Słup graniczny w Boguszach

Słup graniczny w Boguszach – zabytkowy słup graniczny koło wsi Bogusze w powiecie ełckim (województwo warmińsko-mazurskie).

Słup graniczny w Boguszach
Obiekt zabytkowy nr rej. 202 z 12.1964 oraz 11 z 13.02.1979[1]
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Bogusze
Ukończenie budowy 1545[2][3][4]
Położenie na mapie gminy Prostki
Mapa lokalizacyjna gminy Prostki
Słup graniczny w Boguszach
Słup graniczny w Boguszach
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Słup graniczny w Boguszach
Słup graniczny w Boguszach
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Słup graniczny w Boguszach
Słup graniczny w Boguszach
Położenie na mapie powiatu ełckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu ełckiego
Słup graniczny w Boguszach
Słup graniczny w Boguszach
Ziemia53°41′29,9″N 22°26′59,3″E/53,691639 22,449806

HistoriaEdytuj

Powstał w 1545 na trójstyku Prus Książęcych, Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego jako pamiątka po wytyczeniu granic między państwami[2][3]. Jest wykonany z cegły, otynkowany i pokryty czerwoną dachówką[3][4]. Ma wysokość około 6 metrów[4]. Na wschodniej ścianie umieszczono marmurową tablicę z godłami państwowymi Wielkiego Księstwa Litewskiego i Prus Książęcych oraz inskrypcją w łacinie[3]. Tablica została zdemontowana w 1907 i zastąpiona kopią z piaskowca[3][4]. Oryginał po zdemontowaniu przewieziono do muzeum w Królewcu[3][4].

Tłumaczenie napisu z łaciny:

„Kiedy Zygmunt August sprawował rządy w państwie ojca a (jednocześnie) margrabia Albert I panował, ów nad Jagiełły dwojga imion starodawnymi grodami, ten nad krajem Prusów w pokoju piastował władzę, wzniesiony został ten słup, który miał oznaczać linię graniczną kraju oraz rozgraniczać tereny obu władców roku 1545 miesiąca sierpnia.”

Słup przestał wyznaczać trójstyk już 24 lata po ustawieniu, gdyż w wyniku unii lubelskiej województwo podlaskie zostało odłączone od Litwy i włączone do Korony. W latach 1569-1795 w okolicy słupa biegła granica polsko-pruska. Na skutek III rozbioru Polski przygraniczne tereny Polski z Grajewem i Rajgrodem zostały przyłączone do Królestwa Prus. Granicę w okolicy słupa przywrócono w 1807, powołując z większości ziem zaboru pruskiego Księstwo Warszawskie. Od 1815 w okolicy biegła granica prusko-rosyjska, od 1871 niemiecko-rosyjska, a po I wojnie światowej niemiecko-polska. W czterechsetną rocznicę ustawienia słupa Mazury zostały przyłączone do Polski, przez co w okolicy definitywnie przestała biec granica państwowa.

PrzypisyEdytuj

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo warmińsko-mazurskie. 2019-12-31. [dostęp 11.05.2014].
  2. a b Bogusze: słup graniczny z 1545 roku. Prostki.wm.pl. [dostęp 11.05.2014].
  3. a b c d e f Słup graniczny we wsi Bogusze. Leksykon Kultury Warmii i Mazur. [dostęp 11.05.2014].
  4. a b c d e Słup graniczny. Powiat.Elk.pl. [dostęp 11.05.2014].