Rześciowate

Rześciowate (Restionaceae) – rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców. Należy tu ok. 545 gatunków zaliczanych do 64 rodzajów. Najliczniejsze w gatunki są rodzaje: rześć Restio (90 gatunków), Ischyrolepis (50), Elegia (35), Thamnochortus (35). Przedstawiciele tej rodziny występują najliczniej w południowej Afryce (ok. 350 gatunków), na Madagaskarze i w Australii. Poza tym spotykane są w Ameryce Południowej, Nowej Zelandii, na Półwyspie Indochińskim i na wyspie Hajnan[2]. W Afryce, gdzie jest największe zróżnicowanie tych roślin, odgrywają one bardzo istotną rolę w krajobrazie formacji fynbos. Niektóre gatunki używane są do krycia dachów w formie strzechy oraz do wyrobu mioteł, wiele gatunków uprawianych jest jako rośliny ozdobne[3].

Rześciowate
Ilustracja
Restio quadratus
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd wiechlinowce
Rodzina rześciowate
Nazwa systematyczna
Restionaceae R. Br.
Prodr.: 243. 27 Mar 1810
Synonimy
  • Elegiaceae Rafinesque
Chondropetalum tectorum
Kwiatostany Restio tetraphyllus

SystematykaEdytuj

W obrębie wiechlinowców rześciowate stanowią grupę siostrzaną dla rodzin: biczycowatych, wiechlinowatych, żuanwiliowatych i Ecdeiocoleaceae. W stosunku do wcześniejszych ujęć (system APG III z 2009) w 2016 roku wprowadzono w klasyfikacji rodziny zmianę włączając do niej wyodrębniane wcześniej rodziny Anarthriaceae i Centrolepidaceae[4]. Trzy gatunki z pierwszej z tych dwóch rodzin (Anarthria R. Brown, Hopkinsia W. Fitzgerald i Lyginia R. Brown) stanowią grupę bazalną w obrębie rodziny. Kolejne klady wyodrębniane są jako podrodziny: Restionoideae, Sporadanthoideae, Centrolepidoideae, Leptocarpoideae[2].

Pozycja rodziny według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016)[2]
wiechlinowce


pałkowate Typhaceae



bromeliowate Bromeliaceae





Rapateaceae






łuczydłowate Xyridaceae



niedotrawowate Eriocaulaceae





majakowate Mayacaceae




turniowate Thurniaceae




sitowate Juncaceae



ciborowate Cyperaceae








rześciowate Restionaceae




biczycowate Flagellariaceae




wiechlinowate Poaceae




Ecdeiocoleaceae



żuanwiliowate Joinvilleaceae









Wykaz rodzajów[5][2]

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).
  2. a b c d e Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).
  3. Janet Marinelli (red.): Wielka Encyklopedia Roślin. Warszawa: Świat Książki, 2006. ISBN 83-7391-888-4.
  4. The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385. 
  5. Royal Botanic Gardens, Kew: Restionaceae (ang.). Vascular Plant Families and Genera. [dostęp 3 stycznia 2009].