Rysperydon

związek chemiczny

Rysperydon, risperidon (INN Risperidonum) – organiczny związek chemiczny z wieloma grupami funkcyjnymi, pochodna benzoksazolu, lek przeciwpsychotyczny II generacji. Wykazuje działanie przeciwwytwórcze, antyautystyczne i aktywizujące; nie wykazuje działania cholinolitycznego.

Rysperydon
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C23H27FN4O2
Masa molowa 410,49 g/mol
Wygląd biały proszek[1]
Identyfikacja
Numer CAS 106266-06-2
PubChem 5073
DrugBank DB00734
Podobne związki
Pochodne hydroksylowe paliperidon
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC N05 AX08
Stosowanie w ciąży kategoria C

Został opracowany przez Janssen Pharmaceutica i wprowadzony do lecznictwa w 1994 roku.

WskazaniaEdytuj

 
Opakowanie jednego z preparatów leku

Rysperydon jest stosowany w leczeniu ostrych i przewlekłych psychoz schizofrenicznych oraz stanów psychotycznych z objawami pozytywnymi i negatywnymi. Lek zmniejsza również objawy depresyjne i lękowe związane ze schizofrenią.

Lek stosowany jest również w leczeniu zaburzeń lękowych, obsesyjno-kompulsyjnych, zespołu Tourette’a, depresji lekoopornej, autyzmu oraz zaburzeń odżywiania (w tym przypadku stosowany jest pozarejestracyjnie).

Objawy uboczneEdytuj

Częstymi objawami ubocznymi podczas stosowania rysperydonu są: bezsenność, pobudzenie, lęki oraz bóle głowy. Rzadko występującymi objawami są: senność, zmęczenie, zawroty głowy, zaparcia, nudności, wymioty, zaburzenia widzenia, priapizm, akatyzja.

PreparatyEdytuj

Rysperydon dostępny jest w postaci tabletek, roztworu doustnego oraz proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. W Polsce wszystkie preparaty zawierające rysperydon dostępne są wyłącznie na receptę.
Preparaty rysperydonu dopuszczone do obrotu w Polsce[a][3]:

  • Orizon – roztwór doustny, 1 mg/ml – Orion Corporation
  • Orizon – tabletki powlekane, ½/1/2/3/4 mg – Orion Corporation
  • Ranperidon – tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, 1/2/3/4 mg – Ranbaxy (Poland) Sp. z o.o.
  • Rileptid (x) mg – tabletki powlekane, x = 1/2/3/4 mg – Egis Pharmaceuticals PLC
  • Risperidon Vipharm – tabletki powlekane, 1/2/3/4 mg/ml – Vipharm S.A.
  • Risperon – tabletki powlekane, 1/2/3/4 mg – Przedsiębiorstwo Farmaceutyczne LEK-AM Sp. z o.o.
  • Rispolept (preparat oryginalny) – roztwór doustny, 1 mg/ml – Janssen-Cilag International N.V
  • Rispolept (preparat oryginalny) – tabletki powlekane, 1/2/3/4 mg – Janssen-Cilag International N.V
  • Rispolept Consta – proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu, 25/37,5/50 mg – Janssen-Cilag International N.V
  • Ryspolit – roztwór doustny, 1 mg/ml – Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
  • Ryspolit – tabletki powlekane, 1/2/3/4 mg – Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
  • Torendo Q-Tab (x) mg – tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, x = 1/2 mg – Krka d.d., Novo Mesto

BibliografiaEdytuj

  • Stephen M. Stahl: Podstawy psychofarmakologii. Leki przyciwpsychotyczne i normotymiczne. Gdańsk: Via Medica, 2007. ISBN 978-83-60945-42-1.

UwagiEdytuj

  1. Wymieniono jedynie preparaty z pozwoleniem bezterminowym

PrzypisyEdytuj

  1. a b Rysperydon (nr R3030) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski. [dostęp 2020-01-02]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  2. a b Risperidone, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB00734 (ang.).
  3. Rejestr Produktów Leczniczych (pol.). [dostęp 2019-02-01].