Rywaroksaban

związek chemiczny

Rywaroksaban (łac. rivaroxabanum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, lek przeciwzakrzepowy, bezpośredni i odwracalny inhibitor czynnika Xa, stosowany w zapobieganiu zakrzepom u pacjentów z grup wysokiego ryzyka.

Rywaroksaban
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C19H18ClN3O5S
Masa molowa 435,9[1][2] g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 366789-02-8
PubChem 6433119
DrugBank DB06228
Klasyfikacja medyczna
ATC B01AF01
Stosowanie w ciąży kategoria C[4]

Mechanizm działaniaEdytuj

Rywaroksaban jest bezpośrednim i odwracalnym inhibitorem czynnika Xa i nie wymaga antytrombiny dla działania przeciwzakrzepowego[4]. Poprzez zahamowanie czynnika Xa zapobiega wytwarzaniu trombiny i poprzez to powstawiania skrzepu[4].

ZastosowanieEdytuj

Unia EuropejskaEdytuj

Stany ZjednoczoneEdytuj

  • zmniejszenie ryzyka wystąpienia udaru mózgu i zatorowości systemowej u pacjentów z migotaniem przedsionków niezwiązanym z wadą zastawkową[6]
  • leczenie zakrzepicy żył głębokich oraz zatorowości płucnej[6]
  • zmniejszenie ryzyka nawrotu zakrzepicy żył głębokich oraz zatorowości płucnej[6]
  • zapobieganie zakrzepicy żył głębokich mogącej prowadzić do zatorowości płucnej u pacjentów po przebytej endoprotezoplastyce stawu biodrowego lub kolanowego[6]

Rywaroksaban znajduje się na wzorcowej liście podstawowych leków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO Model Lists of Essential Medicines) (2019)[7].

Rywaroksaban jest dopuszczony do obrotu w Polsce (2020)[8].

Działania niepożądaneEdytuj

Rywaroksaban może powodować następujące działania niepożądane u ponad 1% pacjentów: niedokrwistość, zawroty głowy, ból głowy, krwotok oczny (w tym krwotok podspojówkowy), niedociśnienie tętnicze, krwiak, krwawienie z nosa, krwioplucie, krwawienie z przewodu pokarmowego, ból brzucha, dyspepsja, nudności, zaparcie, biegunka, wymioty, świąd, wysypka, krwiomocz, nadmierna menstruacja, zaburzenie czynności nerek, gorączka, zmęczenie, astenia, krwotok po zabiegu medycznym oraz zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej oraz aminotransferazy alaninowej i poziomu kreatyniny oraz mocznika w osoczu[5].

DawkowanieEdytuj

Zalecane dawkowanie rywaroksabanu[5]:

  • w zapobieganiu zdarzeniom zakrzepowych na podłożu miażdżycowym u dorosłych pacjentów po ostrym zespole wieńcowym z podwyższonymi biomarkerami sercowymi – dwa razy dziennie po 2,5 mg,
  • w zapobieganiu żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej u dorosłych pacjentów po przebytej planowej endoprotezoplastyce stawu biodrowego – 10 mg przez 5 tygodni (początkową dawkę należy przyjąć w ciągu 6 do 10 godzin od zakończenia zabiegu chirurgicznego, pod warunkiem utrzymanej hemostazy),
  • w zapobieganiu żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej u dorosłych pacjentów po przebytej planowej endoprotezoplastyce stawu kolanowego – 10 mg przez 2 tygodnie (początkową dawkę należy przyjąć w ciągu 6 do 10 godzin od zakończenia zabiegu chirurgicznego, pod warunkiem utrzymanej hemostazy),
  • w zapobieganiu udarom mózgu i zatorowości obwodowej u dorosłych pacjentów z migotaniem przedsionków niezwiązanym z wadą zastawkową z jednym lub kilkoma czynnikami ryzyka, takimi jak zastoinowa niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze, wiek ≥ 75 lat, cukrzyca, udar lub przemijający napad niedokrwienny w wywiadzie – 20 mg jeden raz na dobę,
  • w leczeniu zakrzepicy żył głębokich oraz zatorowości płucnej – dwa razy dziennie po 15 mg przez pierwsze trzy tygodnie a następnie 20 mg jeden raz dziennie,
  • w zapobieganiu zakrzepicy żył głębokich oraz zatorowości płucnej – 20 mg jeden raz dziennie, w przedłużonej profikatyce powyżej 6 miesięcy 10 mg jeden raz dziennie, natomiast u pacjentów z wysokim ryzykiem 20 mg jeden raz dziennie.

PrzypisyEdytuj

  1. Rivaroxaban, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 6433119 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  2. Rivaroxaban, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB06228 [dostęp 2020-10-27] (ang.).
  3. Rivaroxaban SC-208311 (ang.). Santa Cruz Biotechnology. [dostęp 2020-10-27].
  4. a b c Jan Podlewski, Alicja Chwalibogowska-Podlewska: Encyklopedia Leki Współczesnej Terapii. Wyd. XXII. Warszawa: Medical Tribune Polska, 2019, s. 1022-1023. ISBN 978-83-951310-6-6.
  5. a b c d e f g h i j Bayer Pharma AG: Xarelto tabletki powlekane. Charakterystyka Produktu Leczniczego. Europejska Agencja Leków, 2011. [dostęp 2020-10-27].
  6. a b c d e f g XARELTO (rivaroxaban) tablets, for oral use. Agencja Żywności i Leków, 2011. [dostęp 2020-10-27].
  7. WHO Model List of Essential Medicines 21th List (ang.). Światowa Organizacja Zdrowia, 2019. [dostęp 2020-10-27].
  8. Obwieszczenie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia 8 lipca 2020 r. w sprawie ogłoszenia Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, 2020-07-20. [dostęp 2020-10-27].