Ryglice

miasto w województwie małopolskim

Ryglicemiasto w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ryglice. Położone około 20 km na południowy wschód od Tarnowa, w pobliżu Tuchowa. Prawa miejskie posiadało w latach 1824–1934 i od 2001 r.

Ryglice
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Rynek
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat tarnowski
Gmina Ryglice
Prawa miejskie 1824–1934 i od 2001[1].
Burmistrz Paweł Augustyn
Powierzchnia 25,15 km²
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności
• gęstość

2836[2]
112,8 os./km²
Strefa numeracyjna 14
Kod pocztowy 33-160
Położenie na mapie gminy Ryglice
Mapa konturowa gminy Ryglice, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Ryglice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Ryglice”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Ryglice”
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego
Mapa konturowa powiatu tarnowskiego, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Ryglice”
Ziemia49°52′43″N 21°08′14″E/49,878611 21,137222
TERC (TERYT) 1216064
SIMC 0829098
Urząd miejski
Rynek 9
33-160 Ryglice
Strona internetowa

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. miasto miało 2836 mieszkańców[2].

PołożenieEdytuj

Miasto znajduje się na Pogórzu Ciężkowickim, u północnych podnóży Pasma Brzanki. Przez miejscowość przepływa potok Szwedka i jego dopływy: Rygliczanka i Zalasówka[3].

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 25,15 km²[4].

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa tarnowskiego.

HistoriaEdytuj

 
Ryglice – pałac Ankwiczów z XVIII wieku
 
Fontanna z pomnikiem Pogórzańska Penelopa na rynku

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1301 r. (choć osada istniała prawdopodobnie już w XII w.), kiedy to książę Władysław Łokietek ustanowił właścicielami wsi Władysława Burzę i Wawrzyńca Kielanowskiego. W XIV w. w Ryglicach ustanowiono parafię. Znaczny rozwój wsi nastąpił za czasów panowania Kazimierza Wielkiego. Przybyli wówczas pierwsi Żydzi, rozwijały się handel i rzemiosło. W XVII w. rozwój zostaje zahamowany w związku z powodzią, epidemią cholery, najazdami Szwedów, Tatarów i Kozaków. W 1656 roku w Ryglicach pobici zostają Szwedzi – na pamiątkę tego wydarzenia potok przepływający przez miasto nosi nazwę Szwedka.

W rzezi galicyjskiej 1846 r. brali udział chłopi z Ryglic i okolicznych wsi (4 osoby zostały zamordowane, 5 aresztowanych przez władze austriackie). W listopadzie 1914 r. do miasta wkroczyły wojska rosyjskie, które okupowali miejscowość aż do maja 1915 roku. 24 grudnia 1914 na terenie Ryglic miała miejsce bitwa między Rosjanami a wojskami austrowęgierskimi. Kolejna bitwa rozegrała się 2 maja 1915 r. W okolicy pozostało po niej 86 cmentarzy wojennych, także w Ryglicach[5].

W czasie II wojny światowej przez ponad rok, od maja 1940 r. do czerwca 1941 r., stacjonowały w Ryglicach wojska niemieckie. 22 lipca 1942 r. wszyscy Żydzi z Ryglic (przed wojną mieszkało ich tutaj 412) zostali wywiezieni do getta w Tuchowie, a stamtąd najprawdopodobniej do obozu zagłady w Bełżcu[6]. Wcześniej, w 1940 r., spalona została przez żandarmów z Tarnowa żydowska bożnica. Świadkiem niemal 600-letniej obecności Żydów w Ryglicach pozostał tylko cmentarz (kirkut), który po latach zapomnienia został odnowiony w 2006 r. W 1944 i 1945 r. wojska niemieckie spaliły dużą część miasteczka (m.in. ratusz z wieżą zegarową, XVIII-wieczne zabudowania) oraz wysadziły wszystkie 3 mosty. Ostatnie oddziały opuściły Ryglice 17 stycznia o godzinie 11.30. W czasie wojny życie straciło niemal 500 obywateli Ryglic (75 Polaków oraz bez mała wszyscy Żydzi). Po wojnie Ryglice otrzymują prąd oraz asfaltowe drogi, natomiast w latach 90. XX w. przeprowadzono gazyfikację i telefonizację całej gminy.

21 września 2008 r. na odnowionym Rynku odsłonięto fontannę z pomnikiem Pogórzańska Penelopa (zwanym pomnikiem emigranta) autorstwa Jacka Kucaby[7].

DemografiaEdytuj

  • Piramida wieku mieszkańców Ryglic w 2014 roku[8].


 

ZabytkiEdytuj

KomunikacjaEdytuj

Przez teren miasta przebiegają następujące drogi powiatowe[9]:

Połączenia autobusowe – realizowane przez Mądeltrans:

Najbliższa stacja kolejowa znajduje się w Tuchowie.

SportEdytuj

  • Klub Sportowy Ryglice – sekcja piłki nożnej[10] i siatkówki.

Współpraca międzynarodowaEdytuj

Miasta i gminy partnerskie:   TörökszentmiklósWęgry[potrzebny przypis]

PrzypisyEdytuj

  1. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie nadania statusu miasta miejscowościom i określenia ich granic oraz zmiany granic niektórych miast (Dz.U. z 2000 r. nr 117, poz. 1231)
  2. a b Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-07-28].
  3. Pogórze Ciężkowickie i Strzyżowskie. Mapa 1:50 000. Kraków: Compass, 2005. ISBN 978-83-7605-211-3.
  4. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r., Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 26 lipca 2013, ISSN 1505-5507.
  5. szablon.
  6. Pinkas Hakehillot Polin: Ryglice, Poland.
  7. Notatka w tygodniku TEMI. [dostęp 2009-09-29].
  8. Ryglice w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-01-10] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  9. Informacja na oficjalnej stronie gminy. [dostęp 2009-02-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-12-11)].
  10. 90minut.pl [dostęp 2010-10-22].

Linki zewnętrzneEdytuj