „Ruch”[3], włączone w strukturę resortu Poczty i Telegrafów, w 1955 r. w Centralny Zarząd, a nieco później w Zjednoczenie Przedsiębiorstw Upowszechniania Prasy i Książki, które w 1973 r. weszło w skład Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej „Prasa-Książka-Ruch” (RSW)[2]. W okresie PRL przedsiębiorstwo było monopolistą w kolportażu prasy. Kolportowało też książki, zajmowało się działalnością poligraficzną i handlem detalicznym.

1 kwietnia 1990 roku decyzją Sejmu rozwiązano spółdzielnię, a 1 maja 1991 powstało Przedsiębiorstwo Kolportażowo-Handlowe „RUCH”. 15 kwietnia 1992 przekształcono je w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa pod nazwą „RUCH” S.A.[4] Według statutu przedmiotem działalności RUCH SA był kolportaż prasy krajowej i zagranicznej oraz książek i wydawnictw, handel wewnętrzny i zagraniczny, prowadzenie Klubów Międzynarodowej Prasy i Książki i świadczenie usług w ww. zakresach[2].

Według stanu na 31 grudnia 1998 r. przedsiębiorstwo posiadało 198 hurtowni i 31 313 punktów sprzedaży detalicznej, w tym 15 227 punktów w ramach sieci własnej[2].

W latach 1995–1999 Spółka zmniejszała zatrudnienie ogółem z 14 586 do 9147 osób (odpowiednio z 14 035 do 8865 etatów). Zmniejszano zatrudnienie we wszystkich grupach, z wyjątkiem kierowniczej. Największa redukcja dotyczyła sprzedawców, których liczba zmalała z 4878 do 505 osób (odpowiednio z 4583 do 495 etatów)[2].

Pierwsza próba prywatyzacji RUCH SA w 1996 r. nie doszła do skutku, bowiem Minister SP nie zaakceptował warunków sprzedaży akcji spółki, wynegocjowanych przez Sekretarza Stanu w MSP. Decyzja Ministra SP wywołała procesy sądowe. Z pozwem przeciwko Skarbowi Państwa wystąpił bowiem niedoszły nabywca akcji RUCH SA, tj. Konsorcjum HDS-WP Sp. z o.o. i SPC SA. Skutkiem procesów, toczonych we wszystkich instancjach, Skarb Państwa nie mógł dysponować akcjami Spółki, obowiązywało bowiem postanowienie sądu zakazujące zbywania tych akcji[2].

W lipcu 2009 r. do Ministerstwa Skarbu Państwa należało 56,86 proc. akcji. Przewidywano sprzedaż pakietu obejmującego 55,07 proc. akcji, pozostałe 1,79 proc. zostało zarezerwowane dla spadkobierców pracowników uprawnionych do nieodpłatnego nabycia papierów[5]. W sierpniu 2010 r. Ministerstwo Skarbu Państwa sprzedało swój cały pakiet akcji funduszowi Eton Park Capital Management[6]. We wrześniu 2010 roku w wyniku przymusowego wykupu przeprowadzonego przez Lurena Investments B.V., 100% akcji znalazło się w posiadaniu tego przedsiębiorstwa[7]. Spowodowało to zniesienie dematerializacji akcji[8], a także ich wykluczenie z obrotu giełdowego z dniem 17 stycznia 2011 roku[9]. W związku z decyzją o zamknięciu funduszu i globalnej wyprzedaży aktywów, od lipca 2017 roku pośrednio głównym udziałowcem RUCH S.A. został Igor Chalupec[10].

W sierpniu 2018 r. do sądu wpłynęły wnioski wierzycieli spółki (jeden o sanację, drugi o upadłość). Sąd połączył wnioski, wyznaczył tymczasowego nadzorcę i przychylił się do wcześniejszego wniosku spółki o przyśpieszone postępowanie układowe. Część dużych wierzycieli wypowiedziała spółce umowy długoterminowe, jednak po kilku tygodniach nastąpiło wznowienie współpracy[11]. W wyniku porozumienia z jednym z wierzycieli Igor Chalupec ustąpił z funkcji prezesa spółki i zgodził się na nominowanie do rady nadzorczej członków związanych z wierzycielami, którzy uzyskali w radzie większość[12]. 28 grudnia Alior Bank złożył wniosek do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o zgodę na przejęcie kontroli nad Ruch SA, by sprzedać go następnie docelowemu inwestorowi[13].

W grudniu 2018 r. w związku z zaległościami wobec wydawców prasowych niektórzy z nich wycofali lub ograniczyli dostępność swoich tytułów w punktach Ruchu[14]. 15 kwietnia 2019 w głosowaniu wierzyciele Ruchu zgodzili się na plan zakładający, że Alior Bank na podstawie porozumienia z PKN Orlen i PZU najpierw przejmie 100 proc. akcji Ruchu, a potem sprzeda je Orlenowi[15]. W chwili podjęcia tej decyzji przedsiębiorstwo liczyło ok. 167 mln zł długu i według danych Izby Wydawców Prasy obsługiwało w Polsce nieco ponad 20% dystrybucji prasy[16].

