Otwórz menu główne

Rutwica (Galega L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Obejmuje co najmniej 5 gatunków[3] rosnących głównie w południowej Europie i południowo-zachodniej Azji. Jeden gatunek rośnie w górach wschodniej Afryki. Rośliny zasiedlają zbiorowiska trawiaste i zaroślowe, przydroża i brzegi rzek[4]. W Polsce dziko rośnie tylko jeden gatunek – rutwica lekarska, poza tym uprawiana bywa rutwica wschodnia[5].

Rutwica
Ilustracja
Morfologia (rutwica lekarska)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad dwuliścienne właściwe
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Rodzaj rutwica
Nazwa systematyczna
Galega L.
Sp. Pl. 714. 1753
Typ nomenklatoryczny
Galega officinalis L.[2]

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Tęgie byliny z wyprostowanymi łodygam, tworzące kępy lub wyrastające z pełzającego kłącza. Osiągają do 2 m wysokości[4].
Liście
Skrętoległe, pierzasto złożone, z 4–8 parami listków o nerwacji pierzastej[4].
Kwiaty
Motylkowe, zebrane we wzniesione grona, zwykle pachnące. Działek kielicha o nieco nierównej długości jest 5 i są one zrośnięte w rurkę. Płatki korony niebieskie, białe lub różowo-liliowe, nierównej wielkości i różnego kształtu. Żagielek ma brzegi odgięte do tyłu. Dwa boczne płatki tworzą zaokrąglone skrzydełka otaczające łódeczkę zawierającą 10 równych pręcików zrosłych w rurkę, oraz słupek. Zalążnia jest górna, powstaje z jednego owocolistka i ma jedną szyjkę słupka[4].
Owoce
Strąki cylindryczne, prążkowane, wielonasienne[4].

SystematykaEdytuj

Pozycja według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Jeden z rodzajów podrodziny bobowatych właściwych Faboideae w rzędzie bobowatych Fabaceae s.l.[1] W obrębie podrodziny należy do plemienia Galegeae, podplemienia Galeginae[6].

Pozycja według systemu Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Fabanae R. Dahlgren ex Reveal, rząd bobowce (Fabales Bromhead), rodzina bobowate (Fabaceae Lindl.), podrodzina Galegoideae Schimper in Strasb., plemię Galegeae (Bronn) Dumort., podplemię Galeginae Bronn, rodzaj rutwica (Galega L.)[7].

Wykaz gatunków[3]

PrzypisyEdytuj

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-26].
  2. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-03].
  3. a b Galega. W: The Plant List (2013). Version 1.1. [on-line]. [dostęp 2014-04-08].
  4. a b c d e Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2011, s. 127. ISBN 0-333-74890-5.
  5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  6. Galega. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. [dostęp 2010-02-05].
  7. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Galega (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-03].