Firma Garmond Press skierowała do Komisji Europejskiej skargę, w której zarzuca kontrolowanym przez państwo spółkom PKN Orlen, Alior Bank i PZU, że udzieliły pomocy publicznej przeżywającemu ogromne problemy Ruchowi. Orlen i Ruch uważają te zarzuty za bezpodstawne. 22 czerwca 2019 warszawski sąd odmówił zatwierdzenia porozumień układowych Ruchu z wierzycielami[17]. We wrześniu tego samego roku Sąd Okręgowy w Warszawie postanowił zmienić zaskarżone postanowienie i zatwierdzić układ przedsiębiorstwa z dwoma spółkami wierzycielskimi, których kierownictwa zgodziły się na umorzenie połowy zadłużenia[18].

Specjaliści wśród przyczyn kryzysu przedsiębiorstwa wymieniają m.in.: złe zarządzanie po dokonaniu prywatyzacji (w tym bardzo duże koszty restrukturyzacji i promocji)[19], utratę monopolu na rynku, spadek czytelnictwa prasy drukowanej, wzrost cen tytułów prasowych, rozwój internetu oraz dostęp za jego pośrednictwem do prenumerat gazet i czasopism lub wybranych artykułów w formie elektronicznej.

2 czerwca 2020 prezes Urządu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał zgodę na przejęcie Ruchu przez PKN Orlen. Alior Bank za symboliczną złotówkę wykupi akcje spółki od firmy Lurena Investments należącej do Igora Chalupca. PKN Orlen ma stać się akcjonariuszem większościowym Ruchu, z pakietem 65 proc., a pozostałymi akcjonariuszami będą tam PZU, PZU Życie i Alior Bank[20].

AsortymentEdytuj

W kioskach Ruchu można nabyć przede wszystkim prasę oraz artykuły przemysłowe (w tym środki czystości, maszynki do golenia, papierosy, akcesoria biurowe, niewielkie zabawki, doładowania do telefonów komórkowych). Pojawiają się tanie książki, wprowadzono do sprzedaży także napoje (zimne i niekiedy ciepłe) oraz słodycze[21].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d RUCH S.A. – Karty Prywatyzacyjne. Ministerstwo Skarbu Państwa. [dostęp 2015-07-25].
  2. a b c d e f g Informacja o wynikach kontroli przygotowania prywatyzacji RUCH SA, Najwyższa Izba Kontroli, Warszawa kwiecień 2001.
  3. M.P. z 1949 r. nr 86, poz. 1066.
  4. O firmie – ruch.com.pl [dostęp 2009-08-21].
  5. Awans po latach, Rp.pl [dostęp 2009-08-21].
  6. Ministerstwo Skarbu sprzeda Ruch [dostęp 2011-02-12].
  7. Znaczne pakiety akcji – nabycie 9,97% akcji RUCH S.A. przez Lurena Investments B.V. w drodze realizacji przymusowego wykupu akcji. bankier.pl, 2010-10-29. [dostęp 2017-01-02].
  8. Decyzja KNF – zezwolenie na zniesienie dematerializacji akcji RUCH S.A. z dniem 17 stycznia 2011 r.. bankier.pl, 2010-12-23. [dostęp 2017-01-02].
  9. Uchwała Zarządu GPW – wykluczenie z obrotu giełdowego na Głównym Rynku GPW akcji RUCH S.A. z dniem 17 stycznia 2011 r.. bankier.pl, 2011-01-10. [dostęp 2017-01-02].
  10. Ruch dementuje informacje o złej sytuacji firmy – Handel/dystrybucja, www.portalspozywczy.pl [dostęp 2018-07-03] (pol.).
  11. Ruch porozumiał się z bankiem ws. restrukturyzacji, szuka inwestora [dostęp 2018-10-08] (pol.).
  12. Igor Chalupec oddał Ruch – Handel/dystrybucja, www.portalspozywczy.pl, 10 października 2018 [dostęp 2018-10-10] (pol.).
  13. Alior Bank tymczasowo przejmie Ruch, złożył wniosek do UOKiK-u, www.wirtualnemedia.pl, 4 stycznia 2019 [dostęp 2019-01-07] (pol.).
  14. Prasa próbowała uratować Ruch, ale mamy rozwód. Po całych stu latach, plus.dziennikpolski24.pl, 7 grudnia 2018 [dostęp 2019-04-21] (pol.).
  15. Wierzyciele Ruchu zgodzili się na umorzenie części wierzytelności. Spółkę przejmie Orlen, www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2019-04-21] (pol.).
  16. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2019-04-21].
  17. Sąd nie zatwierdził układów Ruchu z wierzycielami. Garmond Press zarzuca Aliorowi, PZU i Orlenowi pomoc publiczną, www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2019-05-29] (pol.).
  18. Sąd zatwierdził układy Ruchu z wierzycielami. „To otwiera drogę do transakcji z Orlenem”, www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2020-02-06] (pol.).
  19. Ruch pod ścianą. Kto korzysta na upadku potęgi PRL-owskiej gospodarki?, gospodarka.dziennik.pl [dostęp 2019-04-21].
  20. UOKiK zgodził się na kupno Ruchu przez Orlen, Alior Bank umorzy do 87,5 mln zł zobowiązań, www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2020-06-02] (pol.).
  21. Nowy Ruch. RuchVideo 2012-12-19. [dostęp 2019-04-21].